در جستوجوی مقصر
مهدی بهلولی / کارشناس آموزشی
چندی است که گویی، واقعیتهای آموزش و پرورش و کاستی و نابسامانیهای بودجهای و مدیریتیاش، راه نمود خویش را در آتشسوزیهای پیاپی کلاسهای درس جستوجو میکند. از آتشسوزی کلاس چهارم دبستان «شینآباد» پیرانشهر هنوز یک ماه نگذشته که دستکم دو، سه آتشسوزی دیگر در کلاسهای درس گزارش شده است. نخست خبر آتشسوزی کلاس درسی در بخش «ملحم» شهرستان سلماس گزارش شد که البته در زمانی رخ داد که دانشآموزان در مدرسه حضور نداشتند و خوشبختانه آسیبی به دانشآموزان و آموزگاران نرسید. آتشسوزی دیگر اما، شنبه شانزدهم دی در یکی از بخشهای مشکینشهر روی داد. به گزارش فارس از اردبیل «در این آتشسوزی که عصر شنبه در مدرسه وحدت روستای «مازافا» از توابع بخش مرادلوی مشکینشهر رخ داد، با تلاش معلم و مدیر مدرسه آتش شعله کشیده از داخل بخاری مهار شد و در این حادثه براساس اعلام نظر کارشناسان به کلاس درس آسیب وارد شد ولی براساس اعلام نظر اولیه، صدمهای به دانشآموزان وارد نشده است. این آتشسوزی در حالی رخ داده که مسوولان آموزش و پرورش استان اردبیل روزهای گذشته از جمعآوری بخاریهای چکهای در مدارس استان اردبیل خبر داده بودند.» اما خبر این آتشسوزی، با گفته «توکل حیدری»، رییس دادگستری آذربایجان غربی همزمان شد که «با کارشناسیهای انجام شده در حادثه آتش سوزی در مدرسه شینآباد، تاکنون هیچ شخص یا نهادی به عنوان مقصر شناخته و معرفی نشده است.» گرچه این سخن، به گونهای در برابر سخن حاجیبابایی، وزیر آموزش و پرورش و محمدمهدی زاهدی، رییس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس مینشیند که هر کدام به نوعی، با تبرئه کامل سامانه آموزش و پرورش و کارگزاران فرادست آن، آتشسوزی شینآباد را به گردن آموزگار کلاس انداختند، اما خود این ارزیابی توکل حیدری نیز، سخت پرسشانگیز و شگفت مینماید. ناگفته نماند که با داشتن 150 هزار کلاس درسی که با بخاریهای نفتی گرم میشوند، هر سال در سراسر کشور، آتشسوزیهای کوچک و بزرگی رخ میدهد که با واکنش فراخور آموزگاران کلاس، از وقوع رخدادهای جانگداز جلوگیری میشود؛ که البته هیچگاه نامی از آموزگار و رفتار درست و بجای آن به میان نمیآید، درست برخلاف زمانی که آموزگار به دلایل گوناگون، نتواند از حادثه پیشگیری کند دیوار کوتاهی میشود تا همه تقصیرها، بر گردنش افتد!
اما نکته بنیادی همین است که چرا باید بیش از یکسوم کلاسهای درس با بخاری نفتی گرم شوند و چرا بیش از 50 درصد ساختمانهای مدرسههای ایران، فرسوده، تخریبی یا ناایمناند؟ چرا برخی از کارگزاران اداری آموزش و پرورش، مانند رییس آموزش و پرورش پیرانشهر، باید در سال گذشته، بیشتر بودجه نوسازی مدرسهها را به خزانه دولتی برگردانند؟
آیا آموزش و پرورش، با این همه دشواری و کاستیهای ملموس، باید درمان دردهای خویش را در شش کلاسه کردن دبستانها بجوید و برپاسازی نظام 6-3-3، آن هم نظامی که در خود سند تحول بنیادین آموزش و پرورش نیز نامی از آن برده نشده است؟ چندی پیش مدیر مدرسهای میگفت پس از چندین مرتبه گزارش به سازمان توسعه و نوسازی مدارس کشور و هشدار از فروریختن دیوار قدیمی ساختمان کناری مدرسه، مهندسی از آن سازمان برای بازدید به مدرسه آمد. با دیدن دیوار بلند قدیمی، خطر فروریزی را تایید کرد اما بودجه بازسازی یا نوسازی آن را بالا برآورد کرد و تامین بودجه آن را ممکن ندانست. دیواری که اگر در باد و بارانی شدید فروریزد و به هنگام حضور دانشآموزان در حیاط مدرسه باشد، بیگمان رخدادی تلخ و جانگداز را رقم خواهد زد. آیا در آن هنگام نیز کسی مقصر نخواهد بود!؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.