|

در آستانه سالگرد «آغاز انقلاب»

مصر در پیچی دشوار

حسین موسوی: کبریتی را جوانی تونسی به دست گرفت و دولتمردانش را تهدید کرد، چرخ دستی‌اش، تنها ممر درآمد زندگی‌اش را برگرداند. چون صدایی نشنید از خاکستر آتش او ققنوسی پر گرفت که یکی‌یکی حکام مادام‌العمر عرب را به دنیای زوال سیاسی و ابدی هدایت کرد. پس از آن بود که دوره‌ای آغاز شد و نام «بهار عربی» بر آن گذاشتند. در این توفان بهاری که از کشوری به کشور دیگر می‌رفت و نامی را به تاریخ پیوند می‌زد، مبارک مصر نیز سرانجام مبارکی پیدا نکرد و او هم همان راهی را رفت که پیش از او بن‌علی در تونس تجربه کرده بود. در روز 25 ژانویه بود که اعتراض‌ها آغاز شد؛ «روزی ملی» که مردم این دیار به جای شادی خواهان سرنگونی مبارک شدند. این روز سرآغاز زوال حسنی مبارک و آغاز تاریخی نوین در دیار فراعنه شد. هزاران نفر در میدان التحریر (آزادی) این کشور جمع شدند و تا زمانی که مبارک کرسی ریاست‌جمهوری را ترک نکرد میدان را خالی نکردند. اما این میدان همچنان میعادگاه اعتراضات است. به‌رغم اینکه مبارکی در کار نیست و نامی همچون محمد مرسی، اسلامگرای میانه‌رو در کاخ ریاست‌جمهوری خوش‌نشین شده است، هر از گاهی مردم مصر به این میدان می‌آیند و خاطره انقلاب را با اعتراضاتی تازه زنده می‌كنند. همین اعتراضات گاه و بیگاه سوال‌های بی‌شماری را برای ناظران سیاسی به وجود آورده است که آینده مصر چه خواهد شد؟ «گلوب‌اند میل» درباره این انقلاب می‌نویسد: دوران تازه‌ای آغاز شده است. پایان مبارک، پایان آرزوهای دولتمردان غربی است که همپای آنها بوده است. حضور فردی از افراطیان اخوان‌المسلمین می‌تواند پایان رویای غربی‌ها باشد. این سایت اما در ادامه می‌نویسد: فقر در این کشور رو به افزایش بود، بیکاری و تورم نیز مزید بر علت شده بود. اما غرب همچنان به تقویت مبارک می‌پرداخت. در کنار انتقاداتی که بعضا از سوی غربی‌ها نسبت به برخی از رفتارهای مبارک می‌شد باراک اوباما در سال 2009 از رییس‌جمهوری سابق مصر با عنوان «مرد جهان اسلام» نام برد. این در حالی است که قاهره در خارج از مرزهایش مورد انتقاد قرار داشت. صلح با اسراییل و حفظ آن از سوی غربی‌ها مهم‌ترین دلیل حمایت آنها از مبارک بود. با این وجود پس از سقوط مبارک و حضور اخوان‌المسلمین در کشورهایی که به ساحل دموکراسی رسیده‌اند این سوال را برای ناظران سیاسی پدید آورده است که آینده روابط این‌گونه کشورها با تل‌آویو چگونه خواهد بود چرا که هنوز دیرزمانی از خوش‌نشینی مبارک در زندان نگذشته بود که مردم قاهره از دیوار سفارت اسراییل بالا رفتند و پرچم این رژیم را به زیر کشیدند. اما مرسی زمانی که میخ اقتدار خود را کوبید اعلام کرد که مصر به معاهدات بین‌المللی خود پایبند خواهد بود. سی‌ان‌ان در این‌باره نوشت: محمد مرسی در آخرین روز سال 2012 میلادی با انتقاد از انتقادات مطرح‌شده اعلام کرد برای مصر «عصر تازه‌ای» آغاز شده است. او گفت: «دیگر عصر ستمگری به پایان رسیده است، تبعیض از عدالت اجتماعی رخت برخواهد بست.» او افزود: همه مردم مهم نیست که به چه پایگاهی تعلق دارند یا مشی سیاسی آنها چیست و به چه اعتقاد دارند. همه تحت این قانون برابرند. این سخنان در حالی ابراز شد که امضای قانون از سوی مرسی با ابهامات فراوانی مواجه شده بود چرا که نیروهای سکولار این کشور چندین روز کاخ ریاست‌جمهوری را محاصره کرده بودند و مانع از امضای او می‌شدند. مخالفان مرسی اعتقاد دارند که او در پی تحکیم موقعیت خود همچون اسلافش است. با این وجود او ضمن رد این ادعا می‌گوید:«من تاکید می‌کنم که به شاخه عدالت پروبال خواهم داد و استقلال را تضمین خواهم کرد. کشور مدرن بدون رسانه آزاد نمی‌تواند ادعایی داشته باشد. مخالفان اما می‌گویند که قانون اساسی جدید ابهامات زیادی دارد و نمی‌تواند از حقوق همه مصری‌ها حمایت کند و این قانون اساسی، زحمت همه انقلابیون را بر باد خواهد داد. اما کارشناسان می‌گویند چیزی که می‌تواند موقعیت مرسی را تضعیف کند، این اقتصاد شکننده است. به گفته کارشناسان، مصر در یک پیچ بزرگ قرار دارد. مجادلات اسلامگرایان میانه‌رو با سلفیون و سکولارها با هر دو طیف، اجازه نمی‌دهد که از هم‌اینک پاسخ برخی از پرسش‌ها را داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.