۶۸ درصد تصادفات تهران در بزرگراه هاست
رئیس پلیس راهور تهران بزرگ درباره چرایی حل‌نشدن معضل ترافیک پایتخت با وجود اجرای طرح‌های مختلف پاسخ داد و از شناسایی ۸۸ معضل ترافیکی، افزایش شمار موتورسیکلت‌ها و ضرورت توسعه مدیریت هوشمند ترافیک سخن گفت.
به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
ترافیک تهران سال‌هاست با اجرای طرح‌های مختلف، از محدودیت‌های ترافیکی تا توسعه حمل‌ونقل عمومی، همچنان یکی از مسائل اصلی پایتخت باقی مانده است؛ مسئله‌ای که این پرسش را مطرح می‌کند چرا با وجود برنامه‌ریزی‌های متعدد، گره ترافیک تهران باز نشده و طرح‌هایی مانند توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل عمومی (TOD) تا چه اندازه می‌توانند در کاهش تردد خودروهای شخصی و ساماندهی رفت‌وآمد شهروندان مؤثر باشند؟ سردار ابوالفضل موسوی‌پور، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا و در جریان حضور در استودیوی این خبرگزاری، به این پرسش‌ها و دیگر مسائل مرتبط با ترافیک پایتخت پاسخ داد و مهم‌ترین چالش‌های ترافیکی تهران و راهکارهای مدیریت آن را تشریح کرد.
ایرنا: چرا با وجود طرح‌های مختلف، ترافیک تهران هر سال سنگین‌تر می‌شود؟
دغدغه‌ها زیاد است؛ تصادفات، ترافیک و موتورسوارها. موتورسوارها دغدغه اصلی ما هستند تعداد موتورسیکلت‌ها از تعداد خودروها پیشی گرفته است. نزدیک به پنج میلیون موتورسوار داریم، در حالی که حدود چهار میلیون خودرو داریم. تا ۲ سال قبل برعکس بود و خودروها بیشتر بودند. در یک یا ۲ سال گذشته تولید موتور افزایش یافت و تعداد موتورسوارها بیشتر شد حضور موتورسوارها در هسته مرکزی شهر گسترش یافته است. سه سال گذشته تمرکز موتورسوار در چهاردیواری و چهاربازار بود، الان به جمهوری و انقلاب هم رسیده و به‌آرامی در کل سطح شهر گسترش می‌یابد. این خطرناک است. تصادفات داخل خط ویژه خطرناک است کنترل موتورسوار سخت است. وسیله‌ای دوچرخ که قدرت مانور بالا دارد، در جا دور می‌زند، از پیاده‌رو می‌رود و خلاف جهت حرکت می‌کند. پلیس نمی‌تواند دنبالش کند؛ اگر دنبالش کنی و به کسی بزند یا زمین بخورد، باید پاسخگو باشی. اگر دنبالش نکنی، می‌گویند چرا بی‌تفاوت بودی ما ۸۸ معضل را شناسایی کردیم و برای هر کدام راهکار کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت مشخص کردیم. ماتریس آن آماده شده است. بخشی وظیفه ماست، بخشی نیاز به قانون‌گذاری دارد و بخش عمده‌اش به حوزه حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران برمی‌گردد اگر این راهکارها به‌موقع اجرا شود، به‌مرور شاهد رشد ترافیک نخواهیم بود. کسی از ترافیک سنگین ناراحت نمی‌شود؛ از ترافیک نامنظم و بی‌نظمی رنج می‌برد. ما الان از بی‌نظمی رنج می‌بریم بی‌نظمی چرا؟ چون دوربین‌ها در تقاطع‌ها به‌روز نیستند و اعمال قانون خودکار انجام نمی‌شود. در بعضی تقاطع‌ها باید چهار پنج نفر بایستند تا نظم برقرار شود. باید به سمت تجهیزات هوشمند و مدیریت هوشمند ترافیک برویم ما طرح استفاده از هوش مصنوعی در کنترل ترافیک را شروع کردیم در مرحله اول به‌عنوان دستیار هوشمند استفاده می‌کنیم، چون استفاده کامل از هوش مصنوعی نیاز به زیرساخت زیادی دارد و زمان‌بر است. بعد از دو سال پیگیری، نهایتاً در هفته اول آبان‌ماه امسال به مرحله تست می‌رسیم. تهیه دوربین‌ها، سامانه‌ها و سرورها هزینه دارد و زمان‌بر است. تحریم‌ها و وضعیت اقتصادی تأثیر منفی دارد، ولی ما و شرکت کنترل ترافیک متوقف نیستیم و می‌خواهیم خدمات بهتری ارائه دهیم و بی‌نظمی را به حداقل برسانیم.
اشتباهاتی که در اعمال قانون صورت می‌گیرد، ناشی از چیست؟
این اشتباهات چند بخش دارد؛ بخشی مربوط به دوربین است و بخشی مربوط به عامل انسانی که اعمال قانون می‌کند؛ چه در بخش تسلیمی که خودرو متوقف می‌شود و چه در اعمال قانون‌های دوبرگی که وسیله نقلیه متوقف نمی‌شود در بحث دوربین‌ها موضوع کاملاً مشخص است. به‌ندرت؛ نه زیاد این اتفاق می‌افتد که در سامانه‌های اجرایی پلیس راهور تهران بزرگ، وقتی نوع خودرو، رنگ خودرو و سیستم خودرو مطابقت داده می‌شود، ممکن است پلاک اشتباه خوانده شود. مثلاً پراید سفید زیاد داریم و اگر پلاکی مخدوش شده باشد یا تغییری در ارقام آن ایجاد شده باشد، ممکن است اعمال قانون به اشتباه برای فرد دیگری ثبت شود این موارد کاملاً قابل رسیدگی است. در تهران در همه مناطق راهنمایی و رانندگی، اگر شهروندان مراجعه کنند، درخواستشان پذیرفته و با ارائه دلیل، جریمه حذف می‌شود. کار سختی نیست در مورد عامل انسانی نیز ممکن است مأمور در دیدش اشتباه کند، مثلاً پلاک را درست نخواند. این هم رسیدگی می‌شود اما به جرئت می‌گویم هیچ قصور عمدی در این بخش وجود ندارد. کسی عمداً تخلف را به دیگری نسبت نمی‌دهد. در شرایط بسیار خاص و به‌ندرت اگر اتفاقی بیفتد، به بازرسی ارجاع می‌دهیم و دقیق بررسی می‌شود. من در این چند سال ندیده‌ام که مأموری عمداً وسیله نقلیه‌ای را به اشتباه جریمه کند.
یکی از دغدغه‌های شهروندان، تصادف‌های ساختگی و دام‌هایی است که برخی افراد برای سوءاستفاده پهن می‌کنند. پلیس چه هشداری دارد؟
صحبت شما عمدتاً درباره تصادفات جرحی است. ممکن است کسانی کنار خیابان بایستند و با دیدن یک خودروی گران‌قیمت، خودشان را به آن بزنند. این موارد بعضاً تصادف شخصی است اما آیا در تصادف خودرو با خودرو چنین چیزی اتفاق می‌افتد؟ خودرو با خودرو مگر اینکه طرفین خودشان رضایت داشته باشند، این موضوع مصداق اولیه ندارد. مصداق صحبت‌های شما مربوط به تصادفات جرحی است یک عده هستند که دستشان را به آینه ماشین می‌زنند یا خودشان را جلوی ماشین می‌اندازند تا آسیب ببینند و از بیمه استفاده کنند. این موارد برای کارشناسان ما خیلی راحت قابل رسیدگی است و به‌راحتی می‌توان نظر داد در تصادفات خودرو با عابر، اگر عابر پیاده ورود ناگهانی، دویدن ناگهانی، پریدن ناگهانی یا برگشت ناگهانی داشته باشد، مثلاً تا وسط خط برود و یک دفعه برگردد و خودرویی که در مسیر مجاز حرکت می‌کند با او برخورد کند، این‌ها قابل رسیدگی است. ما به‌راحتی می‌توانیم علت تصادف را بر اساس آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی کشف کنیم و عابر را مقصر بشناسیم.
ایرنا: تصادف‌هایی که زیر پل عابر پیاده یا در بزرگراه‌ها رخ می‌دهد، به چه نحوی است؟
برابر آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی، عابر پیاده موظف است از خط‌کشی عابر پیاده عبور کند و در جایی که پل هوایی یا زیرگذر مخصوص عابر وجود دارد، حتماً از آن استفاده کند. در جاهایی که پیاده‌رو وجود ندارد، عابر نباید پشت به خودرو حرکت کند، بلکه باید در مسیری حرکت کند که خودروها را ببیند بنابراین اگر عابر از پل عابر پیاده استفاده نکند و در شعاع ۲۰۰ متر قبل و ۲۰۰ متر بعد از پل حادثه‌ای رخ دهد، معمولاً طبق نظر کارشناسی، پنجاه درصد عابر و پنجاه درصد خودرو مقصر شناخته می‌شوند. راننده نیز باید با سرعت مجاز حرکت کند تا بتواند در صورت بروز خطر، وسیله را متوقف کند در بزرگراه‌ها هم تفاوتی نمی‌کند و همین قاعده ۵۰ به ۵۰ حاکم است اما در آزادراه‌ها، ماده ۴ قانون ایمنی راه‌ها و راه‌آهن حاکم است که ورود عابر پیاده، موتورسیکلت، وانت، کامیون و تراکتور را ممنوع کرده است. در ادامه قانون آمده که اگر اتفاقی بیفتد، راننده خودرویی که مجاز به حرکت است، مسئولیتی نخواهد داشت. البته این باعث نمی‌شود دیه عابر یا موتورسوار پرداخت نشود؛ دیه پرداخت می‌شود اما راننده مجاز مسئولیتی ندارد.
بیشترین دغدغه شما و همکارانتان در محدوده شهری چیست؟
ما عقب‌ماندگی زیادی داریم. هیچ تناسبی بین تجهیزاتی که باید در اختیار پلیس باشد و تعداد خودرو و موتورسیکلت و ظرفیت معابر وجود ندارد. هر روز بحران مدیریت ترافیک داریم و اگر لحظه‌ای غفلت کنیم؛ خصوصاً بعدازظهرها در مناطق شمالی تبدیل به بحران می‌شود ما با حضور به‌موقع و چینش درست همکاران، در زمان و مکان تأثیرگذار حاضر می‌شویم و نظم را برقرار می‌کنیم. اما در محلات دیگر نمی‌توانیم به‌صورت فیزیکی حضور داشته باشیم شعار ما و واقعیت این است که باید حضور فیزیکی پلیس به‌مرور کم شود و سامانه‌های نظارتی چه نظارت تصویری و چه پارکبان افزایش یابد ما پنج هزار و ۵۰۰ تقاطع، ۱۰ هزار و پانصد کیلومتر معابر و بیش از یک هزار کیلومتر بزرگراه داریم. باید به سمتی حرکت کنیم که در تمامی زمان‌ها معابر را کنترل کنیم واقعیت این است که نیروی ما به اندازه کافی نیست که وارد محلات هم بشویم. در محلاتی مثل افسریه، جنت‌آباد و شهرک‌های مختلف، امکان حضور فیزیکی نداریم و نباید هم باشد. باید به سمت مدیریت هوشمند کنترل ترافیک برویم و پلیس فقط در موارد لازم حاضر شود. پلیس باید دیده شود، اما در زمان و مکان لازم.
یعنی از کمبود نیروی انسانی هم رنج می‌برید؟
قطعاً وقتی تجهیزات کافی نباشد، توانایی پوشش پنج هزار و پانصد تقاطع را نداریم. در معابر مهم و نقاط اثرگذار متمرکز می‌شویم. این عدم تناسب یک دغدغه است که باید با کار جهادی و فوری حل شود برنامه سال ۱۴۰۳ را تقدیم حوزه حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران کردیم. مطالعه تطبیقی از سایر کشورها انجام دادیم و آن را بومی‌سازی کردیم. طرح‌مان را در قالب نزدیک به ۱۴۵ هزار دوربین چه نظارت تصویری و چه پارکبان پیش‌بینی کردیم تا هم ترافیک مدیریت شود و هم تخلفات به‌موقع دیده و برخورد قانونی لازم انجام شود.
بیشترین نقاط حادثه‌خیز در کدام مناطق است؟
بیش از نزدیک به ۶۸ درصد تصادفات در بزرگراه‌ها اتفاق می‌افتد و شصت درصد تصادفات در شب‌ها رخ می‌دهد شدت این تصادفات بالاست علت تصادفات در ساعات خلوت این است که بزرگراه‌ها خلوت می‌شود، سرعت بالا می‌رود و حرکات مخاطره‌آمیز مثل مارپیچ، دنده‌عقب و لایی‌کشی اتفاق می‌افتد. بعضاً در حاشیه بزرگراه‌ها تردد عابر پیاده معتادین متجاهر و کارتن‌خواب را داریم که علی‌رغم تلاش پلیس انتظامی و شهرداری برای جمع‌آوری، باز هم تک‌وتوک هستند و حوادث را رقم می‌زنند عمده تصادفات ما در بزرگراه‌هاست بزرگراه آزادگان حادثه‌خیزترین بزرگراه است و بعد از آن بزرگراه امام علی (ع) و سپس بزرگراه شهید یاسینی. در ادامه بزرگراه فتح و کرمان خودرو که طولانی هم نیست نسبت به طولش تصادفات مرگبار داشت که در اواخر سال گذشته شهروندان منطقه ۲۱ پیگیری کردند و جداسازی مسیر رفت و برگشت با جدول بتونی انجام شد و روشنایی بخشی برطرف شد این اقدامات در کاهش تصادفات مؤثر بوده و امسال در پنج ماهه اول، شصت و یک نفر کاهش تصادف منجر به فوت داشته‌ایم؛ حدود سیزده تا هفده درصد کاهش نسبت به سال قبل.
چرا بزرگراه آزادگان حادثه‌خیزترین است؟
علت‌های زیادی دارد. دوربین‌های کنترل سرعتش کامل نیست. ترکیب تردد خودروها در آزادگان متفاوت است؛ تا آخر شهر محدودیت تردد خودروی سنگین هست اما در آزادگان انواع خودرو تردد می‌کنند. توقف در حاشیه بزرگراه — به‌ویژه خودروی سنگین — و برخورد مستقیم با این توقف‌ها را داریم. در بعضی مقاطع روشنایی کافی نیست. تردد عابر پیاده در بخش‌های زیادی از آزادگان که به سمت شهرهای اطراف تهران حرکت می‌کنند نیز وجود دارد بعضی نقاط مثل پل آیت‌الله سعیدی در آزادگان یا پل فتح، نقاط تلاقی سفرهای شهروندانی است که می‌خواهند وارد یا خارج تهران شوند. این ترددها بعضاً رعایت نمی‌شود و تردد عرضی انجام می‌دهند و تصادفات شکل می‌گیرد.
اگر صحبتی با شهروندان و رانندگان دارید، بفرمایید
ما برای ترافیک مهرماه از اول مرداد کارمان را با حوزه حمل و نقل و ترافیک شهر تهران شروع کردیم و شعاری انتخاب کردیم: آمادگی پیشگیرانه، اقدام هماهنگ و هدفمند، و مشارکت شهروندان؛ در نهایت ایمنی و آرامش در مهر من مشارکت شهروندان را تقاضا دارم. در هر مأموریت و مناسبتی، اگر مشارکت شهروندان و اطلاع‌رسانی رسانه‌ها نباشد، در هیچ طرحی موفق نیستیم. شما رسانه‌ها حلقه اتصال هستید و وظیفه بزرگی دارید درخواست من همراهی شهروندان با خدمتگزاران خودشان در پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ است اعتماد خوبی بین مردم و پلیس وجود دارد و مشارکت عالی بوده است. امسال در مهرماه علی‌رغم افزایش ترددها، شاهد کاهش دوازده درصدی تراکم و ترافیک بودیم. اگر مشارکت شهروندان نبود، قطعاً به این موفقیت دست پیدا نمی‌کردیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
