بازیکن و مربی یا کارگر و مهندس
هومن افاضلی / مربی فوتبال
عرصه مربیگری با بازیگری بسیار متفاوت است، در عرصه مربیگری اگر پیش از آن بازیکن بزرگی بوده باشی میتواند در دوران مربیگری به تو کمک کند و شاید بهتر بگویم میتواند باعث شود شروع بهتری داشته باشی، چون شرایط بازیها را تجربه کردی و میتوانی خودت را جای بازیکنان بگذاری. اما بهطور کل دنیای مربیگری و بازیگری دو دنیای متفاوت است.بزرگترین اختلاف به آن برمیگردد که یک بازیکن تنها به خودش فکر میکند و میخواهد بهترین بازی را ارایه دهد، اما یک مربی باید برای 11 بازیکن بهترین طراحی را داشته باشد. یک مربی با یک مجموعه طرف است که باید برای هر نفری که در اختیار دارد، یک طراحی مناسب داشته باشد. به همین دلیل یک بازیکن بزرگ و حتی متوسط حتما نمیتواند یک مربی خوب باشد. یک بازیکن در دوران بازیگری خود ذهنیت کارگری دارد و در بهترین حالت سرکارگر است اما یک سرمربی یک مهندس است.یک بازیکن فوتبال اگر میخواهد یک مربی شود، باید فاکتورهای زیادی را داشته باشد، او علاوه بر سوابقی که در زمین چمن به دست آورده است، باید فاکتورهایی مانند روابط خوب اجتماعی و تحصیلات داشته باشد. داشتن سوابق به عنوان بازیکن هیچگاه عامل اصلی موفقیت در عرصه مربیگری نیست.ژوزه مورینیو سرمربی رئالمادرید در یکی از مصاحبههای خود گفته بود، برای اینکه یک مربی بزرگ شوید، راههای مختلفی وجود دارد که یکی از این راهها بازیکن بزرگ بودن است اما برای بازیکن بزرگ بودن، تنها یک راه وجود دارد و آن این است که استعداد خوبی داشته باشی. اگر به دنیای فوتبال نگاه کنیم، میبینیم که به غیر از گواردیولا، کرایوف و بکن بایر، بقیه بازیکنان بزرگ که بلافاصله بعد از پایان دوران بازیگری وارد عرصه مربیگری شدند، موفق نبودند. از این بازیکنان بزرگ میتوان به مارادونا، پلاتینی و مارکوفنباسن اشاره کرد.آنها هرچند در دوران بازیگری، بهترینهای دوران خود بودند، اما در عالم مربیگری به دلیل نداشتن فاکتورهای دیگر به غیر از تجربه حضور در زمین چمن موفق نبودند و خیلی زود کنار رفتند. در فوتبال ایران، این تقصیر مدیران است که بازیکنانی بزرگ، بدون پشت سر گذاشتن کلاسهای متفاوت مربیگری وارد این عرصه میشوند و بسیاری از آنها هم خیلی زود کنار میروند. اگر به فهرست مربیانی که در لیگ برتر ایران مربیگری میکنند، نگاه کنید، میبینید که اکثر آنها بهدلیل عدم اعتماد مدیران، خیلی زود جایگاه خود را از دست دادند؛ این به دلیل این است که مدیریت باخت در فوتبال ایران حاکم است.مدیران ایران برای تبرئه کردن خود از شکستهای تیمشان، بهترین راه را مقصر قلمداد کردن مربی میدانند؛ هر چقدر این مربی جوانتر و کمتجربهتر باشد بهتر میتوانند تقصیرات را به گردن او بیندازند. یکی از عمده دلایل رفتن مدیران به سمت بازیکنان بزرگ فوتبال ایران که تجربه لازم را ندارند، همین دلیل است. همین مربیان جوان بعد از هر بار کار کردن با تیمهای مختلف به این نتیجه میرسند که تنها به فکر کسب نتیجه بودند و به سراغ امتیاز گرفتن به هر نحوی باشند، این باعث میشود به بازیکنان جوان بها داده نشود و فوتبال ایران، هر روز با افتهای جدیدی روبهرو شود.شاید تنها بازیکنی که در فوتبال ایران خیلی باهوش در این قضیه عمل کرده، کریم باقری است. او به خوبی میداند که مدیران برای سرپوش گذاشتن بر روی مشکلات خود به دنبال او میآیند، تا هواداران را ساکت کنند. او میتواند چندصباحی در یک تیم مربیگری کند و پول خوبی بگیرد، اما او شخصیت خود را به گونهای میبیند که فعلا آمادگی لازم برای ورود به عرصه مربیگری را ندارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.