مقایسه تطبیقی دخالت فرانسه در مالی و شوروی در افغانستان
به نام آزادی و به کام شرکتهای اسلحهسازی
حسن بهشتی پور
طرح مساله
چرا جهان غرب و کشورهای اتحادیه آفریقا از اشغال نظامی مالی توسط ارتش فرانسه استقبال کردند و با این دولت همکاری میکنند؟ چه تحولی در نظام بینالملل بهوجود آمده که شورای امنیت سازمانملل قطعنامه فرانسه را به اتفاق آرا تصویب میکند؟ آیا چین و روسیه هم نگران قدرت گرفتن اسلامگرایان در شمال آفریقا هستند؟
تحلیل مساله
فرانسه از روز جمعه 22 دی 1391 (یازدهم ژانویه 2013) در یک لشكرکشی کمسابقه وارد ماجراجوییای شده که ماهیت سوسیالیستهای طرفدار آزادی و دموکراسی را بیش از گذشته به نمایش گذاشت.
دولت آقای «فرانسوا اولاند» رییسجمهوری فرانسه با صدور فرمان حمله به کشور مالی در شمالغربی آفریقا در واقع همان اشتباهی را تکرار کرد که لئونید برژنف رهبر شوروی در ششمدی سال 1358 با صدور فرمان تجاوز به خاک افغانستان مرتکب شد.
در واقع آقای اولاند به دلیل بیتدبیریهای سلفش ساركوزی غرق در مشکلات اقتصادی است و دست به یک ماجراجویی سیاسی - نظامی- اقتصادی در کشور مالی زد تا بتواند افکار عمومی مردم فرانسه را به نام حمایت از دموکراسی و مقابله با تروریسم مدتی از مشکلات اصلی کشور دور نگه دارد. اما بعید است بتواند در مالی بماند. فرانسویهای احساساتی با اشغال یک کشور مهم غرب آفریقا، بیشتر رویاهای استعماری گذشته را احیا میکنند و هزینه آن را نیز میپردازند. آنها به زور فرانس پرس و رویترز و شبکههای مختلف تصویری فرانس 24 و یورونیوز و ... میخواهند ما بپذیریم که آنها صرفا رفتهاند آنچه را که تروریستهای القاعده و اسلامگرایان وهابی میخوانند، سرکوب کنند و به همین دلیل حتی به صدای اعتراض متحدان چپ خود نیز گوش نمیکنند.
منتقدان فرانسه میگویند مگر همین روسها که در همین ایام در دی ماه سال 1358 رفتند افغانستان را اشغال کردند، نگفتند ما به درخواست رییسجمهوری وقت افغانستان وارد این کشور شدیم! و ببرک کارمن سفیر افغانستان را در پراگ، با تانک در کابل به قدرت رساندند. تا به اصطلاح از دستاوردهای سوسیالیستی حمایت کنند. در آن زمان همین رسانههای گروهی فرانسه و جهان غرب گوش فلک را کر کردند و در مذمّت مداخله نظامی شوروی مقالات نوشتند. اما شوروی گوش نکرد حالا چرا فرانسه میخواهد تجربه اشغالگری شوروی را تکرار کند؟
بهراستی فرق اسلامگرایان کشور مالی با مخالفان اسد در سوریه چیست؟ آنها را باید سرکوب کرد اما از اینها به نام آزادی باید دفاع کرد! عجب داستانی دارد این سیاست و تاریخ، ما چگونه باور کنیم در مالی گروههای القاعده و تروریستهای وهابی توانستند بیش از نصف کشور بزرگ مالی را بدون پشتیبانی مردم تحت کنترل خود درآورند؟ آیا میشود به اطلاعاتی که خبرگزاری فرانس پرس و رویترز و ... به ما تحویل میدهند، اعتماد کرد؟
در 33 سال پیش تبلیغات اغواگرانه شوروی به من و امثال من که نسل جوان آن زمان بودیم میگفتند رییسجمهوری کشور مستقل افغانستان از ارتش سرخ خواسته است که مداخله نظامی کنند و کشورش را از دست قاچاقچیان مواد مخدر و اسلامگراهای تحت نفوذ پاکستان و آمریکا آزاد کنند. امروز هم دولت کودتاچی مالی از فرانسه میخواهد برای نجات کشورش در مالی اقدام نظامی کند.
البته بنده نمیخواهم دو رویدادی را که صرفا از لحاظ زمانی مناسبت مشترک دارند با هم یکسان فرض کنم اما میخواهم توجه بدهم که:
1- مخاطبان اکثرا از خود سوال میکنند چگونه دولت کشور مالی از استعمارگر قبلی کشورش میخواهد برای نجات دموکراسی و حقوق بشر در کشورش، مردم شهرهای این کشور را بمباران و سربازان خود را برای حفظ آزادی در سایه سرنیزه به مالی گسیل کند؟ آیا چنین دولتی از پشتیبانی اکثریت مردم برخوردار است؟
2- تجربه مداخلات آمریکا و شوروی سابق ثابت کرد با اقدام نظامی و استفاده از زور نمیتوان دموکراسی و حقوق بشر را به ارمغان آورد. نگاهی به وضعیت افغانستان و عراق امروز بهخوبی این نکته را ثابت میکند که برای حذف تروریستها و دیکتاتورها و تحقق آزادی واقعی راههای بهتر و کمهزینهتری هم وجود دارد.
3- سیاستهای مداخلهجویانه قدرتهای سلطهجو در هر جا و به هر نام و تحتپوشش دفاع از هر مرام و مسلکی که باشد محکوم به شکست است. اگر شوروی در افغانستان و آمریکا در عراق نتیجه گرفت، فرانسه هم میتواند در مالی از اشغال نظامی این کشور نتیجه بگیرد. اینجا جزایر کومور و جزیره مایوت نیست، اینجا یک کشور بزرگ با سابقه تمدنی است که هیچگاه استعمارگران آن را به رسمیت نشناختند.
4- فرانسه و همه قدرتهای سلطهگر باید اجازه دهند مردم کشورها خودشان مشکلاتشان را حلوفصل کنند. چون تجربه نشان میدهد دخالت نظامی به نام آزادی، دموکراسی، حقوق بشر، مقابله با تروریسم انجام میپذیرد اما در نهایت به کام زورمداران و شرکتهای تولیدکننده اسلحه و غارتگران نفت و ... تمام میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.