نامهای از هند
فریده حسن زاده / مترجم
سرزمین پهناور هند به سوگ زنی نشسته است که در بیست و سه سالگی جان خود را به علت تجاوز گروهی در اتوبوسی از دست داد. او دانشجوی رشته پزشکی بود. درباره این ماجرا نظرخواهی کردم از سی پی ابوبکر (C. P. Aboobacker) استاد دانشگاهی در هند که سردبیر نشریه بینالمللی تانال آنلاین است و به علت ارادت سرشارش به ادبیات ایران این فرصت را چندی پیش به من داد تا سردبیر افتخاری یک شماره از نشریهاش برای معرفی ادبیات کلاسیک و معاصر ایران به آن سوی مرزها باشم. سی پی ابوبکر که به خاطر سلسله مقالات اجتماعی سیاسیاش طرفداران زیادی در کشورش دارد در جواب برایم نوشته است: «کشور من هند عمیقا از سقوط اخلاقی روزافزونی رنج میبرد که من آن را ناشی ازحل شدن فرهنگ سرزمینها در دهکده جهانی یا همان گلوبالیزیشن globalization)) میدانم. به جای تبادلات ارزشمند افکار و آرای ملل از طریق رسانهها، ما در واقع شاهد مسخ جهانی ارزشهای انسانی شدهایم.
پیرمردان، باخرد پیری و کودکان با معصومیت کودکی بیگانه گشتهاند. برنامههای تلویزیون فضایی به وجود آورده که در آن افراط در امیال طبیعی و گرویدن به سوی شهوات، طبیعی و عادی مینماید. مردم فراموش کردهاند پدر کیست و چه نگاهی باید به دخترانش داشته باشد. تجاوز، قتل و غارت با روزمرگی مردم پیوند خورده و مد زمانه شده است. شرمندهام بگویم که کشور من به چنین وضع شرمآوری گرفتار آمده است. مشکل فقط سانسور نشدن صحنههای قبیح نیست. مساله اینجاست که سریالهای وارداتی طوری ساخته شدهاند که فلسفه جدیدی از زندگی را به مردم القا میکنند. اصرار دارند این رسم را بنیاد نهند که هدف غایی انسان فقط شهوت است و دیگرهیچ. و هر وسیلهای رسیدن به این هدف را توجیه میکند؛ از تجاوز گرفته تا قتل و غارت؛ از دختربچه سه ساله گرفته تا دانشجوی بیست و سه ساله.
فرهنگ دهکده جهانی تا آنجا اعمال نظر میکند که مردم متقاعد شوند عشق، مساوی با شهوت، اصلا چیزی خصوصی نیست و الزامی هم به وفاداری نیست. اگر زمانی همه زیبایی عشق به وفاداری بود و به خلوتگزینی آن، حالا حتی در اتوبوس هم میتوان به حریم دیگران تجاوز گروهی کرد و به اصل تلقین شده که همانا کامجویی و لذتطلبی است دست یافت و روز به روز بر فهرست معشوقههای زنده یا به قتل رسیده افزود و به قله افتخار رسید.»
سخنان این شاعر و استاد دانشگاه هند مرا یاد مقالهای انداخت از مایا آنجلو شاعر و رماننویس سیاهپوست آمریکایی با عنوان «مرگ تقوی» که در عین غمگساری برای قربانیان خشونت در آمریکا، لحن هشدار دهندهای دارد: حیرتانگیز است اما ما به جایی رسیدهایم که تقوی دیگر فضیلتی به شمار نمیآید. ذکر تقوی مایه تمسخر است. خود این واژه حتی مغضوب واقع شده است. نویسندگان معاصر به ندرت کلماتی همچون پاکی، پرهیزکاری، نیکی، علو طبع یا حتی اعتدال را به کار میبرند. دانشجویان، غیراز آن گروهی که در رشتههای فلسفی تدریس میکنند یا در دانشکدههای علوم و معارف دینی درس میخوانند، به ندرت پرسشهایی درباره اخلاق یا خداشناسی مطرح میکنند. باید تحقیق کنیم غیبت چنین خصوصیاتی، چه بر سر روح اجتماع ما آورده است. چگونه باید آنها را از سنگینی لایههای انبوه و بار فراموشی و بطالت برهانیم تا نقش حساس و موثرشان را در زندگی ما باز یابند.
طبیعت تاب خلأ ندارد و از آنجا که ما این خصوصیات مثبت را از زندگیمان راندهایم، فتنه و فساد، شرارت و بدخواهی و انحطاط و بیبندو باری جایگزین آنها شدهاند. خیابانهای ما از قساوت و جنایت منفجر شده و خانههای ما از تلخی و خشونت آکندهاند. بسیاری از رجل سیاسی ما از پیمودن مراحل اخلاقی والا اجتناب ورزیده، راه حرص و آز پیشه گرفتهاند و چهره واقعی خود را پشت نقابی از الفاظ پوک و شعارهای توخالی پنهان کردهاند.
هر چیزی را بهایی است؛ بهایی بس گزاف. بهایی که برای به دست آوردن پیروزی میپردازیم تلاش، کوشش و انضباط وافر است و بهای بازنده شدن، یأس، شکست و ناخشنودی است.
از آنجا که برای هر عمل خلافی تاوان پس میدهیم، بنابراین باید جرات و شهامت کسب مجدد ارزشهای انسانی و به دست آوردن خود بهتر، مهربانتر و سالمتر راداشته باشیم.
ای کاش ما به تقوی و سرمشقهای خوب رو آوریم، با نیت فراخواندن آنها در مکالمات، داد و ستدها، خانهها و زندگی روزمره خود و بازگرداندن مقام و منزلت پر ارج و قرب آنها در قلوبمان، راست همچون دوستانی بس عزیز و گرامی.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.