سرمقاله
یوسف مولایی . تحلیلگر روابط بینالملل
«خوشآمد» در نشست مونیخ کنفرانسهای بینالمللی محل مناسبی برای تبادل نظر نمایندگان کشورها و تصمیمسازی در مناسبات بینالمللی است. کنفرانس امنیتی مونیخ به لحاظ اعتبار و جایگاه خود فضای مناسبی برای هم اندیشی قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای فراهم کرده و فرصت مناسبی برای هماندیشی کنشگران بینالمللی ایجاد میکند. حضور نمایندگان ائتلاف ملی سوریه در این اجلاس و عدم دعوت از نمایندگان دولت سوریه بیانگر این واقعیت است که تحولات سوریه وارد مرحله جدیدی از روند خود شده است. آقای «الخطیب» به عنوان رییس شورای ائتلاف ملی، نشستها و مذاکرات مختلفی با نمایندگان رسمی قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای برگزار کرد. در این میان، دیدار و مذاکره وی با وزرای امور خارجه ایران و فدراسیون روسیه کنجکاوی و توجه بیشتری را به خود جلب کرده است. با توجه به مواضع قاطع ایران و روسیه در حمایت از دولت اسد و مخالفت با هرگونه مداخله خارجی در امور داخلی سوریه، صرف دیدار با نماینده ائتلاف ملی میتواند به منزله انعطاف در این مواضع قلمداد شود.
2-مهمتر از این مذاکره با آقای الخطیب، ارتقای جایگاه شورای ملی ائتلاف و پذیرش جایگاه ائتلاف به عنوان مخاطب دارای صلاحیت بینالمللی از دیگر موضوعات قابل توجه این نشست است. هرچند که بیش از صد کشور جهان قبلا «شورای ملی ائتلاف» را به رسمیت شناخته و در سطوح مختلفی با آن روابط دیپلماتیک برقرار کردهاند با این وجود دیدار با وزرای امور خارجه ایران و فدراسیون روسیه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و نقطه عطفی در روند گذار سوریه به شرایط جدید و البته گامی مثبت و سازنده محسوب میشود. قبلا گفته شده هر ابتکار عملی که بتواند از خشونت، خونریزی و تخریب بیشتر جلوگیری کند باید به عنوان یک اقدام بشردوستانه مورد استقبال قرار گیرد. ایران و روسیه میتوانند با استفاده از حسن مناسبات خود با دولت اسد، شرایط مساعدی برای انجام گفتمان فراگیر ملی در سوریه را فراهم کرده و از این طریق امکان برون رفت از بحران موجود را محقق سازند. ایران و روسیه از موقعیت منحصر به فردی در تاثیرگذاری مثبت و سازنده بر تحولات سوریه برخوردارند. به همین دلیل هر دو نماینده سازمان ملل در امور سوریه یعنی آقای عنان و اخضر ابراهیمی به نقش تعیین کننده ایران و
روسیه اذعان داشته و ایران و روسیه را به عنوان بخشی از «راه حل» معرفی کردهاند. دعوت سرگئی لاوروف از آقای معاذ الخطیب برای سفر به روسیه و انجام مذاکرات جدی و انتقاد گاه و بیگاه مقامات روسیه از مواضع آقای اسد، بیانگر این واقعیت است که روسها، مواضع سابق خود مبنی بر محکوم کردن هرگونه مداخله خارجی در امور سوریه را حفظ کردهاند.
در عین حال آنها به رغم مخالفت جدی در شورای امنیت با هر قطعنامهای که زمینه را برای مداخله نظامی فراهم میکند، به این باور رسیدهاند که تداوم وضعیت موجود علاوه بر تحمیل هزینههای سنگین و غیرقابل جبران به مردم سوریه خطر بسیار جدی برای امنیت و ثبات منطقه محسوب میشود. این تحلیل وجود دارد که برای پایان بخشیدن به این بحران گزینهای جز کنار آمدن با شورای ملی ائتلاف و درگیر کردن آن با روند مذاکرات فوری و جدی با دولت سوریه وجود ندارد. در شرایط موجود به نظر میرسد که همهکنشگران بینالمللی از فعال شدن دیپلماسی روسیه و ایران استقبال میکنند. مسلما دیپلماسی روسیه از ظرفیت و شانس بسیار بالایی برای ایجاد فضای مناسب مذاکره برخوردار است. روسیه به عنوان عضو دایم شورای امنیت میتواند در قالب یک بازیگر تمام عیار بینالمللی از نفوذ و توانایی خود برای متعادل کردن مواضع کشورهای عربی، آمریکا و متحدانش سود برده و از سوی دیگر به عنوان یک دوست دولت سوریه، آقای اسد را به اتخاذ سیاستهای سازنده ترغیب کند. از طرف دیگر روسیه میتواند از مناسبات عالی خود با ایران برای پیشبرد روند گذار مسالمتآمیز به شرایط جدید استفاده کند. این فرصت
بسیار خوبی برای مخالفان اسد است که به دور از احساسات و هیجانات و با درک مسوولیت تاریخی خود از مذاکرات مسکو استقبال کرده و شرایط را برای یک راهحل ملی، سازنده و مسالمتآمیز فراهم کنند. متقابلا دولت آقای اسد نیز باید با درک مسوولیت تاریخی خود ابتکارات جدید فدراسیون روسیه را به عنوان یک فرصت ارزیابی کند. مسلما دولت روسیه در این حرکت و ابتکار عمل، از هماندیشی و همراهی ایران سود خواهد برد. شروع هر چه سریعتر این مذاکرات چشمانداز و افق امیدوارکنندهای برای مردم سوریه به تصویر میکشد. حمایت سازنده کنشگران بینالمللی از ابتکار عمل مشترک روسیه و ایران، راه به سوی آینده روشن را بسیار هموار میکند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.