|

گفت‌وگو با «پویا پاکرو» روانشناس و مشاور خانواده

چگونه می‌توانید با یک فرد خشمگین کنار بیایید؟

بنفشه نجفی‌زاده

چگونه می‌توانید با یک فرد خشمگین کنار بیایید؟

وقتی می‌خواهید ازدواج کنید یا وقتی می‌خواهید با کسی ارتباط نزدیک شغلی پیدا کنید، احتمالا همیشه این سوال در ذهن‌تان هست که شخص مقابل چه خصوصیات اخلاقی‌ای دارد؟ مثلا از شخصیت آرامی برخوردار است یا نه، آیا زود عصبانی می‌شود یا نه؟ گاهی هم در طول شناخت پیش از ازدواج متوجه بعضی خصوصیات اخلاقی عجیب و غریب در فرد مقابل می‌شویم؛ از جمله خشم و عصبانیت بی‌مورد. به نظر شما آیا می‌شود با این‌گونه افراد زندگی مشترک خوبی داشت؟ در مورد اینکه چگونه یک خواستگار خشن و اصولا افراد خشن را بشناسیم و چطور با آنها کنار بیاییم با پویا پاکرو، روانشناس و مشاور خانواده گفت‌وگو کردیم.

تعریف خشم چیست؟

خشم، احساس ناخرسند و ناخوشایند و خصومت ما در مقابل خودمان یا دیگران یا موقعیتی که پیش آمده است که یک‌سری واکنش‌های بیرونی هم دارد؛ مثل چهره برافروخته، حالت از کوره در رفتن و رفتارهای تکانشی که انرژی‌های خشم را به این طریق نشان می‌دهیم. همه ما ممکن است دچار ناراحتی‌ها، اختلاف‌ها و غم‌هایی در طول روز شویم ولی خشم، ظاهرا آدم‌ها را بیشتر به‌هم می‌ریزد و انرژی منفی آن بسیار شدیدتر است.

اگر ناراحتی‌های ما روی هم جمع شوند، خشم شکل می‌گیرد (یعنی ناراحتی‌هایی که تلنبار شده، بیان نشده، به آنها نپرداخته‌ایم و در‌ک‌شان نکرده‌ایم.) معمولا افرادی که نمی‌دانند چگونه مسایل و ناراحتی‌هایشان را با خودشان یا دیگران حل کنند دچار خشم می‌شوند. بهتر است تحمل شکست را داشته باشید تا عصبانی نشوید.

خشم معمولا چگونه شکل می‌گیرد؟

به شیوه‌های زیر یک فرد، دارای حس خشونت می‌شود

1- فرد احساس می‌کند که زیر سوال رفته یا احساس تهدید می‌کند؛ یعنی در آن موقعیت جایگاه و ارزش خودش را نمی‌بیند و احساس می‌کند که پایه‌های ارزشمندی‌اش سست شده. معمولا آدم‌ها خودشان را 10 برابر بیشتر از بقیه دوست دارند. طبیعتا اگر جایی پایه‌های ارزشمندی‌شان به هم بریزد، دچار خشم می‌شوند.

2- آدم‌هایی که تحمل شکست ندارند و تحمل ناکامی‌شان پایین است، دچار خشم می‌شوند.

3- یک‌سری سختگیری‌ها و باورهای سختگیرانه در مورد ارزش‌گذاری‌های زندگی هم می‌تواند باعث بروز خشم شود.

انسان‌ها چند جور خشمگین می‌شوند؟

خشم‌ها انواع مختلفی دارند:

1- خشم به خودمان: این حالت نشان‌دهنده این است که من با خودم مسایلی دارم که حل نشده‌اند و حس‌های نامطلوبی نسبت به خودم دارم.

2- خشم به دیگران: این یعنی تحمل و پذیرش رفتارهای دیگران را نداریم. شاید حتی مهارت‌های گفت‌وگو و رفتارهای سازنده با دیگران را هم نداشته باشیم.

3- خشم نسبت به شرایط: مثلا احساس قربانی بودن می‌کنیم و مسوولیت شرایطی که پیش‌آمده را نمی‌پذیریم و آن را به بیرون نسبت می‌دهیم.

چطور بفهمیم که طرف مقابل و مثلا خواستگارمان خشن است؟

اما از کجا بفهمیم که مثلا خواستگارمان آدم خشنی هست یا نه. یکی از توصیه‌های اصلی و اکید ما قبل از ازدواج این است که حتما زمانی را برای شناخت هم قایل شوید و این زمان اجبار چند روز، یک هفته یا یک ماه نیست. معمولا دوره شناخت را بین شش ماه تا یک سال پیشنهاد می‌کنیم؛ زیرا رفتارهای مختلف و خاص افراد در طول زمان، بالاخره خودش را نشان می‌دهد. البته باید زمان قابل ملاحظه‌ای را با فرد بگذرانیم نه فقط با پیامک و تلفن تا خانواده‌ها و دوستان دو طرف در موقعیت‌های مختلف با هم آشنا شوند. معمولا خشم یک‌سری آثار دارد؛ مثل اینکه فرد وقتی چیزی مطابق سلیقه‌ها و عقایدش نباشد خیلی به هم می‌ریزد و برافروخته می‌شود، با فشار و حرص صحبت می‌کند و شما متوجه می‌شوید که انرژی منفی او در یک لحظه بالا می‌رود. معمولا افرادی که دچار پرخاشگری هستند از تن صدای بالایی برخوردارند و از کلمات پرخاشگرانه و توهین‌آمیز استفاده می‌کنند. مثل زوجی که قبل از ازدواج چند جلسه‌ای برای مشاوره به من مراجعه کردند و آقا در تمام مدت برای توصیف شرایط کارش از کلمات توهین‌آمیز استفاده می‌کرد. بعد از چند جلسه متوجه شدم که او همیشه دچار خشم است و اگر این خشم‌هایش را حل نکند حتما در رابطه‌اش دچار مشکل خواهد شد. به هر حال این افراد در طول زمان، خودشان را نشان می‌دهند. افراد خشمگین ممکن است تا مدت طولانی بتوانند چهره خوبی از خود نشان دهند، اما کم‌کم چهره واقعی‌شان در موقعیت‌های مختلف نمایان خواهد شد.

آیا می‌توان با فرد پرخاشگر ازدواج کرد به این امید که او تغییر کند؟

در مورد ازدواج همیشه باید شناخت وآگاهی ما نسبت به فرد مقابل در رابطه‌اش با ما یک قدم جلوتر باشد.

در روانشناسی نیز یک اصل است که احساس‌محوری یکی از خطاهای ذهنی است. افراد احساس‌محور معمولا تصمیماتی می‌گیرند که بعدها دچار ناکامی و پشیمانی شده و متوجه می‌شوند که تصمیمات‌شان اشتباه بوده و چه بسا همین عامل می‌تواند باعث افسردگی شود. وقتی در سنجش شخصیت طرف مقابل که یکی از ملاک‌های اصلی است پرخاشگری را مشاهده کنیم و در مقابل او یک فرد آرام قرار بگیرد اتفاقی که بین این دو می‌افتد، این است که فرد پرخاشگر، معمولا حاکم بر فرد آرام خواهد شد. با این شرایط پیشنهاد ما این است که ازدواج صورت نگیرد، مگر اینکه فرد پرخاشگر روی خشم خود کار کند؛ او مهارت‌هایی را باید بیاموزد که در اینجا به آنها می‌پردازیم.

اما اگر ازدواج کردیم و دیدیم همسر ما پرخاشگر است باید بدانیم تغییر دادن طرف مقابل کار بسیار دشواری است مگر اینکه خودش بخواهد. اصولا آدم‌ها تغییر نمی‌کنند، مگر اینکه خودشان بخواهند.

اگر فرد پرخاشگر نخواهد تغییر کند، کار خیلی دشوار خواهد بود. درحقیقت کسی که بخواهد با این فرد زندگی کند ابتدا باید تصمیم بگیرد که آیا می‌تواند با فردی که پرخاشگر است زندگی کند یا خیر؟

یعنی آیا رفتارهای پرخاشگرانه او آنقدر آسیب‌زننده است که تصمیم به جدایی بگیرد یا نه؟ اگر می‌خواهد زندگی کند که باید او را همان‌طور که هست، بپذیرد. درحقیقت اینجا جز پذیرش طرف مقابل هیچ چاره‌ای ندارد و باید روی آرام‌سازی خودش کار کند.

اما فرض بر اینکه آن فرد پرخاشگر می‌خواهد تغییر کند، ضمن اینکه باید یک‌سری مهارت‌های مدیریت خشم را بیاموزد، خانواده هم می‌تواند خیلی کمک‌کننده باشد.

خانواده چگونه می‌تواند به فرد کمک کند؟

معمولا خانواده‌ها می‌توانند نقش پیشگیری داشته باشند

1- به مرور زمان افراد متوجه می‌شوند که این فرد پرخاشگر چه خط قرمزهایی دارد و می‌توانند مراقب آن خط قرمزها باشند.

2- معمولا افرادی که پرخاشگرند، افراد حساسی هستند و چون دارند در دنیای درون‌شان با خودشان خشم را تجربه می‌کنند دیگر تحمل‌شان تمام می‌شود و آن را به بیرون می‌‌ریزند؛ یعنی ما هر چیزی را که در درون داریم به بیرون نشان می‌دهیم. من اگر در درونم با خودم سرزنش‌‌گرانه و توهین‌آمیز برخورد کنم به طور طبیعی با دیگران نیز همین‌طور خواهم بود. معمولا افراد خشمگین رابطه عمیق و زیبایی با خودشان ندارند. خود را خیلی دوست ندارند. حالا اطرافیان وقتی این را بدانند می‌توانند کمک کنند تا این جایگاه خالی و خلأ عشق برای آنها پر شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.