سرنوشت بازار در ماههای آینده
رکود یا افزایش قیمت مسکن
بهناز جلالی پور
گروه اقتصادی: قیمت مسکن در ماههای آینده رشد زیادی میکند.از بهار سال 92 و البته برخی بر این گماناند که رشد قیمت همراه با رکود بازار را قبضه میکند. در تابستان امسال قیمت زمین مسکونی در تهران نسبت به سال گذشته، 6/33 درصد و قیمت هر متر بنای مسکونی 3/32 درصد افزایش داشته است. گزارش این رشد قیمتی را مرکز آمار ایران در تابستان امسال اعلام کرد. فعالان بازار این رشد را ادامهدار میدانند؛ چرا که علاوه بر نوسانات بازار ارز، انتخابات ریاستجمهوری نیز در پیش است.
افزایش قیمتها، شاید نشانه افزایش سرمایهها باشد اما بازار راکد است و از خرید و فروش چندان خبری نیست. به گفته استاندار تهران، تا شهریورماه گذشته 327هزار و 750واحد مسکونی خالی از سکنه وجود داشته که این رقم در سال گذشته 150هزار واحد بوده است. در واقع مالکان واحدهای خود را احتکار میکنند. مالکان تا جایی که مجبور نباشند، ترجیح میدهند به امید افزایش قیمتها، واحدهایشان را خالی نگه دارند. «بازار مسکن با هر افتوخیزی دچار رکود یا رشد میشود. به محض آنکه بازار سکه، طلا و ارز رونق میگیرد و سودهای بانکی افزایش پیدا میکند خرید و فروش مسکن برای دورهای متوقف میشود؛ البته در همین بازار هم قیمت ملک رشد خود را دارد اما معاملات رونق کمتری دارد.» اینها را محمد به عنوان یک فعال عرصه مسکن میگوید که کارش ساخت و ساز است و فروش.
به گفته او، سودهای سریعالوصول، برای عموم جذاب است. همین مساله موجب رکود بازار مسکن میشود اما با آرام شدن بازارهای کاذب، دوران رکود به انتهای خود نزدیک میشود و میتوان به رونق بازار مسکن امید داشت.
در همین بازار راکد، قیمتها چندان جذاب نیست. آقای بنگاهداری در شمال تهران، پیشنهادش پیش خرید آپارتمانی 125متری در اقدسیه است، آن هم متری 85میلیون ریال. یکی از محسناتش بهغیر از داشتن دو اتاق خواب، پارکینگ، انباری، آسانسور، در ریموت و آیفونتصویری و اینکه چون واحدها به فروش نرفته، میتوان هر یک از طبقات را انتخاب کرد، است. بنگاهدار خیابان مطهری، اول سراغ موجودی و حساب بانکی را میگیرد. به قول خودش همه جور خانهای دارد اما مهم بودجه مالی است. آپارتمان 145متری را در طبقه اول، پیشنهاد میکند که امکاناتش مانند قبلی است. این آپارتمان سه خوابه و نوساز را متری 47میلیون ریال برای فروش گذاشتهاند.
در پونک، آقا رضا مشاور املاک آپارتمانی 88متری دو خوابهای را پیشنهاد میکند که متری 45میلیول ریال میارزد. هم نوساز است و هم پارکینگ، انباری، آسانسور، در ریموت و آیفونتصویری دارد. تکتک اینها را به عنوان خصوصیات خاص و منحصر به فرد آپارتمان نام میبرد. در آخر تاکید میکند که آب و هوای این منطقه از پاکترین مناطق تهران است. حوالی بنیهاشم، آپارتمان 85متری 15سال ساخت کمی بازسازی شده و یک آیفونتصویری هم برایش کار گذاشتهاند. قیمت نهایی این واحد که طبقه چهارم است و دوخوابه، دو میلیارد و 500میلیون ریال است.
مشاور املاکی در حوالی میدان توحید، آپارتمانی 105متری 30سالهای در طبقه دوم در فهرست فروشش دارد که تک خوابه همراه با انباری و آیفون تصویری است. قیمت این واحد دو میلیارد و 800میلیون ریال است که به قول علیآقا جای چانه هم دارد. مشاور املاکی هم در سیدخندان، آپارتمان 103متری دو خوابهای در لیستش دارد که متری 36میلیون ریال برای فروش گذاشته شده است. این واحد در طبقه چهارم است و امکانات باقی آپارتمانها را هم ندارد. قیمت هر متر آپارتمان نوساز در تجریش هم متری 60میلیون ریال است. آقای فروشنده آپارتمان 110متری دو خوابهای را که دارای امکانات خوبی است در طبقه دوم پیشنهاد میکند.
طبق گزارش مرکز آمار ایران، متوسط قیمت خرید و فروش هر متر مربع زمین یا زمین ساختمانهای مسکونی کلنگی معامله شده از طریق بنگاههای معاملات ملکی در شهر تهران 26میلیون و 290هزار ریال در تابستان بوده که نسبت به سال قبل 6/33درصد افزایش داشته است. بیشترین متوسط قیمت یک متر مربع یا زمین ساختمانهای مسکونی کلنگی معامله شده در میان مناطق 22گانه شهرداری تهران، حدود 39میلیون و 629هزار ریال در منطقه سه و کمترین آن حدود 10میلیون و 426هزار ریال در منطقه 20اعلام شده است.
همچنین متوسط قیمت خرید و فروش هر متر مربع زیربنای مسکونی معامله شده از طریق بنگاههای معاملات ملکی در شهر تهران 27میلیون و 576هزار ریال اعلام شده که نسبت به سال قبل 3/32درصد افزایش را نشان میدهد. بیشترین متوسط قیمت یک متربع زیربنای مسکونی معامله شده در میان مناطق 22گانه شهرداری تهران، حدود 49میلیون و 490هزار ریال در منطقه یک و کمترین آن در حدود 13میلیون و 884هزار ریال در منطقه 18بوده است. براساس این گزارش، تغییرات قیمت هر متر مربع زیربنای مسکونی در معاملات انجام شده بین حداقل پنجمیلیون ریال در منطقه 20 و حداکثر 138میلیون و 976هزار ریال در منطقه یک بوده است. البته، علی نوذرپور، کارشناس مسکن این ارقام را هدایتشده میداند و رشد قیمتی را 50 تا 60درصد اعلام میکند. با وجود این تغییرات قیمتی، اما فعالان این بازار آن را در حال رکود میدانند. در همین رکود، قیمت مسکن لحظهای از رشد غافل نیست. مصطفی قلی خسروی، رییس اتحادیه کشوری مشاوران املاک انواع تحرکات اقتصادی را در نوسان قیمت مسکن عادی میداند و میگوید: «نوسان شدید بازار طلا و ارز روی بازار مسکن هم تاثیر گذاشت. در واقع مالکان وقتی دچار ناامنی اقتصادی میشوند، برای تضمین امنیت سرمایهشان، قیمتها را افزایش میدهند. البته ما یک رکود انتظاری داریم که اگر ارز سر جای خود نایستد، مشکلات جدی در بازار خواهیم داشت.»
به گفته او، از پایان بهار تا ابتدای پاییز فصل رونق بازار است و با شروع مهرماه روند نقل و انتقالات کند میشود. البته با توجه به انتخابات سال آینده و احتمالاتی که در مورد نتیجه آن داده میشود، وضعیت چند ماه پیشرو برای بازار کاملا اضطراری است. امروز هر کس که میخواهد واحد مسکونی خود را بفروشد اول به این فکر میکند که در کدام منطقه میتواند یک واحد بهتر بخرد. وقتی قیمتها را میبیند، طبعا خودش هم قیمت را افزایش میدهد.
پیشبینی قلیخسروی از وضعیت بازار مسکن در بهار سال آینده، «رکود تورمی» است؛ زیرا مشخص نیست کدام نامزد برنده انتخابات میشود و تا وقتی معلوم نشود سیاستهای فرد برنده چیست، نمیتوان رفتار بازار را تحلیل کرد.
علی نوذرپور، کارشناس مسکن، اما رکود را قبول ندارد؛ بلکه بازار را کمرونق میداند و میگوید: «تقاضا با عرضه متناسب نیست و قیمتها با توان خریداران هماهنگ نیست. از سویی با توجه به تحولات بازار، مالکان در حال ارزیابی هستند. در شرایطی که نرخ ارز سیر صعودی دارد، مسکن نیز به عنوان یک تابع، افزایش قیمت خواهد داشت.»
به گفته او، این رشد قیمتی ظرف ماههای آینده نیز ادامه خواهد داشت. اما همزمان با شروع سال جدید و انتظار برای مشخص شدن نتایج انتخابات، بازار تثبیت میشود. تغییر این وضعیت بستگی به نتیجه انتخابات دارد. اگر رییسجمهوری بعدی، ادامهدهنده برنامههای دولت کنونی باشد وضع بازار مسکن بدتر از آنچه هست، خواهد شد. اما اگر فردی با برنامههای مشخص که ساختار اقتصاد را به ثبات برساند، به ریاستجمهوری برسد، بازار به سمت آرامش و ثبات پیش خواهد رفت.
نوذرپور با بیان اینکه اقتصاد ایران تابعی از سیاست است و وضعیت آن به شدت متاثر از تحولات سیاسی است، میگوید: «تا زمانی که تغییرات در بخش سیاسی اتفاق نیفتد، نمیتوان شاهد تحولات در حوزه اقتصاد و به دنبال آن مسکن باشیم.» برنامههای دولت نهم و دهم، در راستای تعدیل قیمتها و ایجاد تعادل در بازار بود اما به دلیل آنکه مسکن مولفهای مستقل نیست و از پارامترهای مختلف اقتصادی تاثیر میپذیرد و از سوی دیگر اقتصاد ایران در سالهای اخیر چندان روزهای آرامی را نداشته و همین موضوع بازار را ناآرام کرده و اگر قرار باشد این روند ادامهدار باشد، دهکهای یک تا پنج که بیشترین تاکید و توجه دولت بر آنها بوده، بیشترین آسیب را خواهند دید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.