|

دریچه

میراث استعماری گذشته گریبانگیر فرانسه

بی‌تردید علل دخالت نظامی فرانسه در یک جنگ جدید در قاره سیاه می‌تواند کنجکاوی‌های زیادی را‌ برانگیزد. به ویژه اینکه فرانسوا اولاند رییس‌جمهوری سوسیالیست فرانسه کسی بود که با تاکید بر صلح، وارد کاخ الیزه شد و در همان ابتدا بر خروج سربازان فرانسوی از افغانستان پافشاری می‌کرد. حتی در گذشته فرانسه از کمک‌رسانی به دولت آفریقای مرکزی در برابر پیشروی شورشیان امتناع کرده بود، اما حالا در کنار مالی وارد جنگی شده است که هزینه زیادی را به‌خصوص در این شرایط سخت اقتصادی بر فرانسه تحمیل خواهد کرد. فرانسه ابتدا دخالت نظامی خود را با حمله به یک گروه تروریست در شمال مالی آغاز کرد و سپس به دنبال آن چندروز بعد پیشروی نیروهای زمینی خود را اعلام کرد. فرانسوا اولاند بارها در اظهارات خود گفت که این دخالت به دلیل تمایل یک دولت دوست و در چارچوب قوانین بین‌المللی صورت گرفته است. وی همچنین اشاره کرد که هدف فرانسه از دخالت نظامی‌اش از بین‌بردن گروه‌های افراطی و تندرو بوده تا وحدت مالی را به این کشور بازگرداند. واقعیت امر اما این است که دخالت نظامی اولاند در مالی کاملا غافلگیرانه بود؛ زیرا او بارها در سیاست‌ها و برنامه‌هایش گفته بود فرانسه تصمیم دارد از هرگونه دخالت نظامی که موجب ریخته شدن خون شهروندانش شود پرهیز کند. نکته عجیب‌تر اینکه تمام گروه‌های مخالف در فرانسه با گرایش‌های متفاوت خود از تصمیم اولاند حمایت کردند. حتی ماری لوپن رهبر جریان راست‌تندرو تا آنجا پیش رفت که دخالت نظامی فرانسه در مالی را امری «مشروع» توصیف کرد و گفت باید از رییس‌جمهوری مادام که در چارچوب همکاری‌های دفاعی عمل می‌کند پشتیبانی کنیم. لازم به ذکر است که مالی یکی از کشورهای عضو ائتلاف فرانسه (فرانکفونی) به‌شمار می‌رود.‌ دخالت نظامی فرانسه در مالی از حمایت اجتماعی این کشور نیز برخوردار بود به گونه‌ای که نظر سنجی‌های به عمل‌آمده نشان می‌داد که اکثر فرانسوی‌ها از این اقدام پشتیبانی کرده و تنها جان‌لاک ملینچون رهبر جبهه چپ فرانسه تاکید کرد جنگ در مالی می‌تواند روزانه میلیون‌ها یورو برای فرانسه هزینه داشته باشد. در یک نگرش تحلیلی باید گفت فرانسه سال‌هاست که از ضربه‌های گروه‌های تروریستی در خارج از کشورش رنج می‌برد. بارها تاکنون اتباع این کشور در جاهای دیگر ربوده شده یا به دست گروگان‌گیران کشته شده‌اند. در داخل فرانسه نیز،گروه‌های اسلام‌گرای جهادی همچنان جوانان را تحت‌تاثیر قرار داده و به اردوگاه‌های جهاد فرامی‌خوانند. مساله‌ای که فرانسه را هم مانند سایر کشورهای غربی نسبت به مخاطرات تروریسم نگران می‌سازد. ناظران آگاه به امور فرانسه و کشورهای آفریقایی می‌گویند کشور مالی درحال حاضر به دو منطقه ضدهمدیگر تقسیم شده است. یکی منطقه‌ای که تحت سیطره دولت مرکزی قرار دارد و دیگری منطقه‌ای که تحت سیطره گروه‌های تروریستی و تاجران موادمخدر قرارگرفته است و فی‌نفسه تهدیدی برای موریتانی خواهد بود؛ زیرا راهی سهل‌الوصول را برای ورود تروریست‌ها به این کشور در اختیار آنان قرار می‌دهد. فرانسه در گذشته از سوی الجزایر و موریتانی به شدت مورد انتقاد قرار می‌گرفت که چرا سیاست دوگانه‌ای را در قبال مبارزه با تروریسم اتخاذ کرده است؛ زیرا از یک طرف از دولت مراکش و ساحل آفریقا می‌خواهد با تمام توان در این مبارزه شرکت کنند و از سوی دیگر خود با تروریست‌ها به چانه‌زنی پرداخته و به اشکال گوناگون با آنها معامله می‌کند. برای مثال فشاری که فرانسه بر دولت مالی آورد تا در مقابل معامله‌ای که منجر به آزادی گروگان‌هایش در سال 2009 شد، چند اسلام‌گرای تندرو را آزاد کند. دخالت نظامی فرانسه در مالی که با کمک الجزایر و استفاده از آسمان این کشور مهیا شد، رابطه دو کشور را در مسیر تازه‌ای انداخت. روابط فرانسه و الجزایر برای یک دوره طولانی کج‌دار و مریز طی می‌شد اما حمله تروریست‌ها به یک تاسیسات گازی در الجزایر که به تلافی عملیات نظامی فرانسه در مالی صورت گرفت روابط این دو کشور را یک‌بار دیگر به هم نزدیک کرد. فرانسه که برای یک دوران طولانی درگیر استعمار در قاره‌آفریقا بود، هنوز پایگاه‌های نظامی زیادی در آفریقای مرکزی دارد. اولاند وقتی نظامیان خود را به مالی فرستاد گفت: ماموریت آنان تنها حمایت از دولت نیست، بلکه فرانسه برای حمایت از شهروندان و منافعش درآنجا مستقر شده است. وی افزود: دوران استعمار به پایان رسیده است و فرانسه نمی‌تواند مانند گذشته نظامی را برداشته یا نظام دیگری را جایگزین آن کند. خلاصه اینکه کابوس دوران استعمار همچنان فرانسه را تحت تعقیب قرار داده و با خود مشغول کرده است. دخالت‌های سیاسی و نظامی این کشور در گذشته موجب عقب‌ماندگی کشورهای آفریقایی شد. میراثی که فرانسه پس از خود برای این قاره گذاشت چیزی جز فقر و جهل نبود و همین‌هاست که در نهایت قاره سیاه را به سرزمینی حاصلخیز برای رشد تروریسم و قاچاق مواد‌مخدر تبدیل کرده است. گروه‌های تروریستی در مالی بخشی از این میراث گذشته است که اکنون پیامدهایش دوباره به فرانسه بازمی‌گردد. منبع: الاهرام

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.