نتانیاهو یا آیزنکوت؛ احزاب عربی چه نقشی در تشکیل دولت اسرائیل خواهند داشت؟/ احتمال انتخابات مجدد، بن‌بست سیاسی اسرائیل را تشدید کرده است

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

گاردین نوشت: پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد آرای احزاب فلسطینی در انتخابات اسرائیل افزایش چشمگیری داشته است؛ انتخاباتی نزدیک که بالاترین میزان مشارکت در چند دهه اخیر را به خود اختصاص داد.

آینده سیاسی اسرائیل روز چهارشنبه در هاله‌ای از ابهام قرار گرفت؛ زیرا مشخص شد بنیامین نتانیاهو اکثریت لازم برای ادامه حکمرانی را از دست داده است. سرنوشت سیاسی او اکنون به این بستگی دارد که آیا احزاب یهودی مخالف دولت حاضرند با احزاب فلسطینی جبهه‌ای مشترک تشکیل دهند یا خیر؛ احزابی که در انتخابات روز سه‌شنبه آرای آن‌ها به‌طور چشمگیری افزایش یافت.

گادی آیزنکوت، ژنرال بازنشسته و رهبر بلوک مخالفان یهودی، در اعلام زودهنگام پیروزی خود در ساعات پایانی شب، ظاهراً ائتلافی گسترده از این نوع را رد کرد. او از آنچه «اکثریت صهیونیست» نامید، سخن گفت.

با ادامه شمارش آرا در روز چهارشنبه، پیش‌بینی‌های اولیه نظرسنجی‌های خروج از صندوق مبنی بر برتری اندک بلوک آیزنکوت نسبت به ائتلاف نتانیاهو، بیش از پیش در هاله‌ای از تردید قرار گرفت؛ زیرا بلوک نخست‌وزیر به‌تدریج پیش افتاد. در این میان، آرای نظامیان مستقر در مأموریت و سایر آرای غیابی ــ که حدود ۱۴ درصد از کل واجدان شرایط رأی دادن را تشکیل می‌دهند ــ هنوز به‌طور کامل شمارش نشده بود.

با شمارش ۸۶ درصد باقی‌مانده آرا، به نظر می‌رسید هر دو بلوک یهودی قطعاً از کسب ۶۱ کرسی موردنیاز برای تشکیل دولت اکثریت در کنست بازخواهند ماند. این وضعیت آیزنکوت و متحدانش را با انتخابی روشن روبه‌رو می‌کند: یا با احزاب عرب اسرائیلی ائتلاف کنند که در آستانه کسب نتیجه‌ای بی‌سابقه، بین ۱۶ تا ۱۹ کرسی، قرار دارند؛ یا با فراهم کردن فرصتی برای احیای موقعیت سیاسی نتانیاهو، از طریق برگزاری انتخابات جدید یا تشکیل دولت وحدت ملی، به او کمک کنند.

نتانیاهو شامگاه چهارشنبه در واکنش به مشارکت بالای فلسطینیان و موفقیت احزاب عرب اسرائیلی مدعی شد که آن‌ها «انتخابات را دزدیده‌اند». او هیچ مدرکی برای این ادعا ارائه نکرد، اما در شبکه اجتماعی ایکس نوشت حزب لیکود صدها مورد شهادت و مدرک را به کمیته مرکزی انتخابات و سازمان امنیت داخلی اسرائیل، شین‌بت، ارسال کرده است.

هر دو نهاد در دوران دولت نتانیاهو سیاسی شده‌اند. کمیته انتخابات پیش از رأی‌گیری تلاش کرده بود احزاب عرب اسرائیلی را از حضور در انتخابات منع کند، اما دیوان عالی این کشور تصمیم به حذف آن‌ها را لغو کرد.

دونالد ترامپ موفقیت بهتر از حد انتظار نتانیاهو تا این مرحله را به حمایت خود از او نسبت داد و مدعی شد پشتیبانی علنی‌اش در آستانه انتخابات نتیجه را تغییر داده است.

ترامپ گفت: «وقتی حمایت من اعلام شد، خیلی به او کمک کرد.» او افزود که به نظر می‌رسد نتیجه انتخابات به بن‌بست یا پیروزی نتانیاهو منتهی شود.

یائیر گولان، رهبر حزب چپ میانه دموکرات‌ها که یکی از شرکای کوچک‌تر بلوک تغییر به رهبری آیزنکوت است، از آیزنکوت خواست با دو حزب فلسطینی، یعنی فهرست مشترک و رَعَم (فهرست متحد عربی)، مذاکره کند.

گولان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر دست از ترسیدن برنداریم، در اینجا هیچ آینده‌ای نخواهیم داشت. اگر به نژادپرستی پایان ندهیم نیز همین‌طور. دیگر نمی‌توانیم تمایز نژادپرستانه نتانیاهو میان آرای یهودیان و عرب‌ها را بپذیریم.»

افزایش قدرت احزاب فلسطینی در کنست، چشم‌انداز سیاسی اسرائیل را دگرگون خواهد کرد

نوآ لاندائو، تحلیلگر روزنامه هاآرتص، استدلال کرد که آیزنکوت با قرار دادن صهیونیسم به‌عنوان معیار تشکیل ائتلاف و کنار گذاشتن شرکای احتمالی، در حالی که نخست‌وزیر چنین محدودیتی برای خود قائل نشده بود، «در دامی افتاده است که نتانیاهو در طول کارزار انتخاباتی برای او پهن کرده بود».

یوسف جبارین، رهبر فهرست مشترک، گفت عملکرد قدرتمند این ائتلاف به این معناست که «تحت هیچ سناریوی سیاسی نمی‌توان آن را نادیده گرفت».

او گفت دولت نتانیاهو، به‌ویژه ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی افراطی آن، «زندگی را برای هر شهروند عرب تلخ کرده است».

جبارین گفت: «ما آماده‌ایم راه را برای برکناری دولت نتانیاهو، بن‌گویر و اسموتریچ هموار کنیم و آن‌ها را به خانه بفرستیم.»

یکی دیگر از مقام‌های فهرست مشترک، انتخاب پیش روی مخالفان یهودی را این‌گونه توصیف کرد: «برتری‌طلبی یا ساختن دموکراسی».

شمارش کامل آرا ممکن است چند روز دیگر طول بکشد؛ زیرا آرای غیابی در آخرین مرحله شمارش می‌شوند. بیشتر این آرا متعلق به نظامیان مستقر در مأموریت‌های نظامی است. آرای ارتش معمولاً به سود جناح راست تمام می‌شود، اما این الگوی کلی ممکن است به دلیل حضور شمار زیادی از نیروهای ذخیره مسن‌تر و میانه‌روتر در خدمت فعال، پیچیده‌تر شود.

پس از شمارش تمام آرا، اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، باید به یکی از رهبران احزاب شش هفته فرصت دهد تا دولت تشکیل دهد. اگر گزینه نخست در این مأموریت شکست بخورد، فرصت به رقیب او واگذار خواهد شد.

انتظار می‌رود در هفته‌های چانه‌زنی سیاسی که احتمالاً در پیش است، هم نتانیاهو و هم آیزنکوت تلاش کنند نمایندگانی را از اردوگاه یکدیگر به سوی خود جذب کنند.

نتانیاهو تا زمان شکل‌گیری اکثریت جدید، در مقام نخست‌وزیر دولت موقت به کار خود ادامه خواهد داد. او ممکن است امیدوار باشد که اگر بن‌بست سیاسی به دور دیگری از انتخابات منجر شود، از آن سود ببرد. برای مثال، ممکن است ده‌ها هزار اسرائیلی ساکن خارج از کشور که برای شرکت در رأی‌گیری روز سه‌شنبه به اسرائیل بازگشتند و بیشترشان مخالف ائتلاف حاکم بودند، برای شرکت در انتخابات بعدی بازنگردند.

مردم در بیرون ساختمان کنست، پارلمان اسرائیل، روی صندلی‌های پلاستیکی نشسته‌اند و پرچم‌های اسرائیل در نزدیکی آن‌ها به اهتزاز درآمده است.

احزاب فلسطینی و جریان چپ میانه یهودی از مخالفان دولت خواسته‌اند بر یافتن زمینه‌های همکاری مشترک در کنست تمرکز کنند؛ از جمله تغییر رئیس کنست و پیگیری طرح‌های قانونی مورد توافق جناح‌های مختلف، مانند دستور دادن به انجام یک بررسی مستقل درباره ناکامی‌های امنیتی منجر به حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳.

هرتزوگ روز چهارشنبه از همه احزاب خواست هنگام تلاش برای تشکیل ائتلاف جدید دولتی، «ذهنی باز» داشته باشند.

او گفت: «باید هر کاری از دستمان برمی‌آید انجام دهیم تا، به‌ویژه پس از اتفاقات دیروز، از برگزاری دور دیگری از انتخابات جلوگیری کنیم.»

این انتخابات در میانه جنگ اسرائیل در غزه برگزار شد؛ جنگی که با وجود اتهام‌های مطرح‌شده علیه اسرائیل مبنی بر ارتکاب نسل‌کشی در غزه و پاک‌سازی قومی در کرانه باختری، در جریان کارزار انتخاباتی به‌ندرت مورد اشاره قرار گرفت. همچنین بنیامین نتانیاهو به اتهام جنایات جنگی تحت تعقیب دیوان کیفری بین‌المللی قرار دارد.

معترضان در اورشلیم با سردادن شعار و در دست داشتن پلاکاردهای «جان فلسطینیان اهمیت دارد»، در تجمعی شبانه شرکت کرده‌اند

یک کمیسیون سازمان ملل متشکل از کارشناسان حقوق بشر روز دوشنبه در گزارشی اعلام کرد که اسرائیل پس از اعلام آتش‌بس در اکتبر ۲۰۲۵ نیز به ارتکاب اقدامات نسل‌کشی علیه غیرنظامیان فلسطینی در غزه ادامه داده است. از آن زمان تاکنون، ارتش اسرائیل ۱٬۴۳۱ فلسطینی را کشته است که ۳۰۰ نفر از آن‌ها کودک بوده‌اند.

در گزارش کمیسیون مستقل بین‌المللی تحقیق درباره سرزمین اشغالی فلسطین آمده است:

«مقام‌ها و نیروهای اسرائیلی همچنان اقدامات نسل‌کشی را با قصد نسل‌کشی و با هدف نابودی کامل یا جزئی فلسطینیان در غزه مرتکب می‌شوند.»

دنیل میرون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، این گزارش را رد کرد و آن را «تلاشی برای نابودی دولت یهود» و اقدامی برای «تضعیف مشروعیت اسرائیل و انکار حق بنیادین آن برای موجودیت و دفاع از خود» خواند.

آیزنکوت و بخش عمده بلوک او از جنگ در غزه حمایت می‌کنند و تلاش داشتند انتخابات را به همه‌پرسی درباره نتانیاهو تبدیل کنند.

میزان مشارکت در انتخابات نزدیک به ۷۸ درصد بود؛ بالاترین رقم از سال ۱۹۹۹ تاکنون. همچنین شمار نظامیان شاغل در خدمت که در انتخابات شرکت کردند، افزایش چشمگیری داشت.

جمعی از حامیان نتانیاهو در حال جشن گرفتن هستند.

بن‌بست سیاسی در گذشته نیز بارها به برگزاری انتخابات پیاپی منجر شده است. اسرائیل بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ پنج انتخابات برگزار کرد.

نتانیاهو طولانی‌ترین دوره نخست‌وزیری در تاریخ اسرائیل را در اختیار دارد و طی ۳۰ سال گذشته، در مجموع ۱۹ سال حکومت کرده است. او یکی از سرسخت‌ترین بازماندگان عرصه سیاست این کشور به شمار می‌رود.

نتانیاهو که درگیر محاکمه‌ای طولانی‌مدت به اتهام فساد است، به همراه ائتلاف راست افراطی خود، ترس‌های بیگانه‌ستیزانه را دامن زده و مدعی شده است که بدون حضور او، اسرائیل در برابر حمله هسته‌ای آسیب‌پذیر خواهد بود.

کارزار انتخاباتی که حتی با معیارهای سیاسی پرتنش اسرائیل نیز ملتهب بود، شامل انتشار تصویری از سوی نتانیاهو در آستانه آغاز رأی‌گیری می‌شد که در آن انفجاری هسته‌ای تل‌آویو را ویران می‌کرد.

از زمان حمله مرگبار حماس به مناطق مسکونی جنوب اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، اسرائیل غزه را ویران کرده و بیش از ۷۴ هزار فلسطینی را کشته است؛ همچنین با حزب‌الله در لبنان جنگیده، مناطق جدیدی را در سوریه اشغال کرده و در کنار ایالات متحده جنگی را علیه ایران آغاز کرده است.