دیدگاه
افزایش نیاز به سرمایه در گردش
شاهین شایانآرانی: کارشناس اقتصادی
شرایط تورم و وضعیت خاص اقتصادی نیاز به تامین مالی را چندین برابر کرده است. در چنین شرایط هم افراد به دلایل مختلف نیاز به پول دارند و هم بنگاههای اقتصادی؛ فرقی هم نمیکند که این واحدها کوچک باشند یا بزرگ. اما معمولا بنگاهها و واحدهای تولیدی کوچک و متوسط هستند که شرایط سختی را میگذرانند. قانون هدفمندی یارانهها که اجرا شد، نیاز واحدها به سرمایه در گردش را افزایش داد و گرانی ناشی از اجرای این قانون هم افراد را به فکر دریافت تسهیلات بیشتر انداخت. بانکها هم انواع قوانین دست و پاگیر را بهانه کردند و دست رد به سینه اغلب متقاضیان تسهیلات زدند. بخشی از این قوانین مربوط به دستورالعملهای داخلی خود بانکها و قسمت اعظم آن مربوط به آییننامه صادر شده از سوی بانک مرکزی است. در نتیجه افراد کمی میمانند که میتوانند با وجود این محدودیتها تسهیلات دریافت کنند. باقی افراد یا ناچارند به موسسات مالی و اعتباری مراجعه کنند یا به سراغ شرکتهایی بروند که با عنوان تامین سرمایه، وام میدهند؛ آن هم وامهای کلان. این شرکتها بسیار منعطفتر از شبکه بانکی عمل میکنند. با این حال فعالیت چنین شرکتهایی آن هم بدون مجوز بانک مرکزی یا سازمان بورس بسیار خطرناک است و دور از انتظار نیست اگر خاطره شرکتهای مضاربهای که با عنوان سرمایهگذاری و پرداخت سود، وجوه مردم را میگرفتند دوباره تکرار شود مهمترین مساله در این زمینه به خطر افتادن سرمایههای مردم است که قرار است در جریان وامدهی وثیقه این شرکتها شود. ابهام در نحوه فعالیت این شرکتها و احتمال ربوی بودن آن از موضوعات دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد. پرسش بعدی این است که این شرکتها منابع خود را از کجا میآورند؟ آیا سرمایههای نقدی است که صاحبان این شرکت دارند و میخواهند آن را صرف وامدهی کنند یا به عنوان شرکت واسطه، تسهیلات را از بانکها میگیرند و با بهره بیشتر به متقاضیان میدهند؟ اما در کل میتوان گفت؛ حضور این موسسات در اقتصاد بلامانع است به شرطی که تحت نظارت ارگان خاصی فعالیت کنند. اما این موسسات راهکاری موقتی هستند که به شکل بسیار محدود به تامین مالی، آن هم با بهرههای بالا میپردازند. در واقع این نظام بانکی است که از رسالت اصلی خود دور شده و منجر به شکلگیری چنین شرکتهایی شده است. در چنین شرایطی نیاز است شبکه بانکی، مهندسی مجدد شود تا به کارکرد اصلی خود بازگردد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.