|

لاریجانی لایحه بودجه «یک‌دوازدهم» خواست

«تنخواه» دوباره مجلس به دولت

آمنه شیرافکن / عكس: ميلاد پيامي

«تنخواه» دوباره مجلس به دولت

دولت احمدی‌نژاد تا به این جای کار نشان داده که می‌تواند هر جا اراده کند ملتی را متعجب سازد. سال گذشته برای نخستین بار مجلس را به جایی کشاند تا برای اداره کشور به او «تنخواه» دهد و حالا هم در آستانه نوروز 92 آنقدر این پا و آن پا کرده که خیلی از مجلسیان از بررسی بودجه در این سوی سال ناامید شده‌اند و نسخه«تنخواه» بار دیگر روی میز قرار گرفته است.

موسی‌الرضا ثروتی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس تاکید دارد دولت اعتقادی به بودجه یک‌دوازدهم ندارد. او همچنین به «مهر» گفته که درباره ارایه لایحه بودجه یک‌دوازدهم رییس‌ مجلس به رییس‌جمهور نامه نوشته و شنیده‌ها حاکی است دولت تا 10 روز آینده لایحه بودجه را به مجلس ارایه خواهد کرد. به گفته ثروتی، اگر دولت 10 روز آینده بودجه را به مجلس ارایه کند با توجه به اینکه بعد از 22 بهمن زمان زیادی برای بررسی بودجه باقی‌نمانده، بررسی لایحه بودجه قطعا به سال آینده موکول خواهد شد. اگر دولت لایحه یک‌دوازدهم را به مجلس ارایه نکند، مجلس مبلغی تنخواه 2 ماهه به دولت خواهد داد. رییس دولت همان سال 86 و با متوقف ساختن کار سازمان مدیریت و برنامه‏ریزی سیاست‌های مالی و اقتصادی خود را به شکل غیررسمی برای همگان روخوانی کرد، اینکه چندان علاقه‏ای به مکتوب‏سازی برنامه‌های مالی ندارد، آن هم تحمل سازمان و نهادی که گروهی از اقتصاددان‌های خبره کشور بخواهند تمام برنامه‌های مالی دولت او را زیر ذره‌بین خود آورده و بر آن نظارت کنند. بهانه دولت برای حذف سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، آمریکایی بودن موسسان این سازمان بود. سازمانی که از سال 1328 برای ساماندهی به امور عمرانی و نظارت بر بودجه‌نویسی کشور تاسیس شده بود. نخستین جرقه انحلال سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در ابتدای دولت نهم با دستور الحاق سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان‌ها به استانداری‌های سراسر کشور زده شد. سازمانی که کوله باری از 40 سال تجربه مشاوره و رایزنی و مطالعات اقتصادی را در خود گنجانده و توانسته بود بسیاری از نخبگان کشور را در خود جذب کند، نخبگانی که برخی از آنها از کشورهای آمریکایی و اروپایی به کشور بازگشته بودند.

پس از انحلال سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی برخی نمایندگان مجلس با تاخیری پنج ساله از مطرح شدن طرح برای احیای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در مجلس خبردادند. طرحی که چندان به مذاق دولتیان خوش نیامد. استدلال نمایندگان این بود: «برای اینکه نظام برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی از عقلانیت و پشتیبانی کامل برخوردار باشد این سازمان را دوباره احیا می‌کنیم.»ثروتی همچنین به «شرق» گفته که تاخیر در ارایه لایحه بودجه از زمانی آغاز شد که سازمان برنامه و بودجه به معاونت برنامه‌ریزی تغییر کرد و کار تدوین بودجه برای دولت سخت‌تر از گذشته شد. معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهوری برنامه مشخصی برای تدوین لوایح بودجه ندارد و نمی‌تواند تصمیم جدیدی بگیرد. معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهوری نمی‌تواند جای خالی سازمان مدیریت و بودجه را پر کرده و به خوبی سازمان لوایح بودجه را کامل، مناسب و به موقع تحویل مجلس دهد.»

اگر چه طبق آیین‌نامه داخلی مجلس شواری اسلامی دولت باید تا 15 آذر لایحه بودجه سال بعد کل کشور را به مجلس ارایه بدهد اما در دولت‌های نهم و دهم، زودترین تاریخ ارایه لایحه بودجه مربوط به بودجه سال 87 بوده که 17 دی 86 به مجلس ارایه شده است. بر این اساس بودجه 85 در 25 دی 84، بودجه 86 در اول بهمن 85، بودجه 88 در هشتم بهمن 87، بودجه 89 در چهارم بهمن 88 و بودجه 90 در اول اسفند 89 و بالاخره بودجه 91 در 12 بهمن 90 ارایه شده‌ است.

تراز عملیاتی بودجه از سال 84 تاکنون منفی است

غلامرضا تاجگردون، نایب‌رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس نیز تاکید دارد که گزارش شش ماه اول بودجه سال‌جاری دولت نشان‌دهنده تراز منفی هزینه‌ای دولت بالغ بر 300 هزار میلیارد ریال است. این میزان تراز منفی در مقایسه با شش ماه اول سال 90 اختلاف فاحشی دارد و تنها حکایت از آن دارد که مصارف جاری دولت از درآمد نفت تامین شده است. او به «شرق» گفته که تراز عملیاتی بودجه از سال 84 تاکنون منفی بوده. این میزان در سال 84، صد هزار میلیارد ریال بود که امسال به 300 هزار میلیارد ریال رسیده. این ارقام نشان می‌دهد که مصارف جاری دولت از درآمد نفت تامین می‌شود، عددی که روز به روز بزرگ‌تر می‌شود و امسال نیز به واسطه کاهش پرداختی‌های عمران و افزایش پرداختی‌های جاری بیشتر شده است. این رویکرد دولت، تخلف از سیاست‌های کلی نظام به شمار می‌آید و متاسفانه این اتفاق در بودجه طی چندین سال رخ می‌دهد. عزت‌الله یوسفیان‌ملا، عضو کمیسیون برنامه و بودجه به «شرق» می‌گوید: «دولت اگر نخواهد بودجه یک‌دوازدهم را به مجلس ارایه کند، آنوقت هر اقدامش خلاف قانون بوده و می‌تواند مورد پیگرد قرار گیرد.

اگر وضعیت این‌طور پیش رود دولت حتی نمی‌تواند حقوق کارمندان را در ماه‌های اول سال‌جاری پرداخت کرده و حتی برق وزارتخانه‌اش را روشن کند. از اینها گذشته شایسته نیست که دولت اینقدر برای ارایه لایحه‌ای که وظیفه او بوده، مجلس را منتظر بگذارد.»عیسی امامی، عضو دیگر کمیسیون برنامه و بودجه نیز از تاخیر لایحه بودجه به مجلس گله دارد و به «شرق» می‌گوید: «دولت تا همینجای کار هم بی‌قانونی کرده. اگر وضعیت به همین شکل ادامه پیدا کرده و دولت نخواهد بودجه را به صحن بیاورد توهین به مردم و صحن مجلس است و تکرار تجربه تلخ تاخیر در ارایه لایحه بودجه.»مجلس هنوز در انتظار لایحه بودجه 92 است. رییس مجلس برای جلوگیری از تکرار خطاهای گذشته دولتیان دی ماه سال‌جاری درباره ضرورت ارایه بودجه به مقام معظم رهبری نامه نوشت و بسیاری از نمایندگان در نشست‌های شبانه دولت و مجلس تاخیر بودجه را به نمایندگان دولت گوشزد کردند. پند و اندرزهایی که تا به اینجای کار راه به جایی نبرده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.