|

هلدرلين و آثار ترجمه‌شده‌اش

پژواک یونان باستان

فریدریش هلدرلین، در دورانی مهم از تاریخ فرهنگ‌و‌فلسفه آلمان متولد شد. سال تولد او، 1770، همزمان است با تولد هگل و بتهوون. با وقوع انقلاب کبیر فرانسه، بسیاری از نویسندگان و روشنفکران آلمانی از جمله شیلر، هگل و هلدرلین تحت تاثیر رخداد انقلاب قرار گرفتند. هلدرلین در تمایل عمیق به این خیزش اجتماعی که از آرمان‌های آزادی، برابری و برادری نیرو می‌گرفت، به فلسفه کانت گرایش پیدا کرد و آن را لبیک اندیشه آلمانی به این انقلاب دانست. رمان هیپریون او نیز به شدت آرمانگرایانه و فلسفی است. نیچه در مورد این رمان گفته است: «در هیچ کجا شوق یونان باستان چنین پژواک نابی در برنداشته است و در هیچ کجا خویشاوندی معنوی هلدرلین با شیلر و نیز هگل چنین وضوحی نمی‌یابد.» اگرچه امروز هلدرلین یکی از مهم‌ترین شاعران ادبیات کلاسیک آلمان به شمار می‌رود، اما تا بیش از پنج دهه پس از مرگش در گمنامی به سر برد. اما پس از آن به شدت مورد توجه و ستایش قرار گرفت و مقامی اسطوره‌ای در ادبیات آلمان و اروپا یافت و نویسندگان نسل‌های بعد در چند رمان و نمایشنامه به بازنمایی زندگی او پرداختند. مشهورترین این آثار رمان «هلدرلین» نوشته پترهرتلینگ و نیز نمایشنامه‌ای از پتر‌وایس است که در صحنه‌ای از آن دیداری خیالی میان مارکس و هلدرلین رخ می‌دهد. هلدرلین یکی از بهترین نمونه‌های رابطه اندیشه و شعر در فرهنگ آلمان است، و بسیاری از فیلسوفان آلمانی و مشخصا هایدگر توجه بسیاری به اشعار هلدرلین داشته‌اند. سال‌ها پیش بیژن الهی کتابی از هلدرلین با نام «رن» را به فارسی ترجمه کرد و به تازگی نیز محمود‌حدادی تنها رمان او را به فارسی برگردانده است. همچنین در کتاب دیگری با نام «شعر و شهود» که این نیز ترجمه و گردآوری حدادی است و در سال 1384 منتشر شد، اشعاری از هلدرلین نیز ترجمه و تفسیر شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.