با شما نبودم
کتابهای جیبی زردرنگ
امید بلاغتی
از سلسله رفقای ما که در دلبَراندن و دلبُراندن تبحر خاصی داشت بعد مدتها آمد خانهمان و دیدیم یک دویست جلدی کتاب جیبی زردرنگ - با تاکید ویژه بر رنگ زردشان- زیر بغلش است. جویا شدیم که این کتابها چیست؟! گفت خودت ببین اما در کل بدان متدها عوض شده است.
نگاه کردیم و دیدیم دویست جلد کتاب است با عنوانهای مشترک «آشنایی مقدماتی با فلان کس، مثلا با فوکو، ژولیا کریستوا، داستایوفسکی، نیچه (البته نیچهاش تکمیلی و پیشرفته داشت) و...» کتابها هر کدام بیست صفحه بود و به طور فشرده توضیح میداد این متفکران و آرتیستها در طول 3، 4، 5 دهه عمر هنری یا فکریشان خلاصه به چه چیزی فکر میکردند. بنده شخصا خوشحال شدم. شاید کتابها بیارزش بودند اما در هر حال آشنایی با این علما خیلی هم بد نیست.
خلاصه این رفیقمان رخت و لباس کند همچون ما و همخانهمان و به سیاق خانههای مجردی به نهضت تنبان و رکابی سفیدِ رنگپریده پیوست.
راستش از خدا که پنهان نیست از شما هم پنهان نباشد ایشان با همخانه ما کمی حرفهای ضد زن زدند ما هم سر تکان دادیم، چاره نبود. البته صحبتها بیشتر حول محور بیوفایی زنان بود و ما هم با ارجاع ذهنی به آقا «آدریان لین» و بیوفایش در این بحث شرکت کردیم.
فردایش تلفن زنگ خورد و رفیقمان ما را به نوشیدن قهوه در کافه «تمدن» دعوت کرد. رفتیم. دیدیم چند بانو با وجنات پسامدرن و چند آقا با عینکهای فریم گنده و سبیل و موهای فر، یکجورهایی همشکل خودمان -البته ما بیعینکیم- آنجا هستند. نشستیم و کمی درباره فوتبال و وضعیت ارز، دیشهای جمعآوری شده و جمعآوری نشده و گرانی و فیلمهای در حال اکران، حرف زدیم که رفیقمان چشمهایش برق زد و یک نیمخیزی به جلو برداشت و با بادی لنگوییج در ابتدا و بعد با کلماتی غریب با مقادیر قابلتوجهی اتوریته عنان بحث را در دست گرفت و شروع کرد به سخن گفتن.
سخن از افلاطون آغاز شد و با جمله «پلاتو ایز بورینگ» رسید به «ارسطو» و محاکاتش و همینطور جلو آمد تا رسید به تاریخ جنون و مراقبت و تنبیه و لذت متن و حقیقت و روش و در نهایت با تمرکز ویژه روی «ژولیا کریستوا» و مقالات فراوانی حول محور فمینیسم ما را و جمع را و کلا کافه را توامان با گفتمان تاریخی مردسالار در سازوکار ادراکهای زبانی به چالش کشید و سخن خود را با این به چالش کشیدن به پایان رساند.
راستش من خودم آنقدر منقلب شدم که دو دستم را با شور و توانی غریب به هم کوبیده و رفتم و جبهه رفیقم را بوسیدم. اطراف را نگاه کردم دیدم این شور در جان همگان دویده است اما خویشتنداری میکنند.
نشستمان که تمام شد و کلا مفاهیم والا که درونمان نشست کرد با رفیقمان همقدم شدیم و گفت: دیدی کتابهای زرد کار خودشان را کردند.
تو منقلب شدی و شخص مورد نظر چشمهایش برق هم زد. البته خب حرفها حاصل سالها مطالعه و مداقه هست خودت که میدانی.
من هم خب دیدم، میدانم. تا خانه همینطور قدم زدیم و درباره فوتبال و «من مادر هستم» و سریالهای فرنگی حرف زدیم و خانه که رسیدیم دوباره تنبان و رکابیهای سفیدِ رنگ پریده را برپا کردیم و کمی حرفهای ضد زن زدیم...
نوستالژیا/ جلد پانصد و هفتاد و ششم/ روایت «سفیدها، بیهوده رنگپریده نشدند» یا «پلاتو ایز بورینگ»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.