یدید پتاسیم چیست و چه زمانی باید قرص یدید پتاسیم مصرف کرد؟

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

یک متخصص پزشکی هسته‌ای با هشدار نسبت به مصرف خودسرانه قرص یدید پتاسیم گفت: این دارو پادزهر عمومی تشعشع نیست و تنها با اشباع غده تیروئید از ید پایدار، از این غده در برابر ید رادیواکتیو محافظت می‌کند و مصرف آن باید فقط با دستور صریح مقامات بهداشتی و در شرایطی که مواجهه با ید رادیواکتیو تأیید شده است، انجام شود.

مسعود مصلحی درباره کاربرد قرص یدید پتاسیم در شرایط اضطراری پرتوی اظهار داشت: ید رادیواکتیو پس از آزاد شدن در یک حادثه هسته‌ای می‌تواند از طریق تنفس یا غذای آلوده وارد بدن شود و در غده تیروئید تجمع پیدا کند.

وی ادامه داد: تیروئید برای ساخت هورمون به ید نیاز دارد و بین ید معمولی و ید رادیواکتیو از نظر شیمیایی تفاوتی قائل نمی‌شود؛ بنابراین ید رادیواکتیو را جذب و در خود متمرکز می‌کند و این موضوع می‌تواند موجب آسیب به سلول‌های تیروئید شود.

یدید پتاسیم چگونه از تیروئید محافظت می‌کند؟

مصلحی در پاسخ به این پرسش که یدید پتاسیم چگونه از تیروئید محافظت می‌کند؟ توضیح داد: قرص یدید پتاسیم با پر کردن غده تیروئید از ید پایدار از ورود و تجمع ید رادیواکتیو در این غده جلوگیری می‌کند.

وی تأکید کرد: این قرص فقط علیه ید رادیواکتیو و فقط برای محافظت از غده تیروئید عمل می‌کند و مانع ورود سایر مواد پرتوزا به بدن یا آسیب ناشی از پرتوهای خارجی نمی‌شود.

این متخصص پزشکی هسته‌ای گفت: سازمان جهانی بهداشت به صراحت اعلام می‌کند که یدید پتاسیم فقط از غده تیروئید محافظت می‌کند و یک پادزهر عمومی برای تشعشع نیست.

مصلحی افزود: این قرص نمی‌تواند از ورود ید رادیواکتیو به بدن جلوگیری کند، بلکه جذب آن را در تیروئید کاهش می‌دهد؛ همچنین در برابر سایر مواد رادیواکتیو و تشعشع خارجی، مانند پرتو ناشی از مواد رادیواکتیو رسوب کرده روی زمین یا سطوح، اثری ندارد.

وقوع حادثه به معنای مصرف خودکار قرص ید نیست

این متخصص پزشکی هسته‌ای با بیان اینکه صرف وقوع یک حادثه هسته‌ای به‌طور خودکار به معنای ضرورت مصرف یدید پتاسیم نیست، اظهار داشت: مصرف این قرص فقط باید پس از اعلام صریح و دستور مقامات بهداشت عمومی یا مدیریت اضطراری انجام و هرگز نباید به عنوان یک اقدام پیشگیرانه عمومی یا به صورت خودسرانه مصرف شود.

وی تاکید کرد: قرص یدید پتاسیم یک داروی اضطراری است که تنها در شرایط خاص و با دستور رسمی باید مصرف شود، نه یک داروی پیشگیرانه که هر زمان بتوان آن را مورد استفاده قرار داد.

مصلحی درباره زمان مصرف قرص یدید پتاسیم گفت: بهترین زمان مصرف این قرص از ۲۴ ساعت قبل تا ۲ ساعت پس از شروع مواجهه با ید رادیواکتیو است.

وی افزود: اگر فرد چند ساعت پس از انتشار مواد پرتوزا این قرص را مصرف کند، بسته به فاصله زمانی همچنان ممکن است اثربخشی نسبی داشته باشد اما با تأخیر بیشتر، میزان محافظت به شدت کاهش می‌یابد.

این متخصص پزشکی هسته‌ای تأکید کرد: اگر قرص خیلی زود یا خیلی دیر مصرف شود، اثر مورد انتظار را نخواهد داشت و به همین دلیل زمان مصرف باید بر اساس دستور مقامات بهداشتی تعیین شود.

مصلحی درباره گروه‌های اولویت‌دار برای دریافت یدید پتاسیم اظهار داشت: کودکان و نوجوانان در اولویت بالاتری قرار دارند، زیرا خطر ابتلا به سرطان تیروئید ناشی از تشعشع در آن‌ها به مراتب بیشتر از بزرگسالان است.

وی ادامه داد: زنان باردار و شیرده نیز نیاز به توجه ویژه دارند اما در مورد میزان و دفعات مصرف آن‌ها محدودیت‌های مشخصی وجود دارد.

مصلحی گفت: افراد بالای ۴۰ سال، به طور کلی منفعت کمتری از مصرف یدید پتاسیم می‌برند و به طور معمول مصرف این دارو برای آن‌ها مگر در شرایط خاص، توصیه نمی‌شود.

این متخصص پزشکی هسته‌ای درباره خطرات مصرف خودسرانه قرص یدید پتاسیم گفت: اگرچه استفاده کوتاه‌مدت از یدید پتاسیم در دوز توصیه شده توسط مقامات بهداشتی بی‌خطر است اما مصرف بدون دستور مقامات بهداشتی یا در افراد دارای برخی شرایط زمینه‌ای خاص می‌تواند منجر به مشکلات تیروئیدی، واکنش‌های آلرژیک و سایر عوارض شود.

وی درباره تکرار مصرف یدید پتاسیم گفت: یک نوبت مصرف برای محافظت کوتاه‌مدت، حدود ۲۴ ساعت، کافی است و مصرف مجدد به مدت زمان ادامه تهدید و دستورات مقامات بهداشت عمومی بستگی دارد.

مصلحی افزود: گروه‌های پرخطر مانند نوزادان و مادران باردار و شیرده باید از مصرف مکرر خودسرانه این دارو خودداری کنند و در این زمینه به طور دقیق مطابق دستور مقامات بهداشتی عمل کنند.

این متخصص پزشکی هسته‌ای درباره اقدامات حفاظتی عمومی اظهار داشت: پناه گرفتن برای جلوگیری از استنشاق مواد آلوده و کاهش تشعشع خارجی، تخلیه‌ای که به طور رسمی سازماندهی شده باشد برای دور شدن از منبع آلودگی و همچنین کنترل آب و مواد غذایی از جمله اقدامات مهم حفاظتی است.

مصلحی تأکید کرد: یدید پتاسیم جایگزین این اقدامات حفاظتی نیست و نباید مصرف آن موجب بی‌توجهی افراد به دستورهای تخلیه، پناه‌گیری یا کنترل مواد غذایی و آب شود.

نمک یددار جایگزین قرص یدید پتاسیم نیست

وی با تأکید بر اینکه نمک یددار نمی‌تواند جایگزین قرص یدید پتاسیم شود، گفت: غلظت ید در نمک خوراکی روزانه بسیار کمتر از آن است که بتواند غده تیروئید را به طور مؤثر اشباع کند.

مصلحی افزود: مصرف بیش از حد نمک برای تأمین ید در شرایط اضطراری می‌تواند برای سلامت مضر باشد و به هیچ عنوان جایگزین مناسبی برای قرص یدید پتاسیم نیست.

وی بیان کرد: محتوای ید در مکمل‌های معمولی نیز بسیار کمتر از آن است که بتواند به سرعت غده تیروئید را به طور کامل اشباع کند و امکان جذب ید رادیواکتیو را از بین ببرد؛ بنابراین مصرف بیش از حد نمک یا مکمل برای رسیدن به اثر مسدودکنندگی خطرناک است.

این متخصص پزشکی هسته‌ای همچنین درباره مصرف محلول‌های ید مانند بتادین هشدار داد و گفت: برخی محلول‌های ید مانند بتادین برای ضدعفونی پوست هستند و مصرف خوراکی آن‌ها می‌تواند باعث سوختگی شیمیایی مری و آسیب به سلامت شود.

وی تأکید کرد: این محلول‌ها نمی‌توانند جایگزین قرص‌های خوراکی یدید پتاسیم شوند و نباید به عنوان منبع ید برای محافظت در برابر ید رادیواکتیو مورد استفاده قرار گیرند.