|

سوزن‌دوز مشهور بلوچستانی بیمه ندارد

در آرزوی بیمه بازنشستگی

«شهناز» سوزن‌هایش را زمین گذاشت، می‌خواست مراسم خداحافظی بگیرد برای آن همه سوزن که زده بود، نشد. هیچ‌کس یاری‌اش نکرد. شهناز آواره شد. حالا او هر روز «بی‌نظیر بوتو» را در بقچه‌اش می‌گذارد. دل به راهی تکراری می‌دهد. راهی میان زاهدان و ایرانشهر که تمامی ندارد. 70 سال سوزن زدن و سوزن به دست دخترکان بلوچ دادن، چنین دمار از روزگارش در نیاورد که بی‌محلی‌ها کمرش را شکست. اصلا همه سرگردانی «شهناز ایرندگانی» از آنجا شروع شد که مسوولان وعده دادند که بیمه‌اش می‌کنند. به دوران بازنشستگی که رسید، فهمید بیش از پنج سال بیمه‌اش رد نشده است. شهناز هاج و واج شده بود، چطور ممکن است، این همه مدت بیمه‌اش رد نشده باشد! آن همه مراسم تشکر و پاسداشت و آن همه وعده حج تمتع چه شد؟ سوال پشت سوال. بر سر هر میزی رسید سوالش را تکرار کرد! سوال توپی شده بود میان مسوولان تامین اجتماعی و سازمان میراث فرهنگی. هر مسوولی به مسوول دیگر پاس می‌داد. آخر هم مشخص نشد که چرا در این مدت سازمان میراث فرهنگی بیمه‌اش را رد نکرده است. این پاسکاری‌ها سرانجام امان از عقل شهناز برید. آخرالامر به او گفتند برود زاهدان یا تهران. آنجا باید به پرونده‌اش رسیدگی کنند. شهناز پای آمدن به تهران نداشت. راه زاهدان پیش گرفت. زن 82 ساله که بیش از 70 سال عمرش ستاره سوزن‌دوزهای شهر بود و شهره به خوشنامی، حالا سرگردان جاده‌ها شده بود. زنی که در تمام عمر برای هیچ چیزی سر خم نکرد و روی پاهایش ایستاد و خانواده‌اش را چرخاند و مرگ پسرش را به خون جگر کشید، سوزن به دست بسیاری از دختران شهرشان داد. حالا رفتن دنبال بیمه بازنشستگی دارد به جنون می‌کشاندش. زنی که لباس‌های سوزن‌دوزی‌اش زیور تن بی‌شمار زنان ایران بود، اکنون گاهی که در میانه راه زاهدان و ایرانشهر به چشم مردمان می‌خورد. چادر خاکی به سر دارد. لباس ارزان قیمت با نقش‌های بدلی پاکستانی به تن. مدارک تامین اجتماعی‌اش را درون نایلکسی بقچه کرده و هزار کاغذ و عکس دیگر. در بساطش حتی کتابچه عملکرد نماینده مجلس شهرشان هم است. چند بروشور از دلال‌ها و واسطه‌هایی که ادعای سوزن‌دوزی می‌کنند و سوزن به عمرشان به دست نگرفته‌اند. عکسی با دو خانم خارجی که می‌گوید اینها زنان سفیر کشورهای خارجی‌اند، سوزن‌دوزی‌هایش را خریده‌اند، به بر و قاب کرده‌اند و به دیوار زده‌اند. کاغذ زردی از مدارکی که وعده حج تمتع بهش داده بودند هم در بساطش است که نشان منطقه آزاد رویش است: «گفتند می‌برندم حج. نبردند. گفتند تشکر می‌کنیم برای این همه زحمت مادر. مادری‌ام را نگه نداشتند.» سوزن‌دوز اما آس بقچه‌اش را تنها برای اهلش رو می‌کند. یک عکس کهنه از «بی‌نظیر بوتو». عکس را که رو می‌کند، سرش را بالاتر می‌گیرد. گرمایی از شوکت و شکوه در قلبش شعله ور می‌شود و نورش می‌آید در چشمانش. سفر می‌کند به گذشته به روزی که بی‌نظیر بوتو را در پاکستان دیده است. به بی‌نظیر گفته که سوزن‌دوزی می‌کند، درست یادش نمی‌آید، احتمالا بی‌نظیر هم گفته وصفش را شنیده است. او هم گفته که پارچه سوزن‌دوزی را به او هدیه می‌دهد. بی‌نظیر هم گفته این بهترین هدیه برای من است. بعد هم با هم دست دادند و روبوسی کرده‌اند. چقدر شهناز، بی‌نظیر بوتو را دوست دارد. در میان سوزن‌دوزان خودش بی‌نظیر بوتویی بوده است. هیچ وقت از هیچ چیز هراس نداشته، شاید برای همین است که کسی دم پرش نمی‌رود. رودربایستی که ندارد. ترسو هم که نیست. یک روز در جشنی می‌رود می‌زند، توی صورت یک پسری. همه جمع می‌شوند، با این لحن که چرا یهو؟ او اما حرف برای گفتن دارد و دلیل برای کارش. می‌گوید که چند سال پیش پدر همین آدم در جلسه‌ای حرفی زد که کار بیمه‌اش چندین ماه عقب افتاد... ملت متحیر می‌شوند. فکر می‌کنند که شهناز یادش می‌رود این روزها را. این حرف‌ها. این کارهایی که به سرش می‌آید. شهناز، بی‌نظیر بوتو خودش است. این همه صبرش هم برای این ماجرا از کوتاهی دستش است. از بی‌توجهی‌هاست. شهناز بیمه‌اش را می‌خواهد و تا نگیرد آرام نمی‌گیرد. شهناز سوزن‌هایش را زمین گذاشته ‌است و تا مراسم بازنشستگی از آنها خداحافظی نمی‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.