|

روزنه

زنان و کودکان قربانیان بی‌دفاع جنگ

در کنوانسیون‌های بین‌المللی به صراحت قید شده است که هدف قرار دادن و کشتار غیرنظامیان و به ویژه زنان و کودکان، جرم و جنایت جنگی محسوب شده و قابل پیگرد و مجازات در محاکم قضایی بین‌المللی است. پس از یک جنگ خونین، اقتصاد یک کشور می‌تواند دوباره پویا شود و زیرساخت‌های ویران شده پس از گذر سال‌ها می‌تواند دوباره احیا گردد. اما خسارات سنگین ناشی از جنایت و تجاوز به زنان و کودکان به سادگی و در طول گذر زمان رفع نخواهد شد و تبعات آن دامنگیر نسل‌های پس از جنگ نیز خواهد شد. در جنگ بوسنی و هرزگوین، از آنجا که پاکسازی نژادی و نسل‌کشی بخشی از استراتژی‌ و اهداف اصلی صرب‌ها بود، کشتار غیرنظامیان در صدر دستورات فرماندهان صرب قرار ‌گرفت و تجاوز آشکار و علنی به دختران و زنان و نیز کشتار کودکان، از اولویت‌ها و تاکتیک‌های مهم نظامی قلمداد ‌شد. به عبارتی دیگر در جنگ صرب‌ها علیه مسلمانان بوسنیایی، تجاوز به زنان و کشتار غیرنظامیان به عنوان یک سلاح برای پاکسازی قومی استفاده شد به طوری که دبیرکل سازمان آن را بدترین و وحشتناک‌ترین قتل عام در دنیا، پس از جنگ جهانی دوم خواند.

به گزارش «انجمن حمایت از زنان صدمه‌دیده در جنگ بوسنی»، تاکنون پرونده ۲۵۰۰۰ زن آسیب‌ دیده به سازمان ملل ارایه شده است. در سال۲۰۰۴ و طی برگزاری دادگاه جنایات جنگی، تصریح شد که ۲۵۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰ زن و کودک مسلمان بوسنیایی را به انتقال اجباری واداشتند و تعداد کثیری از آنان طی انتقال مورد تجاوز و قتل‌عام قرار گرفتند. در ۱۶ آوریل ۱۹۹۳، شورای امنیت سازمان ملل متحد طی قطعنامه شماره ۸۱۹، سربرنیتسا را منطقه امن اعلام کرد اما صرب‌ها اندکی پیش از پایان جنگ، سربرنیتسا را محاصره کردند و از روز ۱۳ژوییه ۱۹۹۵، طی کمتر از یک هفته بیش از ۸۰۰۰نفر را در این منطقه قتل‌‌عام کردند. کشف اجساد از گورهای دسته‌جمعی در اطراف سربرنیتسا هنوز هم ادامه دارد. طبق گزارشات، زنان و حتی نوزادان بسیاری در میان اجساد یافت شده وجود داشتند. قتل‌عام سربرنیتسا که از سوی سازمان ملل متحد به عنوان منطقه امن اعلام شده بود، انتقاداتی جدی را به این سازمان و ریاست وقت آن متوجه کرد.

بسیاری از قربانیان از طریق آزمایش DNA که بر روی قطعات به دست آمده در گورستان‌های دسته‌جمعی انجام گرفته شد شناسایی شدند و هزاران نفر دیگر نیز هنوز ناشناس باقی مانده‌اند که همگی غیرنظامی و تعداد بسیاری از آنان نیز زنان و کودکان زیر ۱۵سال هستند. سارایوو از پنجم آوریل 1992 تا 29 فوریه 1996 در محاصره بود. طی سال‌هایی که ذکر شد به 44 هزار زن بوسنیایی تجاوز شد. فقط در طول یک روز (22ژوییه1993) تعداد 3777 بمب بر سر سارایوو فرود آمد که در نتیجه آن 10هزار خانه مسکونی ویران شد. شمار کودکان به قتل رسیده 17هزار نفر ذکر می‌شود و تعداد کودکان مجروح یا معلول نزدیک به 40هزار نفر برآورد شده است.

تعداد زیادی کودک در میان هشت هزار قربانی غیرنظامی بود که در سربرنیتسا به طرز فجیعی به قتل رسیدند. شمار مفقودین 17689 نفر اعلام شده است. بسیاری از خانواده‌ها بر اثر این جنایت از هم پاشیده شدند و نیز بسیاری از زنان سرزمین مادری خود را رها کرده و زندگی در غربت را انتخاب کردند. این شرایط بزرگ‌ترین ضربه را بر پیکر خانواده‌های بوسنیایی وارد کرد. نتیجه این جنایت‌های وحشیانه در سال‌های بعد آشکارتر می‌شود و ابعاد این فجایع تنها محدود به سال‌های جنگ یا چند سال پس از آن نمی‌شود. صرب‌ها به خودشان هم رحم نکردند و به بسیاری از زنان صرب یا کرواتی که با مسلمان‌ها ازدواج کرده بودند تجاوز کردند.

«هاسجیچ» مدیر «انجمن زنان آسیب‌دیده جنگ بوسنی» یکی از زنان قربانی تجاوز بوسنیایی است. وی در سال2001 به عنوان شاهد به دادگاه لاهه رفت و مطالبی را به اطلاع قضات رساند و با کمک اتحادیه اروپا و استفاده از فضای مجازی شکایت زنان بوسنی را جمع‌آوری و تسلیم دادگاه کرد. این حرکت منجر به دستگیری بسیاری از متهمان و متجاوزان شد. این در حالی است که بسیاری از متجاوزان فعالانه در اجتماع حضور دارند و شغل‌های حساسی همچون کارمند اداره پلیس یا معلم آموزش و پرورش را در اختیار دارند. هرچند که تعدادی از عوامل اصلی این فجایع به پای میز محاکمه کشانده شدند اما شمار زیادی از آنان نیز با کمک سیاستمداران غربی از عواقب جنایات هولناک خود جان به در برده‌اند و زندگی راحت و آسوده‌ای دارند. آیا دولت‌های غربی‌ آن‌طور که خود می‌گویند، واقعا حامی حقوق بشر هستند؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.