بدون تعارف
فریدون مجلسی / کارشناس روابط بینالملل
ماجرای دستگیری نیکلا سارکوزی، رییسجمهور سابق فرانسه و همسرش کارلا برونی به اتهام تلاش برای خروج اموال خود از این کشور برای فرار از مالیات، خبری تکاندهنده است. این مساله بار دیگر ثابت کرد که نحوه فعالیت و شیوه تفکر و عمل راستها در اغلب نقاط دنیا به ویژه فرانسه به گونهای است که درگیر شدن آنها در مسایل فسادانگیز مالی یا اعطای رانت به برخی لابیها در آنها بیشتر است چه اینکه منافع شخصی برای آنها اهمیت بیشتری دارد و به همین جهت، بیشتر در معرض فریب و خطا قرار میگیرند. در سوی مقابل گروههای دیگر سیاسی بهویژه چپهای میانه به دلیل پرنسیب اجتماعی و اینکه به جامعه و مردم فکر میکنند، شرایط متفاوتی نسبت به راستها دارند و عمدتا دچار فساد مالی نمیشوند. اینکه جایگاه و حرمت ریاستجمهوری در کشوری مثل فرانسه، فدای منافع مادی شود امری بسیار مذموم در افکار عمومی آنها و البته فضای بینالمللی است و فرانسویها معتقدند هیچ چیز، ارزش این جایگاه را ندارد. در عین حال فراموش نکنیم هنوز یک سال از برکناری رییسجمهور آلمان که تخلف مالی کوچکتری را مرتکب شده بود، نمیگذرد. اینکه در کمتر از یک سال، روسای جمهور فعلی و پیشین مهمترین کشورهای اروپایی به علت فساد مالی، با پرونده قضایی دست به گریبان شدهاند، امری قابل تامل است. بازداشت کردن رییسجمهور سابق در کشوری مانند فرانسه، مستلزم این است که اتهام سنگین باشد اگرنه پلیس و دستگاه قضایی، وارد چنین موضوعی نمیشوند.
اینکه اکنون دولت رقیب راستها در فرانسه بر سر کار است، نمیتواند نوعی «پاپوش درست کردن» برای رقیب را تداعی کند. شاید در مرحله شکایت و جنجالسازی در رقابتهای انتخاباتی برای بیرون کردن کاندیدای رقیب از کارزار انتخاباتی، چنین رفتارهایی از سوی جریانات سیاسی رقیب دیده شود اما دستگاه قضایی در این کشورها، آبروی خود را فدای امیال دستگاه اجرایی نمیکند. باید توجه داشت در کشورهایی که مدیریت در آنها «وسعت» دارد مشاغل اداری رسمی آنقدر مهم نیست که در کشورهای «شرق» و جهان سوم اهمیت دارد. در کشورهای اروپایی، شرکتهای چندملیتی یا کمپانیها، شرکتهای عظیمی هستند که به اندازه یک دولت، اثرگذار هستند. در نزد آنها مقامات اداری، اهمیت عجیب و غریب شرق را ندارد. نکته دیگر به ضعف عملکردی آقای سارکوزی باز میگردد که اگرچه در محافل راستی محبوب بود اما در محافل عمومی، فاقد اهمیتی بود که یک رییسجمهور باید داشته باشد و «داشته»هایی که باید در وجود مقام عالی اجرایی باشد را نداشت و همین باعث شد تا تنها یک دوره در الیزه بماند. آنچه مشخص است اینکه دموکراسی برای آنها از همه ملاحظات مهمتر است، بر این اساس، در کشورهای دموکرات واقعی، فساد در قدرت، تعارفبردار نیست. در عین حال تبرئهشدن در دادگاه نیز، موجب اعاده حیثیت یک مسوول شده و به تقویت جایگاه او در قدرت و سیاست منجر خواهد شد. صرف رفتن به دادگاه برای افکار عمومی این کشورها، به معنی مجرمبودن قطعی افراد تلقی نخواهد شد. اما نکته، در برخورد بیاغماض با اتهامات است که دامنه آن هر مقام و مسوولی را در بر میگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.