|

روایت ناتمام

پژمان موسوی

از 9 مرداد ۱۳۲۱ تا 11 دی 1391می‌شود 70 سال و پنج ماه و دو روز. حیف از صبح 12 دی که دیگر در آن «مرتضی ثاقب‌فر» جامعه شناس، مترجم و ایران‌شناس معاصر چشم نمی‌گشاید و در هوایش تنفس نمی‌کند؛ آخر تمام روزهای این هفتاد سال و اندی، با وجود او بزرگ بودند و هر روزش حرفی تازه برای گفتن داشت. این را من نمی‌گویم یک‌صد کتابی می‌گوید که استاد با تالیف و ترجمه آنها، روانه بازار کتاب کرد و به اين وسیله بخشی از وظیفه و نقش تاریخی خود را به عنوان یک مورخ و جامعه شناس برای پژوهشگران و اهل فرهنگ ایران به سرانجام رساند. «مرتضی ثاقب‌فر» از همان روزی که کارشناسی ارشد خود را در رشته جامعه‌شناسی معرفت از فرانسه گرفت تا همین دیروز که رخ در نقاب خاک کشید، همواره و در همه حال در جهت «معرفت»بخشی به مردمان جامعه‌اش کوشید و از طریق نوشته‌ها و ترجمه‌هایش تلاش کرد تا در جهت دغدغه همیشگی‌اش که «آگاهی بخشی» بود، بیشترین سهم را داشته باشد.

«مرتضی ثاقب‌فر» از جمله چهره‌هایی بود که هم شناخت خوبی از غرب و جامعه‌شناسی غربی داشت و هم آگاهی عمیقی از تاریخ و فرهنگ ایران و این دو ویژگی همان گمشده‌ایست که بسیاری در پی آن می‌گردند. همین ویژگی هم بود که به آثارش عمق و «نگاه» ویژه بخشیده بود و بسیاری از آنها را در زمره مراجع و منابع اصلی و تخصصی در هر دو این حوزه‌ها قرار داده بود. او با اینکه زیاد کار کرده بود و شمار کتاب‌هایش از حد معمول بالاتر بود، اما هرگز خود را به وادی تکرار و «کتاب سازی»نینداخته بود و این واقعیت را مراجعه پی‌درپی پژوهشگران به آثار و نوشته‌هایش، به خوبی اثبات می‌کند. یادش نیک.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.