|

اندر احوالات رفتن بهمنی

فواد صادقی / كارشناس اقتصادي

  • طی این روزها «محمود بهمنی» با تصمیم «محمود احمدی‌نژاد» با صندلی ریاست کلی بانک مرکزی احتمالا خداحافظی می‌کند. او سومین رییس بانک مرکزی است که با دولت احمدی‌نژاد خداحافظی می‌کند.

«عباس شیبانی» رییس شاعرپیشه دولت اصلاحات که دوسال در دولت احمدی‌نژاد حضور داشت، جای خود را به «طهماسب مظاهری» معاون معزول وزیر اقتصاد دولت نهم داد اما مظاهری نیز نتوانست بیش از یکسال بماند و پس از مخالفت با مباحث ارزی و سیاست‌های انبساطی دولت برکنار شد.

اگرچه ثمره فعالیت‌های مظاهری در سه قفله کردن خزانه و کنترل نقدینگی در کاهش تورم در سال‌های 1388و 1389 نمودار شد اما محمود بهمنی که در زمان روسای قبلی، دبیرکلی بانک مرکزی را برعهده داشت، با بازکردن درهای خزانه به روی دولت موجب شد تا غول تورم مجددا از خواب بیدار شود و از تورم تک رقمی در سه سال قبل به تورم نقطه به نقطه 40 درصدی در آذر 1391 برسد.

محمود بهمنی در زمان تصویب قانون استقلال بانک مرکزی از دولت تهدید به استعفا کرد و کمتر دستوری از سوی پاستور را بر زمین گذاشت.

برداشت از حساب بانک‌ها برای پرداخت یارانه، قرار دادن تنخواه بانک مرکزی به عنوان منبع مالی یارانه‌های نقدی بخشی از خدمات رییس‌کلی بود که قدرش دانسته نشد.

شاید هیچ یک از مدیران ارشد اقتصادی کشور حاضر نبودند به اندازه بهمنی در مقابل رییس دولت انعطاف به خرج دهند و شاید کسی انتظار نداشت احمدی‌نژاد، بهمنی را برای این چندماه حفظ نکند، اگرچه شایعه انتصاب فرزین عضو حلقه اقتصادی دولت از سال گذشته به گوش می‌رسید.

به هرحال بهمنی هم رفت و میزی که به روسای قبل از وی وفا نکرده بود، به او هم وفادار نماند، اما تصویری که از بهمنی در خاطره‌ها باقی ماند متفاوت است با یادی که از مرحوم «نوربخش» باقیمانده است. یکی از نقاط مثبت کارنامه بهمنی اصرار وی بر نظر بانک مرکزی مبنی بر افزایش سود بانکی و رساندن آن به مرز 20 درصد بود که با واکنش منفی مواجه شد به خصوص آنکه این تصمیم در زمانی گرفته شده بود که احمدي نژاد به همراه وزیر اقتصادش در ونزوئلا به‌سر می‌برد اما بهمنی بر تصمیمش اصرار کرد و توانست با حمایت بيروني، افزایش سود بانکی را تثبیت کند و همین تصمیم موجب کنترل بازار ملتهب ارز و طلا در سال 1390 و جذب نقدینگی به سیستم بانکی گردید.

با این حال برخی تصمیمات بهمنی از جمله پیش‌فروش 10 میلیون سکه طلا به قیمت حدود 600 هزارتومان در حالی که هم اکنون نرخ سکه ظرف چند ماه در دوبرابر این مبلغ تثبیت شده است اقدامی شتابزده بود، چرا که فقط همین تصمیم خسارتی بالغ بر پنج‌هزارمیلیاردتومان را به خزانه بانک مرکزی وارد کرد.

در مجموع می‌توان گفت که بانک مرکزی در حالی تحویل رییس‌کل بعدی داده می‌شود که وضعیت خاصي دارد ، اتاق مبادله ارزی هنوز در سردرگمی به‌سر می‌برد و هر روز تصمیم جدیدی در مورد جابه‌جایی اولویت‌ها و چگونگی تبادل گرفته می‌شود، ذخایر ارزی و طلای بانک مرکزی با فرصت فراوانی که قبل از اعمال تحریم‌ها به دست داشت در ماه‌های اخیر اقدام به واردات ماهانه حدود دومیلیارد طلا به کشور کرد. به نظر می‌رسد شاید علت اصلی خداحافظي بهمنی دستوراتی باشد که بهمنی با همه انعطاف حاضر به تمکین نسبت به آنها نبوده اگر اينگونه باشد، باید منتظر بود و دید رییس کل بعدی بانک مرکزی حاضر به اجرای این دستورات خاص خواهد شد؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.