شلیک «دود» به قلب و ریه ایرانیها
رضا حسینمردی
سالهاست وقتی از کنار کامیونهای غولپیکر متحرک در شهرها عبور میکنیم ناخودآگاه مجبور به استنشاق و بخور دود سیاه و غلیظ خارج شده از اگزوز آنها هستیم. کافی است پنجره خودرو شما کمی باز باشد، این لحظه تیرهوتارترین اوقات شما در ترددهای خیابانی است. طراحی کامیونها - مینیبوسها و خودروهای سنگین از سالها دور به گونهای بوده که اگزوز آنها از یک طرف وسیله نقلیه، آلایندهپراکنی میکند. این در شرایطی است که برخی از خودروهای پیشرفتهتر با در نظر گرفتن اینکه دود گازوییل آنها با انسانها و محیطزیست چه میکند، خروجی آن را با بهرهگیری از یک فیلتر در ناحیه سقف وسیله نقلیه سنگین تعبیه کردهاند.
اما این سوال مطرح است که چرا درصد بسیار زیادی از وسایل نقلیه سنگین بدون نظارت جدی بر معاینه فنی خودرو به این سادگی در شهرها تردد میکنند و سلامت محیطزیست و انسانها را جولانگاه خود کردهاند؟ چیزی که شبها بیشتر به چشم میخورد.
آیا سازندگان وسایل نقلیه سنگین در تولیدات خود تجدیدنظر کردهاند؟
آیا راهنمایی و رانندگی محدودیتهای ویژهای درخصوص این نقص فنی و ساختاری در تولید خودروهای سنگین قایل است؟
آیا نظارت مناسبی بر تردد خودروهای افسارگسیخته بهویژه شبها با دود و سروصدای زیاد و در محورهای درونشهری و برونشهری وجود دارد؟
سوالات فراوانی در این راستا بیپاسخ مانده است که جواب آن کمک زیادی به شهروندان خواهد کرد. متاسفانه نتایج یک پژوهش از تاثیر آلودگی هوا بر بروز یا تشدید زوال عقل و بیماری آلزایمر خبر میدهد. پژوهشگران خارجی در بررسی خود یافتهاند که آلودگی هوا به میزان زیادی، خطر بروز مشکلات حافظهای را بهویژه در افراد مسن و سالخورده افزایش میدهد.
به گفته محققان، زنانی که در نزدیکی خیابانهای شلوغ و پرتردد دستکم 20 سال زندگی کردهاند، خیلی بیشتر علایم ناتوانی ذهنی خفیف را از خود نشان میدهند. مشکلات حافظهای زودهنگام در این زنان بیشتر مشاهده میشود که این مشکلات میتواند به زوال عقل و اختلال مشاعر منجر شود.
دانشمندان معتقدند ذرات آلاینده در هوا از طریق ریهها جذب بدن شده و با جریان خون به مغز میرسد و در آنجا سبب بروز التهابهای بیماریزا میشود. این در شرایطی است که به دلیل محدودیتهای روزانه تردد شهری برای خودروهای سنگین و فرسوده که در خیابانها و بزرگراهها با سرعتهای بالا، پا روی گاز گذاشته و لیترها آلاینده و ذرات مضر بیماریزا را وارد آسمان تاریک شبها در شهر میکنند. این شلیک شبانگاهی کامیونها و خودروهای سنگین از دید خوابآلود شهروندان اگرچه دور است اما تاثیرات آن با روند افزایش سن در جامعه قابل پیشبینی و پیشگیری است.
متاسفانه خودروهای غیراستاندارد هشت برابر خودروهای استاندارد آلودگی هوا ایجاد میکنند و در مقابل، خودروسازان هنوز راضی به استفاده از قطعات تکمیلی خودرو برای کاهش آلایندههای هوا نشدهاند. در شرایطی که بحثهای مختلفی از جمله رعایت استانداردسازی براساس گواهینامههای اروپا موسوم به یورو 2، یورو و... مطرح است، آیا خودروهای سنگین با فرسودگی بالا و طول عمر بیش از 30 سال جایگاهی در اینگونه استانداردها دارند؟ شاید همین حالا هم برای پاسخ به این سوالات و اجرای راهکارهای موثر دیر باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.