عوارض داروهای مسکن
ترجمه: سیما هاشمی
قرصهای مسکن در واقع دوست انسان هستند. آنها نقش همدمهایی را بازی میکنند که درد شما را آرام میکنند و نمیگذارند اذیت شوید، اما گاهی خود آنها باعث میشوند که مشکلاتی بسیار خطرناک پیش بیایند، برای همین است که شما باید حتما نکتههای مربوط به عوارض جانبی مسکنها را بدانید.
هر دردی میتواند زندگی را به کام شما تلخ کند و روی کارکردن شما تاثیر منفی بگذارد، حالا اما سادهترین راه برای مقابله با درد چیست؟ احتمالا اولین پاسخ «قرصهای مسکن» است؛ قطعا شما هم تا به حال بارها و بارها از آنها استفاده کردهاید و خوشحال هم شدهاید که یک یا چند قرص کوچک، دردی که امان شما را بریده بود برطرف کرده است، اما آیا قضیه به همین سادگی است؟
واقعیت این است که محققان و پژوهشگران میگویند که باید مصرف قرصهای مسکن را به حداقل رساند و تنها در زمانی که واقعا درد غیرقابل تحمل شد از آنها استفاده کرد. این مطلب هشداری است به شما تا مصرف قرصهای ضددرد و مسکن خود را بسیار کمتر از قبل کنید.
1-مسکنهای حاوی استامینوفن (قرصهای سرماخوردگی، استامینوفن کدیین و ساده، تانینفول و...) میتواند باعث آسیب جدی کبدی شود. حتی دوزهای کم این مسکن هم میتواند باعث آسیب کبدی شود، برای همین حتما زیر نظر پزشک اینگونه داروها را مصرف کنید. اگر سابقه مشکل کبدی دارید حتما به پزشکتان این مساله را اطلاع دهید تا از این نوع مسکنها برای شما استفاده نکند، در ضمن هرگز سرخود از اینگونه داروها استفاده نکنید.
2-دفع استامینوفن از راه کبد است، اما دفع مسکنهایی مثل ایبوپروفن، ناپروکسن و بسیاری از مسکنهای دیگر از راه ادرار و توسط کلیههاست. در موارد معدودی این مسکنها میتوانند باعث آسیب ناگهانی یا تدریجی به کلیهها و کاهش عملکرد آنها شوند. اگر بیماریهای دیابت، افزایش فشارخون یا مشکلات کلیوی (و حتی سابقه سنگکلیه) دارید حتما باید برای مصرف اینگونه مسکنها با پزشک مشورت کنید و بهتر است اصلا از این گروه داروها استفاده نکنید و اگر هم مصرف کردهاید تستهای مشخصکننده عملکرد کلیه بدهید.
3-خانواده داروهای موسوم به داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی (موسوم به NSAIDS) که شامل آسپیرین، ایبوپروفن، ناپروکسن و نیز داروهای سلکسیب (سلبوکس) هستند میتوانند باعث صدمه دیدن سلولهای محافظ جدار معده و دوازدهه شوند و در نتیجه امکان بروز زخمهای گوارشی و خونریزیهای گوارشی را بیشتر کنند. تحقیقات نشان داده که مصرف اینگونه داروها دومین علت بروز زخمهای گوارشی است. اگر مشکل گوارشی، ترشح افزایش اسید معده، ریفلاکس یا ترشکردن و سابقه زخم یا خونریزی گوارشی دارید؛ بهتر است از این گروه داروها استفاده نکنید یا اگر مجبور به استفاده از آنها هستید آنها را حتما همراه با غذا یا شیر بخورید.
4-داروهای موسوم به NSAIDS ممکن است روی عملکرد داروهای کاهشدهنده فشارخون تاثیر بگذارند. حتی در مواردی دیده شده که این داروها باعث افزایش فشارخون افراد به صورت مستقیم میشوند. در موارد معدودی هم گزارشهایی از بروز سکته یا نارسایی قلبی پس از استفاده زیاد از آنها ارایه شده است. باید بدانید که به هر حال این گروه از مسکنها میتوانند روی سلامت قلبی شما تاثیر منفی بگذارند و برای همین باید استفاده از آنها را به حداقل برسانید.
5-شاید در مورد تداخلات دارویی چیزهایی شنیده باشید اگر در این مورد اطلاعی ندارید باید به شما بگوییم که گروهی از شدیدترین عوارض دارویی ناشی از تداخلات اثرات برخی داروها با برخی مسکنهاست. در واقع در این زمانها بعضی داروها اثرات برخی دیگر را تشدید یا تضعیف میکنند یا این داروها همراه هم باعث بروز عوارض ناخواسته و ناگوار میشوند. یک مثال خیلی ساده این است که قرص وارفارین برای کاهش زمان لخته شدن خون (اصطلاحا رقیقکنندگی خون) مصرف میشود، اما این دارو اگر همزمان با داروی استامینوفن مصرف شود ممکن است باعث خونریزی وسیع داخلی شود. در ضمن خطر آسیبهای کلیوی شدید در صورت مصرف همزمان داروهای NSAIDS با داروهای مدر، به شدت افزایش مییابد. شما حتما باید پزشکتان را در جریان داروهایی که مصرف میکنید بگذارید و اگر هم خواستید مسکنی مصرف کنید و در حال مصرف داروی دیگری هستید حتما با پزشک مشورت کنید.
6-این را یادتان باشد که هیچ وقت داروی آسپرین را به کودک ندهید. مصرف آسپرین در کودکان باعث یک عارضه نادر اما بسیار خطرناک موسوم به «سندرم دی» میشود که میتواند باعث مرگ کودک شود. مصرف خانواده NSAIDSها در کودکان بیخطر و امن است اما باز هم قبل از دادن آنها به کودکان روی جعبه و بروشور آنها را مطالعه کنید و اگر میتوانید با پزشکتان در مورد انتخاب بهترین مسکن برای کودکتان مشورت کنید.
7-مطالعات گسترده نشان داده که حدود 10 تا 20درصد از افراد آسمی با مصرف داروی آسپرین یا سایر داروهای خانواده NSAIDS دچار حمله آسم میشوند. اگر مبتلا به آسم یا هر بیماری تنفسی هستید حتما با یک پزشک در مورد داروهای مسکنی که میتوانید مصرف کنید صحبت کنید. به طور معمول دیده شده که مصرف استامینوفن یا داروهای کدییندار، در این گروه از افراد مشکلی را رقم نمیزنند اما در این موارد هم بهتر است اول با یک متخصص در این مورد مشورت کنید.
8-میگرن، بیماری آزاردهندهای است. سردردهای میگرنی به شدت زندگی فرد را تحتتاثیر قرار میدهد و طبیعی است که افرادی که سابقه میگرن دارند در زمان حملات سردرد، یا حتی وقتی احساس میکنند دچار سردرد خواهند شد مسکن مصرف کنند اما باید این را بدانید که اگر این نوع سردرد را دارید و بیشتر از سهبار در هفته برای آن مسکن مصرف میکنید ممکن است دچار حملات سردردی موسوم به حملههای ناشی از مصرف زیاد دارو شوید. در این حالت با مصرف مسکنهای زیاد سردرد، آرام میشود اما بلافاصله پس از پایان تاثیر مسکنها با شدتی بیشتر برمیگردد.
9-برای دردهای بسیار شدید و مزمن گاه داروهایی موسوم به اوپیویید (مخدر) تجویز میشوند که از خانواده داروهای نشات گرفته از مخدرهای طبیعی یا شیمیایی هستند. اینگونه مسکنها بسیار قوی هستند و در ضمن احتمال بروز خونریزی با آنها بسیار کمتر از داروهای NSAIDS است، اما باید به این نکته توجه داشته باشید که این داروها باعث وابستگی ذهنی و اعتیاد میشوند درضمن اینگونه داروها عموما خوابآور و بیحسکننده هستند و باعث کاهش سطح هوشیاری و حس بینایی و توان انجام فعالیتهای جسمی و ذهنی میشوند و حس قضاوت را هم مختل میکنند و حتی ممکن است باعث بروز توهمات شنوایی یا بینایی هم شوند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.