گفتوگو با ساناز مدنی، پارکورکار زن ایران
هیجانی که تمامی ندارد
نگار خسروی
برایش درخت و دیوار و زمین تفاوت چندانی ندارد! او از هر جا که دوست داشته باشد میپرد، میدود و مینشیند! حرکاتش آنچنان با شتاب است که در لحظه دقیقا متوجه نمیشوی چه کار کرد و از کجا به کجا رفت اما هر لحظه خیال میکنی ممکن است بیفتد؛ به قول خودش آنقدر زمین خورده که زمینگیر شده! متولد 1368 است و از 14سالگی علاقهاش را به این رشته کشف کرده؛ آن هم با دیدن فیلم B13 ! هر چند او اولین دختری نیست که به این رشته ورزشی گرایش پیدا کرده اما سماجتش برای ماندن و ادامه دادن پارکور در نوع خودش بینظیر است.
بیا از اول شروع کنیم. چطور شد که پارکور را شناختی و تصمیم گرفتی به صورت حرفهای این رشته را دنبال کنی؟
14 سالم بود که کلاس بدنسازی میرفتم. بعد از کلاس ما، یک کلاسی تشکیل میشد به اسم میکس! همیشه برای من جای سوال داشت که چه ورزشهایی را با هم ترکیب کردهاند که اسمش را گذاشتهاند میکس. یک روز بعد از کلاس، تصمیم گرفتم بمانم و از نزدیک ببینم چه خبر است. این کلاس در حقیقت ترکیبی از حرکات رزمی و ایروبیک بود. یعنی هم نیاز به تمرکز داشت و هم سرعت عمل. برایم خیلی جالب بود که چطور میشود در صدم ثانیه تصمیم گرفت و حرکت کرد تا اینکه در دوران دبیرستان فیلمی را تماشا کردم به نام بلوک 13. این فیلم مربوط بود به یک محلهای در شهر پاریس؛ محلهای که بهدلیل داشتن تعداد زیاد مافیای موادمخدر به کل از کنترل پلیس خارج شده بود و مردم این محله مجبور بودند با شرایط خودشان را وقف دهند و برای ادامه زندگی خودشان را به حداکثر توانایی جسمی برسانند... جدا از داستان فیلم، شخصیت اول داستان را پسری برعهده داشت که بینهایت باهوش بود. در لحظه تصمیم میگرفت، عمل میکرد و البته پشیمان هم نمیشد! این فیلم را بارها و بارها تماشا کردم... آنقدر زیاد که حفظ شدم. بعد از این فیلم به صورت جدی پیگیر این رشته شدم و درنهایت با بچههای گروه AS آشنا شدم.
حالا چرا AS؟
منظور از این نامگذاری همان آس خودمان است! یعنی ما بهترین گروه ایران هستیم!
تو اولین دختر گروه بودی؟
در حقیقت نه اولین؛ قبل از من هم نرجس میرزایی که برادرش سرگروه است، پیشنهاد داده بود که به او هم آموزش بدهند اما گروه قبول نکرده بود. وقتی من ابراز علاقه کردم، تصمیم بر این شد که هر دوتایمان با هم وارد شویم.
بیا کمی اختصاصیتر به این رشته نگاه کنیم. پارکور دقیقا یعنی چه؟
پارکور در حقیقت یک رشته ورزشی است که شامل تعداد زیادی از رشتههای ورزشی دیگر میشود. از ایروبیک و دوومیدانی گرفته تا ژیمناستیک و پرش. اما برخلاف آنچه مردم عامه از این رشته ورزشی در ذهن دارند، این رشته نه ربطی به دعواهای خیابانی دارد و نه کلکل! پارکور مجموعهای از یکسری حرکاتی است که 60 تا 70 درصد آنها از پیش تعیین شدهاند. در زمان اجرا فرد به آمادگی نمایش دادن آنها رسیده و در نهایت آنها را نشان میدهد.
پس یعنی این رشته حرکات پایهای و خاصی دارد؟
بله، ما کلا در پارکور نزدیک به 15 - 20 حرکت داریم.
اما به نظر میرسد که تعداد این حرکات خیلی بیشتر از 20 نوع باشد!
علت اینکه اینطور به نظر میرسد این است که شرایط برای نمایش آن حرکات متفاوت است. مثلا ما در پارکور یک حرکت به نام Rolling داریم که به معنای غلتخوردن است. این حرکت در شرایط مختلف به نظر متفاوت میآید اما در کل کسی که میخواهد این تکنیک را نمایش بدهد باید به پهلو سر بخورد بدون اینکه دست و پایش به زمین کشیده شود.
پس تفاوت بین فریرانینگ و پارکور در همین حرکات است؟
فلسفه پارکور و فریرانینگ با هم متفاوت است. از نظر من، پارکور یعنی حرکاتی که هدف نهایی آن نجات از خطر باشد. یعنی زمانی که برای رها شدن از شرایط باید دست به اختراع زد! اما فریرانینگ یعنی انجام حرکات نمایشی و حرکات آزاد
دیگر چه حرکاتی دارید؟
تعادل، چرخش، landing و پرش و...
به نظر خودت سختترینشان کدام است؟
نمیتوانم بگویم که چه تکنیکی از آن یکی سختتر است. به نظر من هر کدامشان نیاز به تمرکز بالای دارند.
یعنی میخواهی بگویی که نسبت به هیچکدام از این حرکات ترس نداری؟!
یکی از فلسفههای این رشته مقابله با ترس است. یعنی اگر بترسی، باید بروی ته صف! یادم میآید در یکی از جلسههای تمرین زمین خوردم. شدت آسیب آنقدر زیاد بود که احساس میکردم دیگر پا ندارم. هم از اینکه دختر بودم و دلم میخواست گریه کنم خجالت میکشیدم و هم از اینکه زمین خوردم. علی میرزایی که اولین مربیام بود، بالای سرم آمد و گفت: «گریه کن! » منم گریه کردم... فکر کنم 10 ثانیه نگذشته بود که گفت: «فقط 20 ثانیه دیگر فرصت داری گریه کنی! بعدش باید بلند شی و ادامه بدهی... » دقیقا متوجه نمیشدم چه میگوید اما هر طور که بود خودم را جمع کردم و تمرین را ادامه دادیم. بعد از جلسه من را صدا زد و گفت: یکی از فلسفههای این رشته ورزشی مقابله با لحظاتی است که احساس میکنی دیگر کاری از دستات بر نمیآید. دنیا تمام شده! در همان لحظه باید بتوانی بر ذهنت مسلط شوی و خودت را جمع کنی. کاری که تو امروز کردی را هیچ وقت فراموش نمیکنم. این جمله آنقدر به من انرژی داد که به کل درد پایم را فراموش کردم. اما حالا که فکر میکنم، احساس میکنم بیشتر از این میترسیدم که به من بگويند دختر است دیگر! اینکه کلا اجازه ندهند سر تمرین بروم. برای همین پابهپای پسران تیم تمرین میکردم. حتی در لحظاتی که پسرهای تیم کم میآوردند، من برای نشان دادن خودم هم که شده بود ادامه میدادم. به اعتقاد من جدا از اینکه در این رشته آمادگی جسمانی برای ورزشکار لازم است، آمادگی روحی و البته تسلط به آن از همه فاکتورها مهمتر است.
من شنیدهام که اصولا کسانی که در این رشته فعالیت میکنند، کلماتی شبیه «نمیشود» را نمیشناسند!
(میخندد) دقیقا! خیلیها بعد از آشنایی با پارکور، اصول آن را در زندگیشان استفاده میکنند. یعنی یاد میگیرند که در زندگیشان هم مشکلات را حل کنند. حالا به هر نحوی که شده؛ یا از روی آنها میپرند، به چالش میکشند و هزار راه دیگر برایش پیدا میکنند. اما مهم این است که در نهایت بر آن غلبه میکنند.
کلا زندگی را آسان میگیرید! جالب اینجاست که این رشته برخلاف رشتههای دیگر نیاز به تجهیزات هم ندارد
بله! البته اگر بخواهیم بهصورت استاندارد تمرین کنیم باید در باشگاه و با وسایل خاص تمرین کنیم. اما متاسفانه این رشته هنوز سرو سامان نگرفته و اغلب مجبور هستیم در پارکها مخصوصا زمینهای بازی تمرین کنیم.
لباس چطور؟
لباس خاصی نمیخواهد. همین که گشاد باشد و در آن احساس راحتی کنی کافی است. اما کفش اصولا یکی از مهمترین نکات اصلی این ورزش است. کفش پارکور باید نرم و انعطافپذیر باشد. البته چند ماه پیش خواندم David Belle گفته بهترین کفش پارکور، پایبرهنه است! من خودم هم با این حرف موافقم. اگر کفش نداشته باشیم و در شرایط سختی هم به سر ببریم باید با پایبرهنه هم که شده کاری کنیم و نداشتن کفش صرفا نمیتواند بهانه خوبی برای دستکشیدن از تلاش باشد.
البته با اینکه میگویي این رشته هنوز سروسامان نگرفته موافق نیستم. پارکور به نسبت چند سال پیش، رشد خوبی داشته؛ انجمن سر و سامان گرفته و اطلاعرسانی نسبتا خوبی هم در مورد فستیوالها میشود.
بله این را قبول دارم. انجمن خیلی پا گرفته و حتی گروههایی که در این رشته فعالیت میکنند مشخص شدهاند. اما مشکل اصلی ما نداشتن فضای ایمن است.
اما اخیرا که باشگاههای زیادی برای این رشته معرفی شدند، خصوصا برای دختران.
بله در تهران دو باشگاه به صورت رسمی از طرف انجمن معرفی شده و انصافا شرایط خوبی هم دارند اما واقعیت این است که تعداد این باشگاه آنقدر کم است که مجبور هستیم نزدیکترینشان را انتخاب کنیم. که البته از خانه ما تا بولینگ عبدو یک ساعتی طول میکشد.
شنیدم که چند ماه پیش برای حمایت مالی از بچههای زلزله زده، فستیوال برگزار کردید.
گروه هیتال یکی از بهترین گروهای این رشته است. فستیوالهای پیدرپی و البته پیگیریهایشان حرف ندارد. ماه رمضان در پارک پلیس هماهنگیهایی شد و در نهایت این گروه توانست نمایش اجرا کند. البته این جشنواره منحصرا برای پارکور نبود و از رشتههای دیگر هم ورزشکاران حضور داشتند.
این رشته در حال حاضر شرایطی ندارد که بشود بهصورت بینالمللی در آن حضور داشت. دقیقا برای چه این همه تلاش میکنی و گاهی سلامتیات را هم بهخطر میاندازی؟
این را قبول دارم که در حال حاضر هیچ تورنمنتی نیست که برای ما مثل المپیک باشد اما به نظر من روح این رشته ورزش خیلی خاص است. آینده بچههایی که در پارکور فعالیت میکنند خیلی روشن نیست و از آنجایی هم که حمایت مالی نمیشویم، اصولا برای دل خودمان تمرین میکنیم. اما واقعیت این است که همیشه لازم نیست اتفاق خاصی بیفتد. این رشته سرتاسر هیجان و شور است. هر چند من به شدت اعتقاد دارم که در پارکور فقط نباید عاشقانه عمل کرد، بلکه باید عاقلانه هم بود. منظورم این است که صرفا علاقه و شجاعت برای یادگیری کافی نیست، بلکه باید تعقل و تمرکز و تفکر هم داشت. از طرف دیگر هم باید بگویم، نگاه جامعه به این رشته تغییر کرده... تعداد زیادی از مربیان این رشته، به سینما رفتهاند و بدلکاری میکنند. مثلا حامد هایدی که یکی از بهترین مربیان این رشته است، توانسته در پروژههای سینمایی و تبلیغاتی به عنوان مشاور و کارشناس ورزشی فعالیت کند.
الان نزدیک به پنج سال است که در این رشته فعالیت میکنی. روند حضور دختران تغییر کرده؟
خیلی زیاد. اوایل که من شروع به فعالیت در این رشته کردم، حتی اعضای خانوادهام با این کار مخالفت میکردند. خانواده همیشه نگران این بود که من آسیب ببینم. اما الان کار به جایی رسیده که پدرم به دوستانش توصیه میکند که دخترانشان را به باشگاه پارکور بیاورند! حقیقت این است که پارکور جدا از جسم و فعالیتهای ورزشی، پر است از راه برای کشف رمز و راز. همین باعث میشود که نگاه آدمها به مسایل تغییر کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.