|

پرویز تناولی به «شرق» خبر داد

«سازمان ملل» میزبان یاران «سقاخانه»

پرویز براتی: انجمن آسیایی سازمان ملل برای اولین بار میزبان هنرمندان مکتب «سقاخانه» می‌شود. پرویز تناولی مجسمه‌ساز به همراه شماری دیگر از هنرمندان مدرنیست ایران از جمله مسعود عربشاهی، صادق تبریزی، حسین زنده‌رودی، فرامرز پیلارام و منصور قندریز که مکتب سقاخانه را در دهه 40 شمسی شکل دادند، میهمان نمایشگاهی ویژه در آسیاسوسایتی (انجمن آسیایی سازمان ملل) خواهند شد. آسیاسوسایتی، انجمنی فرهنگی - هنری وابسته به سازمان ملل متحد است که همه ساله برنامه‌های متنوعی با محوریت هنرمندان آسیا برپا می‌کند. پیش از این «شهرام ناظری» توانسته بود جایزه ویژه این انجمن را از «بان کی مون» دبیرکل سازمان ملل دریافت کند. تناولی که این روزها در کانادا به‌سر می‌برد، در گفت‌وگو با «شرق» به تشریح جزییات برنامه‌های پیش‌روی خود و نمایشگاه مهم هنرمندان مدرنیست ایرانی در آسیاسوسایتی پرداخت؛ نمایشگاهی برای معرفی هنر مدرن ایران در پایتخت هنری دنیا.

‌ ‌ ‌

‌ اخیرا نمایشگاه «مجسمه‌های پوشیدنی» شما و شاگردان‌تان در نگارخانه «دارالفنون» کویت با استقبال رسانه‌های این کشور روبه‌رو شد. چرا عنوان «مجسمه‌های پوشیدنی» را برای این نمایشگاه انتخاب کردید؟

انتخاب این نام برای آن نمایشگاه از این جهت انجام شد که آثار ارایه‌شده افزون بر کیفیت هنری و ارزش خود به عنوان یک مجسمه، در عین حال از جنبه کاربردی هم برخوردار بودند و می‌توان از آنها به عنوان زیورآلات تزیینی نیز استفاده کرد. این نمایشگاه اواخر آذر با آثاری از من و شاگردانم برگزار شد. شرکت‌کنندگان، 25 نفر از شاگردانم در مدرسه ماه‌مهر بودند که فروش و استقبال از آثارشان بالا بود.

‌ خودتان هم در کویت حضور داشتید؟

بله، برای افتتاحیه به آنجا رفتم و یک شب هم در کویت بودم. این نمایشگاه فقط دربرگیرنده جواهرات بود. اکثر آثار، کار شاگردانم بود و فقط گالری خواسته بود که چند عدد از آثار من هم در این نمایشگاه باشد، البته متاسفانه ارایه ویزا به شاگردانم دیر انجام شد و در روز افتتاحیه فقط من و خانم سیمین دهقانی که برپا‌کننده نمایشگاه بود، حضور داشتیم.

‌ در خبرها خواندیم که در «میم گالری» دوبی نمایشگاه انفرادی دارید. درست است؟

بله، مجموعه‌ای از جدیدترین قالیچه‌های من است که این هفته در این گالری افتتاح می‌شود. این مجموعه شامل حدود 10 اثر و طرح قالی است. این نمایشگاه تا دو، سه روز دیگر افتتاح می‌شود و اصلا نمی‌توانم به دوبی بروم چون راه بسیار طولانی است و برنامه‌های فشرده‌ای داریم. امسال نمایشگاه‌های متعدد و مهم دیگری برگزار خواهد شد که من هم در آنها سهیم هستم. بعد از عید نوروز، نمایشگاهی از هنرمندان معاصر خاورمیانه در موزه «ونکوور» افتتاح می‌شود که نمایشگاه بسیار بزرگی است و خانم فرشته دفتری آن را تدارک دیده است. 17 هنرمند از حدود هشت کشور خاورمیانه از جمله ایران، مصر، فلسطین، سوریه، عراق، ترکیه، مراکش و... در این نمایشگاه حضور خواهند داشت. این نمایشگاه در موزه ونکوور برپا می‌شود که وابسته به بریتیش کلمبیاست. در واقع این اولین نمایشگاه هنر خاورمیانه است که در کانادا برگزار می‌شود. قرار است این نمایشگاه از ونکوور به مناطق دیگر همچون شرق کانادا (تورنتو) هم برود. بیش از سه سال است که من عضو کمیته برگزاری این نمایشگاه هستم و در حال حاضر در حال تدارک این نمایشگاه هستیم؛ چراکه کانادایی‌ها خیلی با هنر خاورمیانه و ایران آشنایی ندارند. طی سالیان دراز من تلاش کرده‌ام تا این موزه و این دانشگاه به هنر خاورمیانه و ایران علاقه‌مند شد. آنها حالا آستین بالا زده‌اند که این نمایشگاه برگزار شود. کتاب و کاتالوگ خوبی هم قرار است منتشر شود.

‌ تا آن تاریخ در ونکوور حضور خواهید داشت؟

بله، چون تنها کسی که بر همه جزییات تسلط دارد من هستم. بقیه همه کانادایی هستند و تا افتتاحیه باید حضور داشته باشم.

‌ برنامه‌های دیگرتان چیست؟

قرار است سپتامبر 2013 نمایشگاه هنر مدرن ایران در انجمن آسیا سوسایتی (انجمن آسیایی) که وابسته به سازمان ملل است، در نیویورک برگزار شود. البته بودجه این نمایشگاه را خانواده راکفلر تقبل می‌کنند. جای بزرگی را برای این نمایشگاه اختصاص داده‌اند و مبنای نمایشگاه هم ابتدای مکتب سقاخانه است تا 10، 12 سال بعد از آن.

‌ یادم است فوریه 2011 هم در آسیا سوسایتی سخنرانی داشتید...

دقیقا، من سال پیش هم یک سخنرانی درخصوص این نمایشگاه در این انجمن آسیایی داشتم تا توجه آمریکایی‌ها را به این نمایشگاه جلب کنم.

‌ در آسیا سوسایتی قرار است آثار همه هنرمندان سقاخانه مرور شود یا نمایشگاه روی شما تمرکز دارد؟

نه، همه هنرمندان سقاخانه نیستند؛ برای اینکه کسی فکر چنین نمایشگاهی نبوده است. بعد از نمایشگاهی که موزه هنرهای معاصر سال 1355 یا 56 از مکتب سقاخانه برگزار کرد و هشت نفر از هنرمندان فعال مکتب سقاخانه را در آن گنجاند، حرکت دیگری برای معرفی این مکتب انجام نشد. در این نمایشگاه هم تعداد هنرمندان از این بیشتر نخواهد بود؛ شاید هم به همین تعداد نرسد و آنهایی که در دهه‌های 60 و 70 میلادی (دهه‌های 40 و 50 شمسی) فعال بودند در واقع، شرکت‌کنندگان این نمایشگاه در نیویورک هستند. این نمایشگاه دربرگیرنده کارهای خیلی اولیه این مکتب است. از کارهای خودم قرار است آثار مربوط به سال‌های 1340 تا 1346 به نمایش گذاشته شود. از جاهای مختلف مثل موزه‌ها و کلکسیونرها آثار را امانت گرفته و جمع‌آوری کرده‌اند. در مورد هنرمندان دیگر هم همین‌طور است.

‌ اسامی هنرمندان دیگر مشخص است؟

تقریبا همه هنرمندان مکتب سقاخانه حضور دارند؛ همچون عربشاهی، تبریزی، زنده‌رودی، پیلارام و قندریز. البته خبر ندارم که دیگر چه افرادی در نمایشگاه شرکت خواهند کرد ولی این تعداد را مطمئنم. گویا کسانی که در آن دهه‌ها فعال بودند هم آثارشان به نمایش گذاشته شود که کارهای مارکو گریگوریان و بهجت صدر و چند نفر دیگر از آن جمله است. اسم این نمایشگاه «ایران مدرن» است. در واقع همه مدرنیست‌های ایران در آن حضور دارند. نمایشگاه ششم سپتامبر 2013 افتتاح می‌شود که فکر می‌کنم از تهران به آنجا بروم.

‌ شما شخصا در انجمن آسیایی سازمان ملل یا موزه «متروپولیتن» برنامه‌ها و نمایشگاه‌های مهمی داشته‌اید. این نمایشگاه‌ها چقدر اهمیت دارد و تا چه میزان به معرفی هنر مدرن ایران کمک می‌کند؟

انجمن آسیایی تمام توجهش به آسیاست و به هنر غرب کاری ندارد. هر دو سال یا یک‌سال یک ‌بار نمایشگاهی از هنرمندان معاصر کشورهای آسیایی مثل تایلند، چین، هند، ژاپن و... برگزار کرده ولی نمایشگاه هنر مدرن ایران را تا به حال برگزار نکرده بود. البته آثاری از هنر گذشته ایران مثل هنر مینیاتور و تصویرسازی‌های شاهنامه به نمایش گذاشته شده بود ولی نمایشگاه هنر مدرن و معاصر ایران تا به حال در این مقیاس مورد توجه این انجمن قرار نگرفته بود و الان موقعش بود که این نمایشگاه را برپا کند. دست‌اندرکاران این نمایشگاه از سرشناسان تاریخ هنر و به هنر ایران مسلط هستند. فرشته دفتری به همراه شماری از هنرشناسان ایرانی مسوولیت بخش‌های مختلف این نمایشگاه را برعهده دارند.

‌ در خبرها آمده بود که یکی از «هیچ»های شما در کتابخانه سلطنتی کاخ نیاوران رونمایی شده؟

من این خبر را ندیدم؛ اما فکر کنم این «هیچ» از کارهای قدیمی و «هیچ»‌های بزرگ من است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.