|

از نوشته «غلامحسين ساعدي» درباره «بهرام صادقی»

مینیاتوریستی که حاشیه کارش را می‌شکست

بهرام صادقی قصه نمی‌ساخت و نمی‌بافت که روی کاغذ بیاورد. او کاغذ و مداد به دست می‌گرفت و با اولین جملاتش، قصه در نوشتن‌ نطفه می‌بست. در اوایل و اواسط قصه‌اش نمی‌دانست که فرجام کار به کجا خواهد کشید. شگرد کارش این نبود که با یک برگردان مثلا دراماتیک کار را به آخر برساند. اغلب با یک حرکت غیرعادی ولی ساده به پایان قضیه می‌رسید. مینیاتوریستی بود که حاشیه کارش را می‌شکست و ادامه تخیلاتش را از تشعیر پیش‌ساخته شده بیرون می‌کشید و با یک رنگ ملایم یا یک گره، خودش را از چنگ آفریده‌هایش نجات می‌داد. در آثار صادقی، حادثه اصلا مهم نیست. کشمکش‌ها پوچ و بی‌معنی است. آنچه مهم است، فضاست. به‌این‌ترتیب او بدعت‌گذار برجسته در قصه‌نویسی معاصر ایران است. اهل نقد، با قالب‌های از پیش برگزیده نمی‌توانند سراغ کار او بروند. اگر در برخورد با یک اثر یکی از حواس خواننده بیش‌تر حساسیت نشان بدهد، کارهای بهرام صادقی بیش‌تر محرک حس لامسه است؛ حسی غریب و ناآشنا، کنجکاوی تازه‌ای برای لمس یک محیط تازه. با توجه به این نکته است که می‌شود توجه بیش از حد او را به داستان‌های پلیسی دریافت. مدام رمان پلیسی می‌خواند، جذابیت اين داستان‌ها برای او بیشتر به‌دلیل پوچی آغاز فرجام بود. با سگرمه‌های درهم رفته، در سکوی این دکان و آن دکان، یا در قهوه‌خانه می‌نشست و یک رمان پلیسی را به پایان می‌رساند و با نیم‌لبخندی می‌گفت: «چیزی نداشت، خوب بود اگر در وسط قضایا را رها می‌کرد.» تعجب می‌کرد که چرا کارآگاه مگره مدام این در و آن در می‌زند، بهتر نیست ساعتی هم بنشیند و بارانی سیاهش را روی سر خود بکشد و بقیه ماجرا را به امان خدا بسپارد؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.