نگاهی به نحوه مشارکت اعراب ساکن اسراییل در انتخابات پیش رو
فقرمشاركت پاي صندوقهاي راي
محمدعلی عسگری
برای اعراب ساکن اسراییل یا به تعبیری روشنتر اعراب ساکن سرزمینهای 1948 شرکت یا عدم شرکت در انتخابات پیشرو معنای روشنی ندارد. اعراب فلسطینی 20درصد از جمعیت اسراییل را تشکیل میدهند. اما از مجموع 120 کرسی پارلمان (کنست) میتوانند تنها 10 کرسی را به دست آورند. حال آنکه طبق عرف سیاسی باید تا 20 کرسی را دراختیار میداشتند. جمعیت اعراب ساکن اسراییل به حدود 6/1 میلیون نفر میرسد که در میان آنها کمتر از یک میلیون (950 هزار نفر) واجد شرایط رای دادن هستند. میزان مشارکت آنها در دورههایی 18 درصد (2001) و در بالاترین سطح 50 درصد (2009) گزارش شده است. اعراب اسراییل در واقع فلسطینیهایی هستند که پس از تاسیس اسراییل در سال ۱۹۴۸ میلادی تابعیت اسراییل را پذیرفتند، اما پس از گذشت بیش از شش دهه همچنان از تبعیض و نابرابری در عرصههای اجتماعی و سیاسی رنج میبرند.
نظرسنجیهای بهعملآمده نیز نشان میدهد اعراب ساکن اسراییل احساس میکنند حضورشان در پارلمان تاثیری ندارد. بگذریم که انتخابات امسال اسراییل - که به دلیل ملاحظات سیاسی زودهنگام برگزار میشود - به دلیل روشن بودن نتایج آن از پیش، خودبهخود انتخاباتی سرد بوده و کمتر کسی تمایل به حضور در آن نشان میدهد. به گزارش بیبیسی، رزق حمد، یکی از ساکنان عرب شهر ناصره (بزرگترین شهر عربنشین اسراییل) واقع در شمال اسراییل میگوید که در انتخابات پارلمانی۲۲ ژانویه رای نخواهد داد. او میگوید: «نمایندگان عرب در پارلمان هیچ کاری از دستشان برنمیآید. فقط کرسیهای خودشان را حفظ میکنند. یک مرتبه برای ساختوساز در زمین کشاورزیام مشکلی داشتم، هیچکدام کاری برایم انجام ندادند. تمام عربها باید این انتخابات را تحریم کنند.» نصف اعراب ساکن اسراییل زیر خط فقر زندگی میکنند. همچنین میزان بیکاری در بین آنها به 30درصد میرسد. از این رو اکثر آنها به دنبال مسایل معیشتی خود هستند و از نمایندگانشان نیز میخواهند که مطالبات آنها را پیگیری کنند اما تجربه نشان داده نمایندگان عرب کنیست معمولا به جای مسایل درونی به مشکلات تاریخی و کلی فلسطین و مبارزه با اشغالگری تمایل نشان میدهند.
احزاب سیاسی اسراییل برای تشکیل دولت، حداقل به ۶۱ کرسی از پارلمان ۱۲۰ عضوی اسراییل (نصف + یک) نیاز دارند و در صورت نداشتن حدنصاب، ناچار به ائتلاف با دیگر احزاب سیاسی اسراییل خواهند بود. از زمان تاسیس اسراییل در سال ۱۹۴۸ میلادی تاکنون هیچ حزبی نتوانسته به تنهایی با به دستآوردن ۶۱ کرسی لازم، دولت را بدون ائتلاف با دیگر احزاب رقیب تشکیل دهد. از این رو کابینه آینده اسراییل نیز یک کابینه دست راستی (مرکب از ائتلاف «لیکود» و «اسراییل خانه ما» بعلاوه برخی دیگر از احزاب راستگرا) خواهد بود. تاثیرگذاری نمایندگان عرب در ائتلافهای حاکم همواره کمرنگ بوده و فعالیتهای برجسته آنها شامل یکسری فعالیتهای خارج از پارلمان بوده که صرف دفاع از حقوق تاریخی فلسطینیها شده است. عدم توجه به مسایل جزیی زندگی فلسطینیان و نیز محدودیتهایی که اسراییل برای برخی از این نمایندگان به وجود میآورد را باید یکی دیگر از دلایلی دانست که عدم رغبت شهروندان را دامن میزند.
احزاب عربی
اقلیت اعراب ساکن اسراییل سه حزب در پارلمان دارند:«جبهه دموکراسی و صلح» با ریشه سوسیالیستی که مرکب از شخصیتهای ملی است، «حزب تجمع دموکراتیک» که ناسیونالیست است و «حزب عربی متحد برای تغییر» که گرایشات اسلامی دارد و مرکب از شاخههای جنوبی و عربی دموکراتیک و حرکت عربی برای تغییر است. برخی تحلیلگران معتقدند اعراب اگر با هم متحد باشند میتوانند در پارلمان اسراییل تاثیرگذار باشند اما غالبا آنها خود دچار تردیدها و اختلافات متعددی هستند که همین مساله آنها را از ایفای یک نقش فعال و متمرکز باز میدارد. البته در کنار احزاب یادشده باید از گروه دیگری از فلسطینیها یاد کرد که همچنان اسراییل را به عنوان یک اشغالگر تلقی کرده و همواره خواستار تحریم انتخابات بودهاند. اینها کسانی هستند که به همراه فعالان صلح اسراییلی هدفشان تشکیل یک دولت فلسطینی در سرزمین تاریخی فلسطین و بهگونهای است که یهودیان و اعراب در کنار هم زندگی کنند. این گروه تا حدودی از سوی برخی شخصیتهای اسلامگرای فلسطینی نظیر شیخ رائد صالح - یکی از شخصیتهای برجسته فلسطینی و رییس جنبش مقاومت اسلامی (حماس) در داخل اسراییل - نیز پشتیبانی میشوند.
تاکنون دو تن از نمایندگان عرب کنست خبرساز بودهاند که یکی از آنها «عزمی بشاره» ودیگری «حنان الزعبی»است. بشاره یک سیاستمدار مسیحی فلسطینی، عضو سابق کنست و از پایهگذاران حزب بلد در میان اعراب اسراییلی و از مفسران رسانههای عربی است. وی در سال ۱۹۹۶ میلادی، به نمایندگی از اعراب اسراییلی در انتخابات سراسری اسراییل شرکت کرد و به عضویت کنست درآمد. حتی در سال ۱۹۹۹ میلادی، وی خود را به عنوان اولین شهروند عرب-اسراییلی، نامزد کسب مقام نخستوزیری اسراییل کرد. اما بعدها در جریان جنگ 33روزه اسراییل و لبنان در ژوییه ۲۰۰۶ میلادی، بشاره متهم به جاسوسی به نفع حزبالله لبنان شد و با استفاده از مصونیت سیاسی خود به مصر گریخت و درآنجا بود که از عضویت در کنست استعفا داد. پس از این ماجرا، پارلمان اسراییل، طرحی را به تصویت رساند که بر اساس آن «هر شهروند اسراییلی که طی هفت سال گذشته، به یک کشور متخاصم اسراییل سفر کرده باشد، از حق شرکت در انتخابات پارلمانی و انتخاب به عنوان نماینده محروم خواهد شد».
خانم حنان الزعبی، نماینده فعلی کنست است که او را متهم به فعالیتهای ضداسراییلی کرده و یک بار حتی او را از مشارکت در انتخابات محروم ساخت. درپی این محرومیت، الزعبی به دادگاه اسراییل شکایت برد و در نهایت برنده این دعوا شناخته شد. الزعبی یکی از اعضای حزب تجمع ملی دموکراتیک است که سه کرسی در پارلمان رژیم صهیونیستی دارد. وی یکی از کسانی بود که در کشتی معروف مرمره برای رفع محاصره غزه حضور داشت. وی چندی پیش در گفتوگو با شبکه تلویزیونی روسیا الیوم، درباره تلاش راستگرایان افراطی برای حذف نام او از فهرست نامزدهای انتخابات فعلی کنست گفت: این تلاشها با انگیزه سیاسی انجام شده و بخشی از سیاست اسراییل است. اسراییل علیه عربها همواره اتهام تروریسم را مطرح میکند. هر فلسطینی که علیه اشغالگری، محاصره مناطق فلسطینی و علیه نژادپرستی و صهیونیسم مبارزه کند، با این سیاست اسراییل روبهرو خواهد شد. آنها میخواهند حقوق شهروندی مرا نقض و مرا مجبور کنند که امتیازات برای یهودیان را بپذیرم. وی خاطرنشان کرد: اسراییل میخواهد به فلسطینیها در سرزمینهای اشغالی 1948 بگوید که اجازه مشارکت آنها در فعالیتها و تحرکات به نفع ملت فلسطین را نمیدهد اما ما به مبارزات سیاسی خود ادامه خواهیم داد. اگر نام من از فهرست نامزدان انتخابات حذف میشد، عربها انتخابات کنست را تحریم میکردند و اصول بازی سیاسی تغییر میکرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.