دريچه
کارت زرد به پادشاه
روز جمعه گذشته هزاران اردنی درحالی که کارتهای زرد در دست داشتند اقدام به برگزاری تظاهراتی در عمان پایتخت این کشور کرده و ضمن شعارهای خود به نظام حاکم براین کشور «هشدار» دادند. این تظاهرات درست چند روز پیش از انتخابات پارلمانی اردن برگزار میشد که بهرغم تحریم جنبشهای اسلامگرا و مردمی در این کشور قرار است روز چهارشنبه اجرا شود. مخالفان تظاهرات خود را «مشروعیت مردمی» نامگذاری کرده و در میدان «فراس العجلونی» در منطقه جبلالحسین در وسط عمان گرد آمده بودند. در مورد تعداد شرکتکنندگان برآوردهای مختلفی ارائه شد بهگونهای که ناظران تعداد آنها را پنجهزار نفر و اخوانالمسلمین هفتهزار نفر اما دولت سههزار نفر اعلام کرد. با این حال سقف شعارها فراتر از گذشته بود و نشان میداد که بحران سیاسی این کشور طی دو سال گذشته همچنان به حال خود باقیمانده و حل نشده است. بحرانی که پس از خیزشهای موسوم به انقلابهای عربی در خاورمیانه و شمال آفریقا شکل گرفت و اردن نیز از ترکشهای آن مصون نبود. شرکتکنندگان شعار میدادند؛ «الشعب یرید انذار النظام» - یعنی ملت به نظام هشدار میدهد - که تقریبا برگرفته از همان شعار معروف «الشعب یرید اسقاط النظام» بود. برخی نیز به صورت مستقیم ملک عبدالله دوم پادشاه اردن را خطاب قرار داده و فریاد میزدند؛ «ای عبدالله راحت باش راحت باش، تو قصد هیچ اصلاحاتی نداری» یا «ای عبدالله یا همین الان اصلاحات کن یا تو هم به دنبال زینالعابدین بن علی برو!» که اشاره به سرنوشت زینالعابدین بن علی، رییسجمهور برکنار شده تونس دارد. جمعیت خشمگین در شعارهای خود اسامی مقامات سازمان اطلاعات را هم میبردند. اخیرا دو مدیر سابق این دستگاه ازجمله سمیح البطیخی و محمد الذهبی به فساد و سرقت اموال دولتی در دوران عبدالله دوم متهم شدند.
حرکتی مسالمتآمیز
رهبران اخوانالمسلمین که اکنون اعتصابی سراسری را در اردن به راه انداختهاند میگویند به حرکت خود ادامه خواهند داد. همام سعید، مرشد این گروه میگوید: «اسلامگرایان متعهد به بالا بردن سقف اصلاحات در کشور و ایجاد یک حرکت مسالمتآمیز هستند.» وی میافزاید: «ما از دو سال پیش حرکت اصلاحطلبانه خود را شروع کردهایم و هنوز ملت به خواستههایش نرسیده است. هنوز اصول قانون اساسی تعدیل نشده تا بتوان از طریق آن یک انتخابات سالم و پاک که بیانگر اراده ملت باشد برگزار کرد.» وی درباره انتخاباتی که از سوی جماعت اخوانالمسلمین تحریم شده است میگوید: «این انتخابات بیانگر اراده واقعی ملت نیست. انتخابات عبثی است و هیچ فایدهای ندارد بلکه در کنار همان انتخاباتهای شکست خورده گذشته قرار میگیرد.» درباره اینکه؛ آیا شما با این وصف پارلمان آینده را تحریم میکنید، سعید میگوید: «به نظر ما پارلمان آینده در یک چارچوب قانونی پدید نیامده و طبعا ما میگوییم راهحل بحران کشور بازگشت به خواستههای اصلاحطلبانه مردم است.» مریم الحاج که یک جوان فعال سیاسی است میگوید؛ «هدف از اعتصاب ما تحریم انتخابات و آگاهی دادن به مردم است. میخواهیم به مردم بگوییم این مجلس نیز مانند مجلسهای گذشته محکوم به شکست خواهد بود چون با اراده مردم شکل نگرفته است.» به گفته وی: «حاصل این انتخابات، مجلسی نیست که مردم ما میخواهند. مردم تغییر و اصلاحات و مبارزه با فساد را میخواهند و مجلس آینده یک مجلس فرمایشی خواهد بود که نظام آن را تبلیغ میکند.»
موضع دولت
دولت اردن میگوید اعتصاب و تحریم انتخابات حق شهروندان است و از این نظر یک «حالت عادی» به شمار میرود. «سمیح المعایطه» وزیر امور رسانهها و ارتباطات اردن میگوید: «در حرفهای تحریمکنندگان هیچ چیز جدیدی نیست. آنها همچنان بر مواضع گذشته خود پافشاری میکنند و میگویند هرگز در این انتخابات شرکت نخواهند کرد.» وی در عین حال تاکید میکند که دولت اردن متعهد است تا انتخاباتی سالم و پاک را برگزار کند. در این میان برخی ناظران میگویند مردم اردن از دولت و مخالفان هر دو به صورت یکسان خسته شدهاند و کاهش میزان مشارکت در تظاهرات روز جمعه گذشته نیز بیانگر همین امر است. فهد الخیطان که یک تحلیلگر سیاسی است میگوید: «مردم اردن نه به دولت اعتماد دارند و نه به مخالفان. دلیل این نیز به اهداف این دو برمیگردد. از آن گذشته مردم نگران ثبات کشور هستند.» به گفته او این روزها مردم اردن دوباره به رویه «اکثریت خاموش» مراجعه کرده است، آن هم در زمانی که این اکثریت باید به میدان آمده و حرف خودش را بزند. به نظر این تحلیلگر استفاده تظاهراتکنندگان از کارتهای زرد مساله جدیدی نیست. چند هفته پیش نیز آنان با برگزاری یک تظاهرات به نظام حاکم کارت قرمز دادند. الخیطان میافزاید: در اردن هم مخالفان و هم دولت به سمت ناکام گذاشتن طرف مقابل پیش میروند. از این رو مخالفان دوباره به همان گفتمان سنتیشان مراجعه کرده و میگویند پارلمان مشروعیت ندارد. دولت نیز به دنبال پارلمانی است که چندان تغییری را به وجود نخواهد آورد و در مجموع این مساله یک اکثریت خاموش را به وجود میآورد، اکثریتی که میتواند روزی و در جایی ناگهان منفجر شود.
منبع: الجزیره
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.