|

گفت‌وگو با مهسا مرعی نوتاش کارشناس ارشد روانشناسی

رنگ به عنوان دارو

احمد نیکروح

همه افراد در رابطه با رنگ‌ها اطلاعاتی کم و بیش دارند و هر کسی رنگ به‌خصوصی را بیشتر از سایر رنگ‌ها دوست دارد و این را می‌دانیم که اشخاص بیش از حد تصور از رنگ‌ها تاثیر می‌پذیرند. پژوهش‌های جدید حاکی از آن است که استفاده دقیق از رنگ‌های خاص می‌تواند آثار مفید در آرامش روحی و جسمی در دوران نقاهت داشته باشد چراکه واکنش اشخاص به رنگ، واکنش عاطفی و حسی است. در زمینه تاثیر رنگ‌ها بر روان و تفکر و رنگ درمانی به‌عنوان ابزاری جدید جهت درمان بیماری‌‌ها و اختلالات روحی با مهسا مرعی نوتاش، کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی و روانکاو گفت‌وگو کرده‌ایم که در زیر می‌خوانید:

‌ تا چه حد رنگ‌ها می‌توانند بیانگر احساسات، عقاید و نگرش افراد باشند؟

انتخاب رنگ مورد علاقه در افراد بستگی بسیار زیادی به خاطرات، تجربیات و اتفاقاتی دارد که در طول زندگی برایشان پیش آمده که با کمک تست‌‌های ترجیح رنگ، می‌توان تا حدودی به ویژگی‌های عمیق شخصیتی افراد پی برد. ترجیح یک رنگ بر رنگ دیگر برای استفاده در محیط پیرامون و پوشش ظاهری غالبا براساس نیازهای روحی افراد است و تمایلات درونی آنها را برای روانشناسان و درمانگران آشنا می‌سازد.

‌ آیا استفاده از رنگ‌های خاص موجب تغییر روان انسان‌ها به صورت مستقیم می‌شود؟

رنگ‌ها با توجه به فرکانسی که از خود ساطع می‌کنند اثر عمیق و موثری بر ذهن ما دارند. حتی نگاه کردن به رنگ‌ها حس‌های متفاوتی را در ما ایجاد می‌کند و در صورت استفاده آگاهانه از رنگ‌ها در لباس و محیط پیرامون بعد از مدت کوتاهی متوجه تغییر رفتار و اندیشه خواهیم شد.

‌ مثلا اگر شخصی را در یک محدوده زمانی خاص در معرض یک رنگ خاص قرار دهیم، خلق وی تغییر می‌کند؟

بله، البته اگر این کار ناآگاهانه و ناگهانی باشد می‌تواند آسیب زننده باشد. زمانی‌که هدف ما تغییر و بهبود شرایط موجود است باید گام به گام این روند طی شود و انتظار معجزه ناگهانی یا تغییر آنی نداشته باشیم. همچنین استفاده ناگهانی و بیش از حد یک رنگ می‌تواند فراتر از اثر درمانی شود و مشکلاتی را در فرد به وجود آورد.

‌ برای درمان اختلالات روحی و روانی چگونه می‌توان با استفاده از رنگ به آنها کمک کرد؟

درون و برون ما انسان‌ها متاثر از یکدیگر است. همانطور که درونیات و ویژگی‌های شخصیتی ما روی نحوه تعامل با دیگران و محیط پیرامون اثرگذار است، تغییرات بیرونی نیز بر بعد روحی و روانی و حتی جسمی ما تاثیر مستقیم خواهد داشت. استفاده از علم روانشناسی در دانش دکوراسیون یکی از تلفیق‌های بسیار موثر است چراکه می‌توان با تغییرات بسیار ساده و کم‌هزینه تحول بزرگی در افراد ایجاد کرد. این موارد را می‌توان با توجه به ویژگی‌های روانشناختی و شخصیتی موجود و تغییراتی که مایل به ایجاد آن در افراد هستیم، به وجود آورد. به‌عنوان مثال در محیط‌های کاری با توجه به نوع کار و ویژگی‌هایی که افراد شاغل باید داشته باشند می‌توان روی رنگ‌ها و نوع چیدمان آن به صورت تخصصی کار کرد و بهبود بخشید یا اینکه رنگ‌هایی که برای لباس پوشیدن انتخاب می‌شود به صورت کاملا مستقیم بر رفتار و حتی رفتار افرادی که با آنها در تعامل هستیم تاثیر می‌گذارد. رنگ قرمز در روانشناسی به مفهوم اعتماد به نفس است و از آن برای درمان ترس و به جریان انداختن انرژی ذخیره شده بدن استفاده می‌شود و در درمان سستی، بی حالی و بی‌اشتهایی موثر است.

‌ تاثیر رنگ‌ها روی همه افراد یکسان است؟

مطالعات نشان داده که رنگ‌ها برای اکثریت افراد معانی خاصی را به دلیل خاطرات و تجربیات شخصی تداعی می‌کند. ممکن است شما به دلیل خاطره یا تجربه‌ای خاص با استفاده از رنگی احساس ناخوشایندی بگیرید اما تاثیری که فرکانس این رنگ بر بدن شما ایجاد می‌کند تقریبا مشابه سایر افراد است اما عینا نیست البته سرعت تاثیر‌گذاری بر هر شخصی مختلف است. زمانی که ما می‌خواهیم از رنگ درمانی استفاده کنیم باید در ابتدا از تجربیات خوشایند و ناخوشایند افراد آگاه باشیم و ترجیحات و علایقش را نیز در زمینه رنگ‌ها بدانیم.

‌ رنگ درمانی از چه زمانی به‌عنوان یکی از ابزارهای درمان شناخته شد؟

یکی از اولین اشکال درمان و تسکین بیماری‌ها رنگ‌درمانی است چراکه ریشه آن را می‌توان در یونان و مصر باستان مشاهده کرد. طبیبان آن دوره از چگونگی تاثیر رنگ‌های موجود در طبیعت بدن آگاه بودند. همچنین نشانه‌هایی وجود دارد که آن دوران از رنگ غذاهای مصرفی راهی برای درمان پیدا کرده بودند. 2500سال گذشته فیثاغورث از شمع‌هایی که نورهای رنگی ساطع می‌کرد برای اهداف درمانی استفاده می‌کرد. همچنین «تالارهای رنگی» برای درمان در مصر، چین و هندوستان باستان مورد استفاده قرار می‌گرفت. اما پیشگام رنگ‌درمانی مدرن در عصر حاضر «نیز فینس» از کشور دانمارک است.

‌ از دید شما به‌عنوان یک درمانگر و روانشناس، رنگ‌درمانی اثر بخش است؟

بله-البته نمی‌توان درمان کامل بیمار را تضمین کرد ولی در روند بهبودی تاثیرگذار است. کروموتراپی یا رنگ‌درمانی شیوه درمان بیماری توسط رنگ به همراه سایر شیوه‌های درمان طبیعی مانند رژیم غذایی صحیح، استراحت کافی و ورزش به‌عنوان یک درمان مفید و موثر به کار گرفته می‌شود. با کمک رنگ‌درمانی روند بهبود بیماری‌های روانی و روحی بسیار بیشتر از بیماری‌های جسمی است. استفاده از رنگ به‌عنوان پوشش و لباس، وسایل رنگی مناسب با ویژگی‌های شخصیتی و روحی به تغییر و بهبود شرایط بیمار روحی کمک می‌کند.

‌ با توجه به اظهارات شما برای درمان بیماری قرن بیست و یکم یعنی افسردگی، ازچه رنگی به‌عنوان رنگ درمان‌کننده استفاده می‌شود؟

نمی‌توان از یک رنگ واحد نام برد. اغلب افرادی که دچار افسردگی هستند از رنگ‌های خاکستری و قهوه‌ای بیشتر استفاده می‌کنند. برای اثرگذاری و تغییر حالت باید آرام‌آرام و بدون اینکه حس ناخوشایندی در فرد ایجاد شود ابتدا با استفاده از رنگ‌های ملایم و سپس وارد کردن رنگهای گرم به محیط، تغییر روحیه را ایجاد کرد. به‌کاربردن نور طبیعی مناسب و رنگهای شاد در محیط کار و زندگی و همچنین نوع لباس و پوشش فرد می‌تواند به‌عنوان محرکی خوشایند به‌طور غیرمستقیم در روحیه فرد افسرده تاثیرگذار باشد.

‌ در مورد کاهش استرس چطور؟

در اولین تحقیقات پیرامون اثر رنگ‌ها بر استرس، رنگ صورتی به‌عنوان موثرترین رنگ عنوان شده بود اما تحقیقات جدید‌تر نشان می‌دهد استفاده از رنگ سبز، خصوصا سبز روشن تاثیرات بهتری دارد. رنگ سبز رنگ درمان و آرامش است. کاهش استرس، آرام کردن ذهن و دورکردن نگرانی‌ها همراه با افزایش نیروی بدن از اثرات این رنگ است. رنگ سبز باعث افزایش تعادل و کاهش اضطراب می‌شود. از رنگ سبز در دکوراسیون به دلیل اثر آرام‌بخشی آن استفاده می‌شود به‌ویژه استفاده از گل‌ها و گیاهان آپارتمانی همیشه سبز در منزل، فضای همیشگی و آرام‌بخشی را جهت تسکین نگرانی و کاهش استرس به همراه دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.