|

آقای موحد، تولدت مبارک

هفتاد سالگی هم هفتادسالگی‌های قدیم!

یونس تراکمه

  • ضیاء موحد برای من همیشه مصداق آن «غایبِ حاضر» بوده است. از همان سال‌های دهه چهل تا همین حالا هم. در تمام آن حشر و نشرها و معاشرت‌ها با دوستان و یاران «جُنگ اصفهان»، تا چند سالی، بی‌آنکه حضور داشته باشد، شاعری به‌نام ضیاء موحد در کنارمان حاضر بود. دقیقا یادم نیست که بار اول کی ضیاء را به‌چشم دیدم؛ ولی آنقدر حقوقی و گلشیری و میرعلایی از او گفته بودند و از شعرش، که دیدارش برای بار اول اتفاق تازه‌ای نبود. انگار در تمام آن سال‌ها او هم در کنارمان حضور داشته. در جلسات «جُنگ اصفهان»، یا دور آن میز همیشگی‌مان در کافه‌قنادی پارک و یا در آن پیاده‌روی‌ها و قدم زدن‌های مکرر در دنبال رودخانه، او هم بود همیشه و فقط برای لحظاتی کاری برایش پیش‌می‌آمد و می‌رفت و برمی‌گشت. در این لحظات غیبتش هم کارهای اساسی انجام می‌داد. یک نُک می‌رفت و سالی، چند سالی بعد برمی‌گشت. می‌رفت لیسانس فیزیکش را از دانشگاه تهران می‌گرفت و برمی‌گشت، می‌رفت فوق لیسانش می‌گرفت و می‌رفت به‌خارج از کشور و دکترایش را در فلسفه و نمی‌دانم منطق می‌گرفت و باز برمی‌گشت. گفتم که غیبتش اصلا حس نمی‌شد، چون غایب نبود از میان جمع. در یادها و شعرخوانی‌ها و نقل قول‌های مکرر میرعلایی بود. گلشیری و حقوقی هم طوری از او حرف می‌زدند که انگار نه انگار مدت‌هاست ندیدیمش. ما، جوان‌ترهای آن جمع نمی‌دیدیم و یا کم، خیلی کم می‌دیدیم او را.

اما حکایت هفتاد سالگی او: در کودکی و نوجوانی‌مان به‌کرات از پدرهامان می‌شنیدیم که مثلا چیزی که یک تومان برایش داده‌ایم، در قدیما (قدیمای آنها) یک ریال بوده است. و خب، این تفاوت ارزش بین یک ریال و یک تومان سال‌های سال حفظ شد. سال‌ها گذشت و همچنان یک تومان، یک تومان ماند و تا سال‌ها، تا همین اواخر هم، ارزش اعداد کم تغییر ماند. به‌همین دلیل تصوری هم که از سن و سال داشتیم ثابت ماند. چهل ساله، پنجاه ساله و مثلا شصت ساله برای ما همان مفهومی را داشت که تقریبا برای پدرمان داشته. بار و وزن سن و سال تغییر چندانی نمی‌کرد. ما و پدرمان شصت ساله آدمی را پیر می‌دانستیم و وقتی همان آدم به هفتاد سالگی می‌رسید، دور از جان ضیاء، دیگر می‌پذیرفتیم که به‌ آخر خط رسیده است. اما حالا چی؟ حالا که هزار تومان ته جیبمان ارزش ده تومان همین چند سال پیش را ندارد؟ شصت ساله شدیم و از آن هم گذشتیم اما چرا هیچ چیزمان به شصت سالگی پدرمان نرفته است؟ آنها، اکثرشان، شصت ساله که می‌شدند باور داشتند که آردشان را بیخته‌اند و الکشان را هم آویخته. و کم‌کم می‌رفتند به‌سوی سینه‌کش دیوار نشستن و با خود یا با کسی مثل خودشان به مرور و نشخوار خاطرات پرداختن. تعطیل بود برایشان بسیاری از امورات و فعالیت‌های زندگی. اما حالا چی؟ کدام‌مان جرات داریم حتی فکر کنیم به اینکه ما هم می‌توانیم در شصت یا مثلا هفتاد‌سالگی به دیواری تکیه بدهیم و پاهامان را دراز کنیم و... نمی‌شود که وقتی مثلا صحبت پول می‌شود هزار حالا معادل ده یا صد چند سال قبل باشد ولی هفتاد سال حالا همان هفتاد سال‌های قبل باشد. شاهد حی‌و‌حاضرش هم همین ضیاء موحد خودمان است. هفتاد سالگی او را مقایسه کنید با هفتاد سالگی پدرهامان. انصاف داشته باشیم واقعا هفتاد سالگی هم هفتاد سالگی قدیم! موحد تا به آن هفتاد سالگی برسد، اووووه، حالا حالاها وقت دارد. تا کی برسد که هفتاد سالگی او را جشن بگیریم. آقای موحد، تازه اول عشق است انگار!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.