با وجود واردات ۲۵۰ هزار تن در سال رخ داد
سبقت مصرف گوشت سفید از قرمز
عکس: ایرنا
گروه اقتصادی - اعظم گلبری: مصرف گوشت کشور رو به کاهش نهاده است. آمار رسمی شاید گویای آن نباشد اما گزارش شهر و بازار این را حکایت میکند. سرانه مصرف گوشت در کشور هر نفر 5/12کیلو بوده است. این آخرین آماری است که معاون وزیر جهاد کشاورزی در اردیبهشتماه اعلام کرد و بعد از آن گزارش دیگری اعلام نشده است اما نکته مهم اینجاست که سرانه مصرف مرغ در ماههای گذشته افزایش یافته است و...
این در حالی است که قیمت مرغ نیز در یک سال گذشته دو برابر شده است این گزارش نمایهای از شهر است. از سه نقطه تهران که طبقات مختلف اجتماعی در آن زندگی میکنند.
دو باب مغازه عرضهکننده گوشت. یکی نسبتا شلوغ و پرفروش و دیگری خلوت و کساد. البته هر دو قیمتها را روی تابلوهای وایت برد نوشتهاند. تقریبا 20 نفر در صف ایستادهاند و در حال انتخاب قسمتی از لاشههای آویزان شده هستند. 10 نوع گوشت و قیمتهای در تابلو ثبت شده. خریداران با توجه به قیمتها و جیبشان همچنان که در صف ایستادهاند، قسمتی را به قصابی سفارش میدهند و میخرند. «تقی زمانی» صاحب این مغازه مواد پروتئینی در گفتوگو با شرق عنوان میکند که مردم این منطقه روزانه 150کیلوگرم گوشت از او میخرند. او میگوید: «خرید مردم کم شده و آنها با وسواس بیشتری خرید میکنند، این وسواسها در انتخاب گوشت به قدری افزایش مییابد که گاهی بین ما جرو بحث میشود. با وجودی که مشتریان خیلی کمتر از قبل خرید میکنند مواظبند که حتما گوشت خوب بخرند و ببرند.» به گفته زمانی ران و مغز ران گوساله بیش از سایر انواع گوشت مشتری دارد. وی در مورد روند کاهشی مصرف و خرید گوشت در این منطقه گفت: «نمیدانم که قصابان دیگر هم با کاهش فروش مواجه شدهاند یا نه اما در مقایسه با مهرماه حدودا فروش روزانه من 30 تا 35کیلوگرم کاهش پیدا کرده است.» زمانی در مقایسه میزان فروش خود با دی ماه سال گذشته گفت: «سال پیش دیماه روزانه فروشی بالغ بر 200کیلوگرم داشتم اما این روزها آمار فروشم به 150کیلوگرم کاهش پیدا کرده است.» در همینحال یکی از خریداران این قصابی به کیفیت گوشتهای عرضه شده اعتراض کرد و گفت: «بهنظرم گوشتی که به ما عرضه میکنند، گوشت گرم نیست و قصابیها تقلب میکنند و گوشت یخی را بعد از اینکه یخزدایی کردند بهجای گوشتگرم و کشتارتازه به فروش میرسانند.» به گفته این مشتری عدم وجود بازرس و نظارت کافی عاملی برای سوءاستفاده عرضهکننده گوشت شده است. یکی دیگر از خریداران نیز با تاکید حرف دیگر مشتری عنوان کرد که به نظر او مرغ فروشیهای سطح شهر مرغ منجمد را به جای مرغ کشتار روز میفروشند. زهرا گفت: «قیمت گوشت قرمز بالا رفته و تهیه آن برای من و افرادی چون من سخت شده است، بنابراین خانوادههایی چون من گوشت مرغ را جایگزین گوشت قرمز کردهاند اما گوشت مرغها کیفیت لازم را ندارند.» این خریدار ادامه داد: «به نظرم فروشندگان تقلب میکنند و بهجای اینکه گوشت تازه به مردم بدهند، مرغ منجمد میدهند.» به گفته این خریدار طرح توزیع گوشت مرغ در بستهبندی هم مزید بر علت شده و باعث شده که مرغ فروشان سوءاستفاده کنند. این خانم گفت: «درحالیکه وزارت بهداشت توزیع مرغ را منوط به بستهبندی کرده است، برخی فروشندگان متقلب، داخل مرغها را با یخ پر میکنند و وزن آنها را کاذب بالا میبرند.» وی نیز یکی از علل اصلی تخلفات در بازار گوشت قرمز و گوشت سفید را عدم نظارت کافی دانست.
جردن نرسیده به بلوار گلشهر ساعت 13
حدود شش نفر در حال انتخاب جنس و مشورت با فروشندگان هستند. قیمتهای این منطقه نسبت به قیمتهای تهرانپارس بالاتر است اما نسبت به گوشتهای آنها کیفیت بسیار بالاتری دارند. یکی از فروشندگان این مغازه عرضهکننده مواد پروتئینی عنوان میکند که مغز ران گوساله، سردست و ران گوسفندی بیش از سایر فرآوردهای گوشتی در این مغازه به فروش میرسد. وی در مورد میزان فروش این مغازه گفت: «آمار فروش دست من نیست و نمیدانم که در روز چه میزان گوشت در این مغازه به فروش میرسد اما به نظرم حدود 25 درصد مشتریان ما کم شده است.» این فروشنده اضافه کرد: «از آمار فروش اینگونه میتوانم بگویم که در سال پیش روزانه حدود 350 فیش صادر میکردیم اما تعداد فیشهای فروش ما این روزها به 220 عدد تقلیل پیدا کرده است.» در این مغازه هم گوشت قرمز به فروش میرسد هم گوشت مرغ، اما فروشنده در تحلیل رفتار خریداران عنوان میکند که در چندماه گذشته مشتریان گوشت مرغ بر مشتریان گوشت قرمز پیشی گرفتهاند.
خیابان مولوی ساعت15
در این خیابان هم سه باب مغازه درکنار هم به گوشتفروشی مشغولند. یک مغازه با صفی طولانی مواجه است و دو مغازه دیگر با خریداران کمی روبهرو هستند. با این حال تابلو این مغازهها بسیار مختصر وکوتاه تنها به عرضه تعداد انگشت شماری از انواع گوشت پرداخته است. افرادی که در صف ایستاده بودند، حجم خریدشان نسبت به دو منطقه قبلی بسیار پایینتر بود. سقف خرید آنها از 7کیلو تجاورز نمیکرد. آن طور که یکی از فروشندگان توضیح میدهد، فروش روزانه یک مغازه قصابی در این منطقه حدود 150کیلوگرم تا 180کیلوگرم است. وی ادامه میدهد: «در این منطقه خرید مردم بیشتر گوساله مخلوط است.» او در مورد کاهش مصرف گوشت در منطقه مولوی نیز توضیح داد: «فروش در این منطقه خیلی کاهش پیدا نکرده است، آن هم به دلیل بافت سنتی منطقه است.» وی افزود: «با وجودی که مردم این منطقه اعتقادات مذهبی دارند و الان در دهه آخر محرم هستیم فروش گوشت تغییر زیادی با سال گذشته پیدا نکرده است که به دلیل تهیه گوشت مراسم محرم از بازار است. اما اگر بخواهیم خریدهای عمدهای را که از این بابت در منطقه انجام میشود را از آمار فروشمان کم کنیم باید بگویم که آمار فروش ما افت 50 درصدی داشته است.» این فروشنده ادامه داد: «درحالحاضر روزانه 150کیلوگرم تا 180کیلوگرم گوشت میفروشیم که نیمی از فروشمان مربوط به برگزاری مراسم دهه پایانی و نذورات است و نیم دیگری به مصرف خانوادهها میرسد. که در واقع آمار مصرف خانوادهها از فروشگاهها بیش از 80تا 90کیلوگرم است. در همین حال برخی کارشناسان معتقدند که به دلیل افزایش بیش از حد قیمت گوشت قرمز و عدم توانایی خانوادهها برای پرداخت هزینههای پروتئینی، خود آنها تغییراتی را در سبد هزینه خانوار خود انجام دادهاند و گوشت مرغ را جایگزین گوشت قرمز کردهاند. آمار مصرف گوشت تهران در سال گذشته دو هزار تن بود که به نظر میرسد با روند کاهشی شدیدی مواجه است. در همینحال سالانه حدود 250 هزار تن گوشت برای تامین بازار گوشت کشور وارد میشد. با این اعداد و ارقام سرانه مصرف گوشت قرمز هر نفر در ایران سالانه 5/12کیلوگرم است. سرانه مصرف سالانه هر نفر در ایران ۲۳کیلوگرم گوشت مرغ و هفتونیمکیلوگرم ماهی بود. هم اکنون البته طبق آمار معاون وزیر جهاد کشاورزی فقط سرانه مصرف گوشت قرمز در کشور به آمار مصرف گوشت مرغ درحالی به 23کیلوگرم رسیده که این رقم در دهه 50 حدود 6کیلوگرم بوده است.
میتوانیم در تولید گوشت خودکفا شویم
سعید سلطانی سروستانی رییس اتحادیه کشوری دامداران هم اینگونه آمار میدهد که سرانه مصرف گوشت در کشور حدود 13کیلوگرم است. وی ادامه داد: «طبق برنامه چهارم توسعه سرانه مصرف گوشت هر ایرانی باید 11کیلوگرم باشد اما میزان مصرف بازار میگوید که سرانه مصرف هر ایرانی (اگر جمعیت ایران حدود 76میلیون نفر باشد) حدود 13کیلوگرم است» وی افزود: «بر همین پایه سالانه بازار نیازمند یکمیلیون تن گوشت قرمز است. که حدود 10 درصد آن از خارج از کشور وارد میشود.» رییس اتحادیه کشوری دامداران توضیح داد: «درحالحاضر 970هزار تن دام در کشور تولید میشود که اگر تمام به مصرف تولید داخل میرسید، نیازی به واردات گوشت یا دام نبود اما با وجودی که بخشی از دامهای سبک به کشورهای حاشیه خلیجفارس قاچاق میشود و دامهای سنگین هم غیرقانونی به ترکیه فرستاده میشوند، نیاز به واردات برای تامین بازار گوشت وجود دارد.» وی در پاسخ به این سوال که آیا این موضوع صحت دارد که به خاطرگران شدن گوشت قرمز، تغییراتی در سبد خانوارها اتفاق افتاده و آنها گوشت مرغ را جایگزین کردهاند؟ پاسخ داد: «بله ممکن است که خانوارها گوشت مرغ را که ارزانتر است، جایگزین گوشت قرمز کنند. در خیلی از موارد خانوارها برای سرشکن کردن هزینههای خود دنبال جایگزین میگردند و این امکان وجود دارد که با توجه به افزایش قیمت گوشت قرمز خانوادها گوشت مرغ را جایگزین کنند.» سلطانی در ادامه به مشکلات پیشآمده در بحث تولید دام و گوشت اشاره کرد و گفت: «در هفت سال گذشته خشکسالی بروز کرد و این خشکسالی باعث از بین رفتن دامها، به خصوص دامهای سبک، ورشکستگی دامداران و همینطور افزایش قیمت گوشت شد.» وی افزود: «درحالیکه با خشکسالی نیاز به نهادههای دامی رو به افزایش گذاشت و با وجود شرایط سختی که در واردات نهادهها وجود داشت، افزایش بیسابقهای روی قیمت نهادهها اتفاق افتاد و چون کمبود دام هم دربازار وجود داشت و سیستم عرضه و تقاضا به هم خورده بود، قیمتها یکباره افزایش پیدا کرد.» سلطانی درادامه عنوان کرد که صنعت دامداری و دامپروری کشور نیاز 70 درصدی به واردات نهادهای دامی دارد و بالا بودن قیمت نهادهای دام خارجی بیشترین تاثیر را در افزایش قیمت گوشت بازی میکند. وی افزود: «صنعت دامپروی سالانه نیازمند 5/19میلیون تن نهادههای دامی است که از این میزان حدود 5/6 میلیون تن از تولید داخل تامین میشود و مابقی خارج کشور وارد میشود.» وی افزود: «سالهای 90 و 91 اوج کمبود نهادههای دام در کشور بود و تاثیر افزایشی را روی قیمت تمام شده گوشت داشت. طی این سالها، روند ورود نهادهها با مشکل برخورد و فروشندگان خارجی بیشترین سوءاستفاده را از شرایط بردند و همزمان با افزایش قیمت سوخت، هزینههای حمل و نقل نیز افزایش چشمگیری پیدا کرد و سقف قیمت گوشت در کشور شکسته شد.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.