اسامی نامزدهای هشتادوپنجمین دوره جوایز آکادمی اعلام شد
تاریخ، سیاست و یک «اسکار» متفاوت
ساسان گلفر : اعلام اسامی نامزدهای هشتادوپنجمین دوره جوایز اسکار در روز پنجشنبه از وجود جنبههای متفاوتی در مراسم اهدای جوایز آکادمی علوم و هنرهای سینمایی سال2013 حکایت دارد. نگاهی به فهرست اسامی فیلمها، به ویژه نامزدهای بخش «بهترین فیلم» و ویژگیهای مضمونی آنها نشان میدهد که آکادمی، امسال به مسایل جدیتری روی خوش نشان داده است، یا شاید بتوان چنین تفسیر کرد که هالیوود در برخورد با مشکلات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی سالیان اخیر ناچار شده است اندکی سر از گریبان خود بیرون بیاورد و کمی بیشتر با مسایل پیرامون خود دستوپنجه نرم کند. حتی اگر هالیوود از رویاپردازی و قهرمانبازیهای معمول خود دست برنداشته باشد، باز هم مقایسه انتخابهای آکادمی دوره هشتادوپنجم با سالهای پیش از آن از وجود خطوطی پررنگتر و سایههایی تیرهتر پرده برمیدارد. مداخله سیاسی، کشمکشهای نژادی، بیعدالتی، شکنجه و روانپریشی از مضامین غالب «بهترین فیلم»های اسکار امسال هستند و طرفه اینکه فیلمهایی که به این مضامین نپرداختهاند و سویههایی لطیفتر و انسانیتر را به نمایش گذاشتهاند، بیشتر در طبقه بندی فیلمهای «مستقل» یا «خارجی» قرار میگیرند تا «استودیویی» و «هالیوودی». نکته دیگری که در مورد انتخابهای امسال آکادمی اسکار وجود دارد، فاصله گرفتن آن از گزینههای اتحادیههای صنفی مثل اتحادیه تهیهکنندگان و اتحادیه بازیگران است که نسبت به سالهای گذشته همگرایی کمتری نسبت به معیارهای این اصناف در آن به چشم میخورد.
امسال 9 فیلم در بخش «بهترین فیلم» نامزد جایزه اسکار شدهاند که عبارتند از «لینکلن» به کارگردانی استیون اسپیلبرگ که به ماجرای جنگ داخلی آمریکا و بردهداری میپردازد؛ «جانگو زنجیرگسیخته» کوئنتین تارانتینو که مساله بردگانسیاه آمریکا را از زاویهای دیگر و با رویکردی خشنتر به نمایش گذاشته است؛ فیلم دیگری که در همان دوران تاریخی اما در فرانسه میگذرد، «بینوایان» تام هوپر است که نگاه رمانتیک ویکتور هوگو به مساله نابرابری اجتماعی و تلاش انسان برای حفظ شأن انسانی خود در دوران پرکشمکش انقلاب فرانسه را با رویکرد موزیکال به تصویر کشیده است؛ «آرگو» به کارگردانی بن افلک که داستان آن در ایران سال پس از انقلاب میگذرد و با اشاره به مداخله آمریکا در کودتای 28 مرداد حتی اهالی هالیوود را همدست سازمان سیا نشان میدهد؛ «سی دقیقه بعد از نیمه شب» به کارگردانی کاترین بیگلو که ماجرای آن نیز در خاورمیانه اتفاق میافتد و باز هم یک مامور سیا را، این بار در داستان کشتن بن لادن دنبال میکند؛ «سیلور لاینیگز پلیبوک» ساخته دیوید اُ.راسل که در دنیای روانپریشی و رواننژندی میگذرد؛ فیلم مستقل و غیرمتعارف «هیولاهای حیات وحش جنوب»، اولین ساخته بن زیتلین که داستانی تخیلی را در ایالتهای توفانزده جنوب آمریکا تصویرکرده است؛ درام پرماجرای «زندگی پای» آنگ لی که همزیستی غیرممکن یک مرد و یک ببر کشتی شکسته را به نمایش گذاشته است و سرانجام، درام «عشق» میشائیل هانکه اتریشی که یک زوج سالخورده را واداشته است تا نهایت دلبستگی خود را محک بزنند. در بخش «بهترین کارگردانی» میشائیل هانکه، استیون اسپیلبرگ، آنگ لی، بن زیتلین و دیوید اُ. راسل با یکدیگر رقابت میکنند. هانکه از معدود غیرانگلیسی زبانهایی است که برای یک فیلم غیرانگلیسیزبان نامزد این جایزه شده است (جولیان اشنابل، آلخاندرو گونزالس اینیاریتو و پدرو آلمادوار قبلا در چنین موقعیتی قرار گرفتهاند). حذف نام کاترین بیگلو (تنها زن برنده اسکار کارگردانی) از این فهرست، حکایت از آن دارد که اسکار کارگردانی قرار است در انحصار مردان باقی بماند. میشائیل هانکه و کوئنتین تارانتینو به عنوان نویسندگان فیلمنامه آثار خود در بخش «فیلمنامه اریجینال» با جان گاتینز نویسنده «پرواز»، وس اندرسن و رومن کاپولا نویسندگان «قلمرو ماه خیزان» و مارک بوآل فیلمنامهنویس «سی دقیقه بعد از نیمه شب» رقابت میکنند و در بخش «فیلمنامه اقتباسی» کریس تریو برای «آرگو»، لوسی آلیبر و بن زیتلین برای «هیولاهای حیات وحش جنوب»، دیوید مگی نویسنده فیلمنامه «زندگی پای»، تونی کوشنر فیلمنامه نویس «لینکلن» و دیوید اُ. راسل برای «سیلور لاینینگز پلیبوک» نامزد جایزه اسکار هستند.
جوانترین و پیرترین نامزدهای جایزه اسکار امسال در بخش «بهترین بازیگر زن نقش اصلی» حضور دارند: کوونژانه والیس که هنگام بازی در «هیولاهای حیات وحش جنوب» شش سال داشت و اکنون پا به 9 سالگی گذاشته است با بازیگر 86 ساله فیلم «عشق»، امانوئل ریوا (که فیلم شاخص او «هیروشیما عشق من» آلن رنه است) رقابت میکند و دیگر رقبای آنها جسیکا چاستین بازیگر «سی دقیقه بعد از نیمه شب»، نیامی واتس «غیرممکن» و جنیفر لارنس «سیلور لاینینگز پلیبوک» هستند. بازیگری که جای خالی او در این فهرست به شدت احساس میشود، ماریون کوتیار از فیلم «زنگار و استخوان» است. در بخش «بهترین بازیگر مرد نقش اصلی» دنیل دی لوئیس در نقش «لینکلن»، بردلی کوپر از «سیلور لاینینگز پلیبوک»، هیو جکمن بازیگر نقش ژان والژان «بینوایان»، خواکین فونیکس فیلم «استاد» و دنزل واشنگتن ایفاگر نقش یک خلبان در مرز باریک میان قهرمانی و بیآبرویی در فیلم «پرواز» با یکدیگر رقابت میکنند. در این فهرست نیز جای ریچاردگیر بازیگر «داد و ستد» و ژان لویی ترنتینیان فیلم «عشق» خالی است. نامزدهای جایزه بهترین بازیگر مرد نقش مکمل آلن آرکین فیلم «آرگو»، رابرت دنیرو از «سیلور لاینینگز پلیبوک»، فیلیپ سیمور هافمن «استاد»، تامی لی جونز بازیگر «لینکلن» و «کریستف والتز» برای «جانگو زنجیر گسیخته» هستند و ایمی آدامز بازیگر فیلم «استاد»، سالی فیلد برای فیلم «لینکلن»، آن هاتاوی از «بینوایان»، هلن هانت برای «جلسه ها» و جکی ویور «سیلور لاینینگز پلیبوک» نامزدهای دریافت اسکار بهترین بازیگر زن نقش مکمل شدهاند.
«دلاور»، «فرانکنوینی»، «پارانورمن»، «دزدان دریایی!دار و دسته ناجورها» و «رالف بزن بهادر» پنج فیلم بلند انیمیشن نامزد اسکار در این دوره هستند و فیلمهای «عشق» از کشور اتریش، «کن-تیکی» محصول نروژ، «نَه» از «شیلی»، «یک ماجرای سلطنتی» از دانمارک و «جادوگر جنگ» محصول کانادا در بخش بهترین فیلم غیرانگلیسیزبان این دوره از مراسم اهدای جوایز آکادمی حضور دارند.
در میان نامزدهای جوایز اسکار 2013، بیشترین تعداد نامزدی به فیلم «لینکلن» در 12رشته تعلق دارد و پس از آن «زندگی پای» با نامزدی در 11 رشته و در رده بعد، «بینوایان» و «سیلور لاینینگز پلیبوک» هریک با هشتمورد نامزدی قرار گرفتهاند. پیشبینی کارشناسان حکایت از آن دارد که فیلم «لینکلن» با ربودن دستکم چهار جایزه اصلی بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر مرد نقش اصلی و مکمل برنده بزرگ هشتادوپنجمین دوره رقابتهای اسکار باشد و جسیکا چاستین و آن هاتاوی به ترتیب جوایز بهترین بازیگری زن نقش اصلی و مکمل را دریافت کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.