احتمالهای پیشنهادشده برای پایان دنیا در سال ۲۰۱۲
هیاهوی بسیار برای هیچ
محمدرضا سعیدی
کسانی که ایده پایان جهان در سال ۲۰۱۲ را ارایه کرده بودند، روشهایی را نیز برای سناریوی پایان جهان آفریدند مانند: تعویض قطبها در اثر یک پدیدهای فضایی، برخورد سیارهای ناشناخته با زمین، مقارنه خورشید و کهکشان، ناآرامی زمین به دلیل توفانهای خورشیدی و... . در ادامه به بررسی چند مورد از این سناریوها میپردازیم.
تعویض قطبها در اثر پدیدهای فضایی
در برخی پیشگوییها، پیرامون پایان جهان در سال 2012 گفته شده که یک شهابسنگ به زمین برخورد میکند و جای قطبهای آن عوض میشود. جابهجایی قطبها در اثر جابهجایی ناگهانی پوسته و گوشته زمین روی میدهد. با گردش این لایهها به دور هسته بیرونی، زمین، شهرهای ویرانشده را میبلعد و به قعر خود فرومیکشد. زمینشناسان پیش از این، ساختار سنگها، لایهها و همچنین خاصیت مغناطیسی قطبهای زمین را بررسی کرده بودند و با استفاده از همین اطلاعات، پیشگویی جابهجایی قطبها را بررسی کرده و ایده وقوع یک آرماگدون (رستاخیز یا پایان جهان) در سال 2012 را رد کردند. به گفته کارشناسان، شواهد مربوط به خواص مغناطیسی سنگها بیان میکند که قارههای زمین در گذشته، دچار چنین تغییرجهتهای قطبی شدید شدهاست ولی این فرآیند بسیار کند است و میلیونها سال طول میکشد یعنی به یکباره اتفاق نمیافتد بلکه آنقدر آهسته است که انسان نمیتواند چنین تغییرات کند و تدریجی را با حواس خود درک کند.
برخورد سیارهای ناشناخته با زمین
سه سال پیش، تلسکوپ فضایی هابل تصویری بینظیر از ستاره متغیر 838 در صورتفلکی تکشاخ را در فاصله 20هزار سالنوری تهیه کرد که ستارهای از نوع غولسرخ را همراه با غبار اطرافش نشان میداد، اما برخی در تفسیر این عکس گفتند این تصویر حاوی شواهدی از یک سیاره با نام سیاره «نیبیرو» است و در مسیری قرار دارد که تا سال 2012 به زمین برخورد میکند. البته ستارهشناسان شناختهشده این ادعا را رد کردند و گفتند هیچ چیزی در آنجا وجود ندارد. اگر یک سیاره یا یک کوتوله قهوهای یا هرچیز دیگری وجود داشته باشد که سهسال تا ورود به منظومه شمسی فاصله داشته باشد، منجمان قطعا از یک دهه قبلتر آن را میدیدند و بررسی میکردند. گذشته از آن، اگر چنین چیزی واقعا وجود داشت، از مدتها قبل از برخورد میشد آن را با چشم غیرمسلح دید. علاوهبراین اگر جسمی در فاصله 20هزار سالنوری زمین قرار داشته باشد، حتی اگر با سرعت نور به زمین نزدیک شود، 20هزار سال طول میکشد به زمین برسد. گفتنی است این ایده سابقه داشته و در واقع پیش از آغاز شایعات پیرامون 2012 منتشر شده بود. زنی که ادعا میکرد از بیگانگان پیغام میگیرد، جنجال «نیبیرو» را شایع کرد، البته او اعلام کرده بود دنیا در سال 2003 به پایان میرسد و نه 2012.
مقارنه خورشید و کهکشان
برخی گمان میکردند که سال 2012، مقارنه آسمانی بینظیری روی میدهد که در 26 هزار سال گذشته بیسابقه بوده است. بر پایه این سناریو، مسیر خورشید در آسمان از نقطهای میگذرد که قلب کهکشان راه شیری در آنجا قرار گرفته است. آنان نگران بودند که نکند نیروی گرانش خورشید و نیروهای ناشناخته و بسیار قدرتمند کهکشانی، یکدیگر را تقویت کنند و مثلا با پدید آوردن یک جابهجایی قطبی یا کشاندن زمین به درون ابرسیاهچاله فوقالعاده عظیمی که در مرکز کهکشان ما جای دارد، پایان جهان را رقم بزند. گفتنی است هیچ مقارنه یا نظم کهکشانی جدیدی در سال 2012 به وجود نیامد. هر سال به هنگام انقلاب زمستانی، خورشید در نقطهای از آسمان واقع میشود که بسیار نزدیک به مرکز کهکشان راه شیری است. شاید چنین مقارنههایی برای نویسندگان زیجها و تقویمهای نجومی جالب باشد، ولی واقعیت آن است که چنین پدیدههایی، فقط ظاهری است و برای اهل دانش معنی خاصی ندارد. مثال مشهور دیگر، وضعیت قمر در عقرب است که ماهی یکبار اتفاق میافتد و هیچ تاثیر و تغییری در کشش گرانشی، تشعشعات خورشیدی، مدار سیارات (یا هر چیز دیگری که حیات روی زمین را تحتالشعاع قرار دهد)، ندارد و به همین دلیل کارشناسان به آن اهمیت نمیدهند.
ناآرامی زمین به دلیل توفانهای خورشیدی
برخی دیگر شایع کرده بودند که در 2012، شرارههای مهلکی از سطح خورشید فورانهایی تولید میکند که حرارتش، زمین و ساکنانش را نابود میکند. چرخه فعالیتهای خورشیدی تقریبا 11 ساله است یعنی در هر 11سال به اوج فعالیت خود میرسد. البته توفانهای بزرگ خورشیدی میتواند با اختلال در عملکرد ماهوارهها و سیستمهای مخابراتی و انتقال برق، به ویژه در عرضهای جغرافیایی نزدیک به قطب، به جوامع و سیستمهای زمینی آسیب برساند، ولی هیچ نشانهای وجود ندارد که نشان دهد خورشید توفانهایی به پا میکند (دستکم در کوتاهمدت) که از شدتش، سیارهمان بریان میشود و میسوزد. از سوی دیگر، اخترشناسان براساس دورههای 11ساله فعالیت خورشید، پیشبینی میکنند که اوج فعالیت خورشید یکی دو سال بعد از 2012 اتفاق میافتد.
البته روشهای بسیار دیگری نیز برای پایان جهان در سال 2012 ارایه شده بود، مانند اینکه زمین در اثر پدیدهای نادر، 27 هزار سالنوری را یکشبه طی میکند و در مرکز کهکشان راه شیری قرار میگیرد یا به دلیل تشعشعات شدید خورشیدی، قسمتهای درونی و مرکزی زمین ناپایدار و به مکانی ناامن برای ساکنانش تبدیل میشود! با توجه به زیاد بودن چنین شیوههای نابودی و همچنین واضح بودن خطای این نوع استدلالها، از بررسی این موارد صرفنظر میکنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.