تاکید رییس اداره کتاب در گفتوگو با «شرق»
معیار ممیزی، ضوابط سال 89معیار ممیزی، ضوابط سال 89
فرزانه ابراهیمزاده/ عکس: ایرنا
در کمتر از یک هفته مانده به پایان ثبتنام در بیست و ششمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران مهدی اسماعیلی (مدیرعامل شرکتهای تعاونی ناشران آشنا) میگوید که هیچ ممنوعیتی برای ناشران درخواستکننده در نمایشگاه وجود ندارد، با این حال «محمد الهیاری» رییس اداره کتاب به «شرق» میگوید: ناشرانی که دارای پروانه نشر فعال باشند و پرونده و سابقهای در کمیته تخلفات نداشته باشند، مجاز به ثبتنام در آن هستند. به گفته رییس شرکتهای تعاونی ناشران آشنا که از سال ۸۰ ثبت و از سال ۸۳ فعالیت خود را در حوزه برگزاری نمایشگاههای کتاب و کارهای اتحادیه شروع کرده است، ثبتنام ناشران برای شرکت در نمایشگاه بینالمللی در حوزه عمومی، بخشی از فعالیتهایی است که این مجموعه در چند سال گذشته انجام داده و برای سال ۹۲ و بیست و ششمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران هم عهدهدار این کار است. نکته قابل توجه در صحبت اسماعیلی این است که گفته هیچ ناشری برای شرکت در نمایشگاه کتاب ممنوعیتی ندارد. این در حالی است که در چند سال گذشته از حضور برخی ناشران شناختهشده برای شرکت در نمایشگاه مشکلاتی پیش آمد و از حضور برخی از آنها جلوگیری شد. اما اسماعیلی در
گفتوگو با «ایلنا» گفته است:«سالهای گذشته که عهدهدار این کار بودیم، با هیچ موردی روبهرو نشدهایم که به ما اعلام شده باشد این ناشر خاص نباید در نمایشگاه ثبتنام کند و ممنوعیتی برای مورد خاصی عنوان شده باشد. ما تمام ثبتنامها را انجام میدهیم و ممکن است ناشری از لحاظ مقررات یا پروانه نشر شرایط قانونی را نداشته باشد و ممکن است عدهای این مساله را به ممنوعیت حضور ناشر ارتباط دهند که این کملطفی است.» اما الهیاری مدیر اداره کتاب و مدیر نظارت و ارزشیابی بیست و ششمین نمایشگاه کتاب تهران در گفتوگو با «شرق» گفته است ناشرانی مجاز به شرکت هستند که در کمیته رسیدگی به تخلفات ناشران پروندهای نداشته باشند و پروانه نشر آنها با مشکلاتی روبهرو نیست. معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سالهای گذشته پروندههای زیادی از ناشران فعال و مستقل به کمیته رسیدگی به تخلفات داده که این پروندهها باعث مشکلاتی در ادامه فعالیت این ناشران شده است. در یک مورد پروانه «نشر چشمه» یکی از همین ناشران در دوره ریاست «بهمن دری» لغو شد. اما با توجه به اعتراض نشر چشمه و مرکز مطالعات مجلس شورای اسلامی لغو امتیاز این نشر به شورای حل
اختلاف ارجاع داده شده است. الهیاری درباره وضعیت نشر چشمه گفت: «نشر چشمه، رای هیات رسیدگی به تخلفات ناشران را داشت که برای این رای تجدیدنظر کرده و کار کارشناسی برای تجدید نظر این حکم در جریان است و بعد از رای آنها تصمیمگیری نهایی صورت میگیرد. وضعیت نشر چشمه بستگی به رای هیات تجدیدنظر دارد. طبیعی است که بعد از اعلام نظر این هیات درباره وضعیت حضور این نشر در نمایشگاه تصمیمگیری میکنیم.» از شرایط مهم شرکت در این دوره از نمایشگاه کتاب هر ناشر باید بر اساس اطلاعات خانه کتاب از نیمه دوم سال ۸۸ تا زمان انجام ثبتنام (از تاریخ 14/۱۱/91 ﺗـﺎ 24/۱۱/91) ۳۵ عنوان کتاب منتشرشده داشته باشد و از این تعداد ۱۵ عنوان چاپ اول باشند. در ضمن فقط یک عنوان از کتابهای تجدید چاپی در ﻫﺮ ﺳﺎل ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﺷﻮد. پروانه نشر ناشران هم باید تا پایان اردیبهشت ماه سال ۹۲ اعتبار داشته باشد. اما نکته قابل تامل این است که در یک سال گذشته قیمت کاغذ به یکباره بالا رفته و به اندازهای رسیده است که برخی ناشران تعداد کتابهای خود را پایین آوردهاند. به طوری که برخی ناشران نمیتوانند این تعداد کتاب را به حدنصاب برسانند. الهیاری در این مورد گفته
است: «ما براساس آییننامه ثبتنام نمایشگاه کتاب که تعریف ناشر فعال انتشار 35 عنوان کتاب جدید در سال است، ناشران را ثبتنام میکنیم و این ضوابط را تغییر ندادهایم. اما باید صبر کنیم تا 24 بهمن که مهلت ثبتنام به پایان میرسد بینیم وضعیت چگونه خواهد بود و بعد از آن مانند سالهای گذشته تصمیمگیری کنیم.» اما به نظر میرسد این وضعیت میتواند در روند برگزاری نمایشگاه تاثیرگذار باشد چرا که مدیر نظارت و ارزشیابی نمایشگاه کتاب به «شرق» گفته: «بعد از این زمان همکاران کمیته ناشران داخلی بررسی میکنند که چه تعداد از ناشران توانستند به حدنصاب برسند. این مختص امسال نیست و در سالهای گذشته هم شاهد چنین مواردی بودیم. سعی شده تا جایی که میتوانیم تعداد بیشتری از ناشران را به نمایشگاه بیاوریم.» ممیزی بر اساس ضوابط بحث ممیزی آثار هنری در چند سال گذشته یکی از بحثهایی است که حتی صدای محمود احمدینژاد رییسجمهور را درآورده است. او در اختتامیه جشنواره فجر با اشاره به ممیزی متون نمایشی از مسوولان خواست که با هنرمندان مهربانانهتر رفتار کنند. بخشی از این ممیزیها مربوط به حوزه کتاب است که در چند سال گذشته
بیشتر شده و آثار نویسندگان شناختهشدهای را با مشکلات جدی روبهرو کرده است. بسیاری از نویسندگان و ناشران چند سالی است که آثارشان در اداره کتاب بیهیچ توضیحی مانده است و برخی نیز غیرقابل انتشار اعلام شدهاند. از سوی دیگر برخی آثار نیز که دچار ممیزی شده با حذفیات زیادی روبهرو میشوند. این موضوع دامن برخی ناشران و نویسندگان ارزشی و کتابهای دفاع مقدس را هم گرفته است و کتابها با حذف یک فصل یا تعداد زیادی از صفحات روبهرو هستند. الهیاری در پاسخ به این سوال که در مورد صحبتهای رییسجمهور چه نظری دارد، گفت: « آنچه ملاک من به عنوان مسوول کتاب و مجری ضوابط نشر است، کتابی است که در سال 1389 تدوین شده است. ما براساس آن عمل میکنیم. البته تلاش میکنیم تا جایی که میتوانیم تکریم ارباب رجوع را داشته باشیم و با مولف و مترجم به عنوان کسانی که آثار را خلق کردهاند و ناشرانی که کار فرهنگی میکنند همراهی کنیم و براساس قوانین و اصول و ضوابط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با کتابها برخورد کنیم.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.