سهشنبه ۱ فوریه
«مبارک» رفتنی است
نویسنده:سعد القرش. ترجمه:مریم حیدری
- روزهای جمعه، یکشنبه و سهشنبه، روزهای تجمعهای میلیونی انقلاب در میدان التحریر بودند. در روزهای دیگر خیلی مطمئن نبودم و از جوابدادن به تلفنهای دوستان در مصر و کشورهای عربی و خارجی خودداری میکردم. آنها به دنبال کسب اطمینان از سلامتی مناند. هرچه پرچم میدان التحریر بالاتر میرود، امید را نزدیکتر میبینند و با دستهای خود، لمسش میکنند. محمدابوالسعود و احمد عزت سلیم از «المحله الکبری» از من میپرسند: امیدی هست؟ تظاهرات در این محله به شدت جریان دارد اما امید ما به وضعیت میدان التحریر است.
شهر سوئز پرچم انقلاب را در سه روز نخست آن برافراشت و از آن محافظت کرد و در جمعه خشم آن را به میدان التحریر تحویل داد. این پرچم، حتی برای یک ساعت هم پایین نیامد. پرچمهای دیگر هم به دنبال آن در گوشه و کنار میدان التحریر و خیابانهای اطرافش، گسترش پیدا کردند.
از خیابان «قصر النیل» میگذرم. دو نگهبان ایستاده بودند و یک جوان که شاید کارمند حراست باشد. هر روز که بعد از قیلوله از آنجا میگذرم، جوان درباره مبارک از من میپرسد و میگوید: «امشب میرود استاد؟» در روزهای تجمعهای میلیونی با اعتمادبهنفس کامل میگویم: «احتمالا، امیدمان بزرگ است.» روزهای شنبه و دوشنبه و چهارشنبه و پنجشنبه هم گفتم: «امشب هم او را تحمل میکنیم.»
امروز از صبح شبکههای تلویزیونی مصری کاری ندارند جز تلقین افکار عمومی علیه تظاهرکنندگان، ایجاد شک و تردید در مورد محرکها و وجود عناصری در میان تظاهرکنندگان برای خرابکاری در کشور و ایجاد وحشت، تا افراد دیگر در سایه ناامنی موجود، حتی برای کنجکاوی هم از خانههایشان خارج نشوند و به اهالی میدان التحریر نپیوندند.
مبارک همچنان در کاخش محبوس مانده بود. برای ما مهم نبود که کجا مستقر است. او در واقع، سرنگون شده بود و مردم شعارهای «ملت خواهان اعدام رییسجمهور است» و «ملت خواهان اعدام خونخوار است»، سرمیدادند.
در نزدیکی تانکها در میدان «مصطفی کامل»، سربازی توقیفم کرد. پشت سرم خیابان «محمد فرید» و مجسمه و میدانش قرار داشت و در مقابلم، مجسمهای رمانتیک از «مصطفی کامل» در تقاطع خیابانهای «محمد فرید» و «قصر النیل». سرباز با اشاره به ساعتش از من پرسید: کجا؟ فهمیدم منظورش حکومت نظامی است. گفتم: میروم میدان التحریر. به خیابان «قصر النیل» اشاره کردم و گفتم: «هر شب با وجود حکومت نظامی از این خیابان رد میشوم.» سرباز جواب داد: «ممنوع است آقا.»
نفهمیدم که رفتن به میدان التحریر ممنوع است یا رفتن به میدان التحریر از خیابان «قصر النیل». سرباز، پیشنهاد داد که از افسر اجازه بگیرم. لبخند زدم و به سوی افسر رفتم. افسر کارتهای اتحادیه نویسندگان و انجمن روزنامهنگارانم را دید و گفت رفت و آمد در خیابان «قصر النیل» خطرناک است. گفتم که این مسیر، کوتاهترین مسیر به طرف میدان التحریر است. خطری ندارد و مسیر هر شب من است. از او خواستم با مسوولیت خودم اجازه رفت و آمد از این خیابان را به من بدهد. به سرباز گفتم که افسر موافقت کرده است. جوانی که در کنار دو نگهبان نشسته بود از من پرسید: «امشب رفتنی است؟» گفتم: «امیدمان بزرگ است.»
در میدان التحریر تنها نبودیم. ارتش از ما حمایت میکرد. تانکها و ماموران و سربازان را میدیدیم و احساس اطمینان میکردیم. بیانیههای ارتش را به شکل پیام کوتاه از موبایل دریافت میکردیم که تاکید میکرد: «آزادی بیان از راههای مسالمتآمیز، حق همه است.»
در میدان التحریر، منتظر یک پایان مشخص بودیم؛ در حالی که احمد شفیق، هنوز داشت در شبکههای تلویزیونی دولتی حاضر میشد. شفیق امشب هم نخواست اعتراف کند که آنچه در حال وقوع است، «انقلاب است» و در پاسخ به پرسش مجری شبکه «الحیاه» گفت: «صدهزار یا 200هزار نفر در میدان التحریر هستند، اما این انقلاب نیست.»
امشب، سید عبدالعزیز، استاندار «الجیزه» در تلویزیون دولتی اعلام کرد که فردا، چهارشنبه، تظاهراتی در تایید مبارک، با شتر و اسب از منطقه «نزله السمان» در نزدیکی اهرام آغاز میشود.
از میدان، خارج شدم و از پل «قصر النیل» گذشتم. آرزو کردم یک ماشین، رد شود. به دانشگاه قاهره رسیدم. مینیبوسی را نگه داشتم. از راننده نپرسیدم: کجا؟ خودش گفت: «الطالبیه»، وسط خیابان فیصل. این، به پاهایم کمی استراحت میداد و چهار کیلومتر، کمکم میکرد. شاید هم یک ماشین دیگر برای بقیه راه پیدا میکردم.
خسته به خانه برگشتم. زنم گفت: سخنرانی را شنیدی؟
- شنیدم
- تصمیم گرفتید چهکار کنید؟
خواستم توضیح بدهم ولی دیدم که برای گرفتن جواب یک کلمهای عجله دارد.
گفتم: میرود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.