يارانه هدفمند بر بورس تاثيرگذار است
دماسنج اقتصاد در تب و تاب «فاز دوم»
سایه فتحی/عکس: آیدین رهبر، شرق
تداوم رونق بازار دلالی ارز و سکه، اخبار ضدونقیض در اجرای فاز دوم هدفمندی یارانهها و تعیین ضوابط جدید برای چگونگی مصرف ارزهای شرکتهای صادراتی به ویژه در گروه پتروشیمی روزهای ناخوشایندی برای فعالان بازار سرمایه در هفته گذشته رقم زد. دماسنج بازار سهام نه تنها از روند صعودی بازماند بلکه ریزشهای سنگین دیگری را نیز تجربه کرد. در مجموع شاخص در برابر افزایش 175 واحدی در روز اول هفته قبل در ادامه بالغ بر 853 واحد ریزش کرد تا علاوه بر درجا زدن در کانال 36 هزار واحدی با ثبت افت 8/1درصدی و زیان 6/3درصدی بازدهی بازار در سال 91 به سطح 1/41درصد برسد. تکرار روزهای منفی شاخص بورس در حالی رخ داده که به اعتقاد اهالی تالار شیشهای این شرایط مقطعی است و با توجه به افزایش نرخ دلار به بالای چهارهزارتومان که تاثیر آن با تاخیر در شرکتهای صادراتی از جمله گروههای معدنی، فلزی و پتروشیمی منجر به رشد قیمت محصولات آنها خواهد شد نشان داده میشود و احتمال عدم موفقیت دولت در اصلاح قیمتها بر الزام صنایع صادراتی بر فروش محصولات با نرخ ارز مبادلاتی و از همه مهمتر احتمال عرضه قریبالوقوع سهام شرکت 2400میلیاردتومانی هلدینگ
خلیجفارس در بهمن ماه جاری ممکن است ورق را برگرداند و بازهم روند صعودی شاخص پس از یک مدت وقفه تکرار شود.
با اجرای فاز دوم هدفمندی بورس به کما میرود به اعتقاد امیر افسر، کارشناس ارشد بازار سرمایه بیشترین عاملی که در رکود بورس تاثیرگذار است این است که هیچکسی نمیداند مدیران اقتصادی کشور چه تصمیمی برای فردا و روزهای آینده دارند. به گفته او انتشار اخبار مختلف مبنی بر اجرا شدن یا نشدن هدفمندی یارانهها و اتفاقات و روندهایی که در بازار دلار وجود دارد و تصمیماتی که به صورت روزانه در مورد افزایش و کاهش تعرفهها و سایر متغیرهای اقتصادی گرفته میشود باعث شده است که کسی نداند چشمانداز بازار مالی و پولی کشور در آینده چیست. به همین دلیل تمام سرمایهگذاران تصمیمات خود را در زمانی اتخاذ میکنند که بازار ثبات بهتری داشته باشد. این کارشناس بازار سهام با تاکید بر اینکه بیثباتی باعث افت بورس میشود به ایسنا گفته است که به نظر من افت بورس به صورت مقطعی است زیرا اگر بازار دلار رشد کند بورس با تاخیر رشد قابلتوجهی خواهد داشت. افسر در پیشبینی روند شاخص بورس معتقد است که تا فروردین شاخص بورس از کانال 40 هزار
واحدی گذر میکند البته به شرط اینکه فاز دوم هدفمندی یارانهها اجرا نشود و خبر اجرای آن نیز منتشر نشود زیرا اگر این اخبار مخابره شود این بازار را با چالش مواجه میکند. او البته تاکید دارد که مشخص نیست که با اجرای فاز دوم چه اتفاقی قرار است رخ دهد، خبر اجرای فاز دوم هدفمندی یارانهها به میزان خبر اجرای آن در بازار سرمایه تاثیر میگذارد و تا حدودی چشمانداز سودآوری ضعیف میشود. افسر با بیان اینکه وقتی بازار سرمایه با افت مواجه میشود حتما بخشی از پولها به سمت سایر بازارها سوق پیدا میکند، در مورد تاثیر عرضه شرکتها در رشد شاخص عنوان کرده که عرضه سهام شرکتهای جدید ممکن است در جذب سرمایه مردم موثر باشد ولی نمیتواند مشکلاتی که باعث منفی شدن بورس میشود را برطرف کند. هرچند روند منفی شاخص کل بازار سهام در دو هفته گذشته بر خلاف پیش بینی بسیاری از کارشناسان بازار سرمایه بوده است تا جایی که بسیاری از آنها این روند منفی را تحت تاثیر اجرای فاز دوم هدفمندی یارانهها عنوان کردهاند اما رییس سازمان بورس در تازهترین نشست خبری خود از تاثیر مثبت فاز اول هدفمندی یارانهها در بورس تهران خبر داده و گفته است که با اجرای
فاز اول هدفمندی یارانهها هزینههای ناشی از ارزش در شرکتهای بورسی افزایش پیدا کرد ولی برخی شرکتها به سمت اصلاح ساختار ارزش رفتند. علی صالحآبادی تاکید کرده است که با توجه به قیمتهای جهانی و افزایش نرخ ارز در شرکتهای صادراتی اثر مثبتی ایجاد شد و باعث شد رشد سودآوری شرکتها در مجموع افزایش پیدا کند که این موضوع قیمت سهام شرکتها در بورس را افزایش داد.
دلایل ادامه نوسانات شدید شاخص و بازهم اعتراض سهامداران با این حال فعالان بازار سهام که روزهای طلایی رکوردشکنی شاخص را در پاییز پشت سر گذاشتند اما با فرارسیدن زمستان با تلاطمات متغیرهای اصلی و تغییر چهره اساسی بورس با ریزشهای سنگین و حاشیهها و مسائل متعدد مواجه شدهاند. این اوضاع ناشی از عواملی چون توقف نماد شرکتهای جلودار و عدم بازگشایی نماد شرکت مطرحی چون پالایشگاه بندرعباس، گزارش عملکرد ضعیف 9 ماهه اکثرشرکتها، رونق بازارهای دلالی ارز و سکه، ادامه ابهام اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانهها، تعیین ضوابط جدید برای چگونگی مصرف ارزهای حاصله شرکتهای پتروشیمی و سایر شرکتهای صادرکننده، اعلام غیرشرعی بودن معاملات اعتباری، انتظار حقوقیها برای
عرضه اولیه سهام هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس در بهمن، برکناری مدیرعامل شستا و سایر عوامل بوده است و حتی تلخترین روز دماسنج بازار سهام 47 ساله با ریزش 690 واحدی را رقم زد. در این شرایط، روند نزولی حاکم شده بر معاملات بورس طی روزهای گذشته و نیز توقف طولانی مدت در برخی نمادها همچنان اعتراض سهامداران و سرمایهگذاران را درپی داشته، بهطوریکه نامههای جدیدی از سوی سهامداران به مسوولان مختلف از جمله به رییس سازمان بازرسی کل کشور ارسال شده که حمایت از فعالان بازار سرمایه و اقدامی موثر برای بهبود روند معاملات بورس را خواستار شدهاند هرچند سازمان بورس و اوراق بهادار در هفته گذشته با ارسال نامهای به رسانهها ارسال نامه سهامداران به نمایندگان مجلس را تکذیب کرده است اما پس از چند روز برخی رسانهها از جمله فارس از ارسال نامه جمعی از سهامداران درباره شرایط بازار سرمایه به رییس سازمان بازرسی خبر داده است. در بخشی از این نامه که برخی سهامداران به رییس سازمان بازرسی نوشتهاند و رونوشت آن را به رییس قوه قضاییه و کمیسیون اصل 90 مجلس ارسال کردهاند و عملکرد مسوولان سازمان بورس را علت اصلی ریزش شاخص در هفتههای اخیر عنوان
کردهاند، آمده است: «متاسفانه عملکرد برخی مدیران میانی سازمان بورس و اوراق بهادار به خصوص در یکماه اخیر، خلاف این مهم بوده است. انجام مصاحبهها و اظهارنظر درخصوص روند قیمتی برخی صنایع و شرکتها از سوی برخی مدیران سازمان بورس که به عنوان مقام ناظر بازار سرمایه به اطلاعات نهانی شرکتها دسترسی دارند و اقدامات بعدی آنها شبهاتی را در ذهن بسیاری از سهامداران ایجاد کرده که نیاز به بررسی و پاسخگویی دارد. بستن نماد معاملاتی شرکتها برای مدت طولانی که در برخی موارد به بیش از 8 ماه رسیده است، اعمال سلیقه در بازگشایی نمادها برخلاف دستورالعملهای مصوب بورس، اعمال سلایق شخصی در بستن نماد برخی شرکتهای بزرگ به بهانه شفافسازی و بسیاری از موارد دیگر که در این نامه مجال بررسی آن نیست، باعث ضرر و زیان بسیاری از سهامداران شده و خروج نقدینگی از بورس طی روزهای اخیر و متاسفانه ورود آن به بازار ارز و سکه، افزایش قیمت آن را به دنبال داشته است.»
بازار در انتظار معجزه غول 2400 میلیاردی باوجود اینکه در حدود یکسال بازار سرمایه در انتظار عرضه یکی از غولهای بزرگ اقتصادی موسوم به هلدینگ خلیجفارس که مجموع 15 شرکت با
سرمایه 2400میلیاردتومانی را در برمیگیرد است تاکنون بهرغم وعده مسوولان امر در عرضه سهام شرکتها هر بار مساله اختلاف نظر بر سر مسایل افزایش سرمایه و صورتهای مالی این شرکت باعث شده تا اهالی تالار شیشهای چشم انتظار بمانند. عرضهای که اگر براساس وعده مسوولان سازمان خصوصیسازی و سازمان بورس در روزهای آینده به سرانجام برسد به زعم کارشناسان، بازار سهام را تکان خواهد و بازهم رونق را به این بازار برمیگرداند. بهطوریکه این روزها بسیاری از حقوقیهاي بازار نقدینگی خود را جمع کرده و در کمین نشستهاند تا این غول بزرگ وارد میدان شود. با این حال گفته میشود شورای رقابت واگذاری این شرکت را غیرقانونی اعلام کرده است. رییس شورای رقابت تاکید دارد که در حالی مصوبه قبلی شورای رقابت لغو نشده که بهتر بود قبل از واگذاری این هلدینگ، دو شرکت فجر و مبین از آن جدا میشدند تا امکان نظارت بر انحصار و بازار این دو شرکت توسط شورا فراهم میشد. جمشید پژویان به فارس گفته؛ متاسفانه سازمان خصوصیسازی و هیات واگذاری در نهایت رای به واگذاری هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس با همان دو شرکت را دادند. در این میان نمیتوانم متوجه شوم که چرا سازمان
خصوصیسازی بر واگذاری این هلدینگ با حضور دو شرکت فجر و مبین اصرار دارد؟ درحالی که امکان جداسازی این دو شرکت هیچ کار سختی نبود. مخالفت رییس شورای رقابت در حالی است که در روزهای اخیر به کرات مسوولان سازمان خصوصیسازی از واگذاری هلدینگ خلیجفارس بهطور قطع در روزهای آینده خبر دادهاند. بهطوریکه رییس سازمان خصوصیسازی با اشاره به برنامه عرضه پنجدرصد سهام هلدینگ خلیج فارس در بهمنماه خاطر نشان کرده است: در حالی موضوع ثبت افزایش سرمایه این شرکت بزرگ مشمول اصل 44 از 6 میلیارد به بیش از 4/2هزارمیلیاردتومان مراحل نهایی را طی میکند که روز شنبه مجمعی برای تصویب صورتهای مالی منتهی به 31 خرداد 91 برگزار میشود تا آخرین مرحله برای درج نام آن در بورس برداشته شود. احمدوند تاکید کرده که به این ترتیب با درج نام این شرکت، 5درصد از سهام هلدینگ خلیج فارس به عنوان بزرگترین واگذاری تاریخ خصوصیسازی کشور تا دهه سوم بهمن عرضه میشود. در این رابطه علاوه بر تهیه گزارشهایی برای قیمتگذاری منطقی سهام آن، دو شرکت تامین سرمایه هم در فرایند قیمتگذاری نقش دارند تا واگذاری این هلدینگ بزرگ به بهترین نحو ممکن انجام شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در
«تلگرام»
بپیوندید.