کرسیهای نمایشی برای زنان
صباح زنگنه . کارشناس مسایل خاورمیانه
پادشاه عربستان با تغییراتی در مجلس شورا - که همه اعضای آن تعیین شده از سوی حکومت هستند - و تخصیص 20 درصد از کرسیهای این شورا به زنان کوشیده مطالبات مردم را به مسیر دیگری بکشاند و غربیها را قانع کند که دولت و حکومت عربستان به دنبال انجام اصلاحات سیاسی است تا غرب نیز از فشار بر دولت عربستان بکاهد. همچنین چندی پیش وزیر امور خارجه انگلیس به عربستان سفر کرد و مدتی قبل نیز مک کین، سناتور جمهوریخواه آمریکایی با مقامات عربستانی دیدار کرده بود. در این دیدارها به مقامات سعودی توصیه شد که زمام امور تغییرات و اصلاحات را در دست بگیرند چرا که در غیر این صورت، مطالبات داخلی فضا را به سمت رادیکالیزه شدن سوق خواهد داد. بنابراین، راضی کردن غرب از انگیزههای صدور این دستور است. یکی دیگر از علل اقدامهای اخیر دولت سعودی متشنج شدن فضای سیاسی و تحرکات مردم کشورهای همسایه عربستان در راستای تحقق مطالباتشان بود؛ دو طرف عربستان یعنی یمن و بحرین همچنان شاهد فوران مطالبات مردمی هستند. علاوه بر این جریانهای مذهبی مخالف دولت عربستان نیز روزبهروز در حال افزایش هستند. از سویی، رو به انقراض رفتن نسل اول شاهزادههای سعودی نیز زمینه را برای تغییرات جدیتری فراهم کرد. تمام این عوامل زنگ خطر و هشداری برای دولتمردان سعودی بود تا در راستای اصلاحات و تغییرات گام بردارند. با این حال حرکت اخیر ملک عبدالله در تخصیص کرسی به زنان در مجلس شورای عربستان، نمیتواند نشانهای از باز شدن فضای سیاسی این کشور تعبیر شود چرا که همچنان اعضای مجلس شورا انتخابی هستند و از سوی دولت انتخاب و تحمیل میشوند. همچنین این مجلس، هیچگونه قدرت اجرایی، حق دخالت و تاثیرگذاری بر عملکرد دولت ندارد و صرفا لوایح تهیه شده از سوی دولت عربستان را برای اظهار نظر مشورتی به این مجلس ارجاع میدهند. در عربستان هنوز انتخابات پارلمانی وجود ندارد و تنها انتخابات شهرداریها در یک سطح اندک، آن هم با فهرستهای تعیین شده از طرف دولت انجام میشود. بنابراین اینگونه اقدامات، حرکاتی نمایشی به حساب میآید و بعید به نظر میرسد در سطوح عمیق جامعه مورد پذیرش قرار گیرد. از طرف دیگر همین اندازه تغییرات صوری نیز با مخالفت و اعتراض بخش دیگری از جامعه که از متحدان سنتی و تاریخی دولتمردان سعودی محسوب میشوند، روبهرو شده است. بنابراین اقدامات اخیر پادشاه عربستان را نمیتوان گامهایی جدی برای اصلاحات و بازشدن فضای سیاسی این کشور قلمداد کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.