|

«گیزلا» و «آلبک» ایرانی‌تر از ایرانی

حسین ‌عبدالهاشم پور

به گمان من هم حق با «دکتر صادق زیباکلام» است؛ مقصودم گفته‌های ایشان در برنامه تلویزیونی «زاویه» است که از شبکه چهارم سیما پخش شد، آنجا كه گفته‌اند: «در 150 سال گذشته،‌میلیون‌ها نفر از کشورهای اسلامی پا شدند، رفتند کشورهای (غربی مقیم شدند) اما 20 نفر هم از آنجا، (کشورهای غربی) پا نشدند (بیایند) به کشورهای اسلامی (مقیم شوند).» آمارهای عینی، همین واقعیت بیرونی را تایید می‌کند، اما ببینید من و به یقین جمع زیادی از خانواده هنرهای تجسمی ایران چقدر خوشبختیم که از این عده بسیار قلیلی که غرب را ترک کرده و زندگی در ایران را برگزیده‌اند دو نفر را می‌شناسیم:

«گیزلا وارگا سینایی»، مجارستان و «هانس ورنر آلبک»، آلمان را ترک کردند و همسایه من و شما شدند؛ اتفاقا هر دو قریب به 40 سال است ایرانی شده‌اند. چند روز گذشته به دیدار جناب «آلبک» در گالری «شکوه» رفتم، لابه‌لای گفت‌وگوی‌مان متوجه شدم ایشان با وجود 40 سال حضور مستمر در ایران هنوز هم مجبور است هر سال اقامتش در کشورمان را تمدید کند و اجازه ندارد در پی مسافرت‌های خارجی، بیشتر از سه ماه خارج از ایران بماند و گرنه مجوز اقامتش لغو می‌شود. افتخار آشنایی با خانم «گیزلا» را از سالیان قبل‌تر دارم. خواننده چنین ستونی محرم‌تر از آن است که نداند قدمی و نه حتی قلمی در جهت ستایش از این بانوی فرهیخته و مهربان برداشته نشده است.

گیزلا و آلبک، ایرانی‌تر از بسیاری از ایرانی‌هایند؛ گویا ایران تخت جمشیدش، اصفهان و شیرازش و شمال و جنوبش، طعم و لذتی دارد که زاییده ایران، درست و حسابی درکش نمی‌کند، گویا باید از بیرون نگاهش کنی تا جلال و جبروتش را درک نمایی (سفرنامه‌های کهن خارجی‌ها به ایران مصداق بارز این مدعاست). گیزلا و آلبک،به جای‌جای ایران سفر کرده‌اند، حافظ و مولوی و سعدی را بیشتر از من نوعی می‌شناسند و کشف و شهودشان در گل‌مرغ‌های مینیاتور و کاشی‌های مساجد اصفهان دامنه‌دار است... . تلاش هنری آنها، کار دل است، نه منتی دارند نه انتظاری، اما بی‌تعارف، من از خودمان در حیرتم، راستی عجیب و غریب نیست از این میهمانانی که 40 سال است همخانه، همسایه، همشهری و هموطن ما هستند تقدیر نکرده‌ایم؟!

در روزهایی که دست به دست هم داده‌اند از ایرانی تعریف ناروایی بسازند، نقاشی‌های گیزلا و آلبک یک سند از روح بزرگ ایران است اما هیچ‌گاه هیچ دستگاه فرهنگی (که خدا را شکر شمارشان از انگشتان دست هم بیشتر است) مثلا در صدد انتشار کاتالوگی از آثار آنها بر نیامده‌اند تا آن را در جوامع هنری زادگاه این هنرمندان توزیع نمایند! پیش از نگارش این یادداشت این سوژه را با استادی بزرگوار درد دل می‌کردم، می‌گفت مطمئنم گیزلا و آلبک گلایه‌ای به دل ندارند، زیرا می‌بینند دستگاه‌های مختلف فرهنگی برای هنرمندان ایرانی کاری نمی‌کنند چه رسد به هنرمندان مهاجر؛ لابد دیگر تا حالا آنها هم می‌دانند این بی‌اعتنایی‌های مسوولان نه از سر کینه که اقتضای طبیعت‌شان است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.