نگذاريم از بانکها قطع امید شود
احمد میرمطهری: اقتصاددان
آنچه این روزها انعکاسی پیوسته در رسانهها دارد، از یک طرف 74 هزارمیلیارد تومان حجم معوقات بانکی یا به عبارتی وامها و اقساط سررسید شده و پرداخت نشده است و از طرف دیگر 300نفری که این تعهدات برعهده آنهاست و ادای دین نمیکنند. هرچند هنوز معلوم نیست از این 300نفر چه تعداد از آنها شخصیتهای حقوقی و چند نفر افراد حقیقی هستند؟ و آن تعداد که شخصیتهای حقوقی هستند، چه تعداد دولتی، شبهدولتی یا خصوصی هستند؛ هیچکدام روشن نیست. همه اینها به کنار، چطور سیستم بانکی کشور با این تعداد فراوان بانکهای دولتی و خصوصی، با چه هماهنگی 74هزارمیلیارد تومان را در اختیار این 300نفر گذاشتهاند و در ضمن سهم کدام بانک یا بانکها دراین میان بیشتر است؟ و بهانه این بدهکاران بزرگ در طفره از بازپرداخت چیست؟ در شرایطی که مردم برای وامهای کوچک در معرفی یک ضامن یا دو ضامن با بانکها کلنجار میروند و برای هر وام مختصری، با سختگیریهای جدی نظام بانکی مواجه هستند این 300نفر چطور و چگونه این حجم از تسهیلات را عملا بلوکه و حبس کردهاند. افزایش ماه به ماه رقم معوقهها، این تردید را ایجاد میکند، که آیا در پرداخت و بازپرداخت وامها، در بانکهای عامل حساب و کتاب و نظارتی کافی بوده یا خیر و آیا بازرسان قانونی و حسابرسهای منتخب مجامع این بانکها این کاستیها را که قطعا طی چند سال بوده و انباشته شدهاند به مجامع صاحبان سهام خود اطلاع دادهاند یا نه؟
اما این اتفاقات یک وجه دیگر هم غیر از مسایل مالی دارد و آن ابعاد اجتماعی آن و لطمه به باورهای مردم است. این به جای خود که شبکه بانکی نیازمند اصلاحات ساختاری و نهادی و سیاستی است و اصلاح ساختار مالی بانکها باید با هدف دستیابی به مجموعهای نسبتا بهینه از داراییها و بدهیها باشد، ولی این قبیل معوقات پیامهای دیگری میدهد و این تردید هست که آیا وثیقههای کافی در اختیار بانکهای طلبکار قرار دارد یا نه. .
سخن آخر آنکه اگر میخواهیم بخش شبهپولی غیررسمی در اقتصاد را کوچک و نقش بانکها را در تامین منابع مالی مورد نیاز آحاد جامعه پررنگ کنیم، وجود این 300نفر، در مردم که برای پاسخ به نیازهای مالی اندک خود درگیر قوانین و مقررات سختگیرانه بانکها هستند و اغلب جواب منفی میگیرند، چیزی جز ناامیدی از بازار مالی و نظام بانکی کشور ایجاد نمیکند. فراموش نشود که برای توسعه اقتصادی به این پساندازهای کوچک مردم سخت نیازمندیم و نگذاریم از بانکها قطع امید شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.