نگاهي به پرفورمنس «محو میشود»
سایهای که نفس میکشد
آناهیتا اقبالنژاد
سالها پیش در یکی از آموزشگاههایی که تدریس میکردم ورکشاپی را برگزار کردیم با برگزیدگان هر ترم به نام «بازیگری و پرفورمنس آرت» چون به اعتقاد من یکی از سختترین و پیشرفتهترین نوع بازیگری حضور در پرفورمنس آرت است که آشنایی هنرجویان در این زمینه و انجام تمرینات و تحقیقات زمانبر و بسیار سخت آن برایم مهم بود. چنانکه میدانید پرفورمنس آرت هنری است ترکیبی متعلق به سال 1970 که از به هم پیوستن هنرهای مختلفی چون رقص، تئاتر، موسیقی، فیلم، ویدیو و عناصر متفاوت دیداری و شنیداری به وجود آمده است. معمولا پرفورمنس خط داستانی مشخصی ندارد و بیشتر تلاش میکند یک طرح یا یک شیوه اجرایی خاص را به نمایش درآورد. به یاد دارم که از همان زمان «غزال پرتو» ایدههایی برای اجرای یک پرفورمنس داشت و طی سالها این امر بالاخره عملی شد و ماحصل آن را در اجرای «محو میشود» دیدیم. «محو میشود» به معنای واقعی ترکیبی از چندین هنر مختلف بود. بدن بازیگر، موسیقی، افکت، نور، تصاویر بدیع و خاص، زندگی و... گرچه قرار نیست داستانی برایمان تعریف شود ولی ناخودآگاه غرق میشویم در فضای نوستالژیک گذشته، کودکی، بازیهایمان، پایکوبیهایمان، ترسها و شادیها، عشقها و حرمانها، غم و جدایی... انگار آلبوم عکسی است سیاه و سفید که گاه در ذهن رنگ میپذیرد و جان میگیرد. سایهها و تصاویر بر جادوی فضا میافزایند و ذهن تو را درگیرتر میکنند و گویی تو پشت آن دیوار پارچهای را میبینی، نفسکشیدن آن سایه را میشنوی و نبضش در گوشات میزند. «غزال پرتو» در اجرایش آموختههای متفاوت زیادی را با هم ترکیب کرده و با به اشتراکگذاشتن آنها با «مینا کریمیجبلی» و قدرت خلاقهاش چیزی پدید آمده که میتوان گفت پرفورمنس منحصر به این دو نفر است، با قوانین خاص خودش، ریتم خودش، حرف خودش و حال و هوای خودش. «پرتو» مجسمهساز برجستهای است. ترکیب را خوب میشناسد و شکست آن را هم خوب بلد است. تکرار و تمرکز را میشناسد. سکون، سحر شدن و خارجشدن از آن را هم به یاد دارد. اینها همه از قویترین تمرینات اجرایی پرفورمنس بودند و هر کدام را دیدم. اینکه چطور و چگونه اجرا شد؟ بسیار منتظر کار بعدی این افراد هستم. همین.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.