ناگفتههای فغانی از تصمیمهای جنجالی دیدار انگلیس و مکزیک؛ صدای ورزشگاه باورنکردنی بود
توماس توخل، سرمربی انگلیس، پس از دیدار پرتنش مرحله یکهشتم نهایی، عملکرد تیم داوری را «واقعاً ناکافی» توصیف کرد. حالا علیرضا فغانی روایت خود از اتفاقات آن مسابقه را ارائه کرده است.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
ساعت ۶ عصر روز پنجم جولای در مکزیکوسیتی بود و علیرضا فغانی، داور ۴۸ ساله ایرانی-استرالیایی، در رختکن خوابیده بود. صدای نزدیک به ۹۰ هزار تماشاگر از پشت دیوارهای بتنی ورزشگاه آزتکا شنیده میشد.
فغانی داور دیدار مکزیک و انگلیس در مرحله یکهشتم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ بود. مکزیک از سال ۲۰۱۳ در هیچ مسابقه رسمی در آزتکا شکست نخورده بود؛ ورزشگاهی که در ارتفاع ۲۲۴۰ متری از سطح دریا قرار دارد و شرایط آن برای تیمهای میهمان دشوار است.
این سومین قضاوت فغانی در چهارمین حضورش در جام جهانی بود و او یکی از گزینههای قضاوت فینال به شمار میرفت. باران شدید و طوفان باعث شد آغاز مسابقه یک ساعت به تعویق بیفتد، اما شور هواداران کاهش پیدا نکرد.
در نهایت صدای ورزشگاه فغانی را از خواب بیدار کرد. او صورتش را شست و یادداشتهایش را مرور کرد. فغانی شناخت نزدیکی از بسیاری از بازیکنان حاضر در این مسابقه نداشت و به همین دلیل پیش از بازی رفتار و واکنشهای احتمالی آنها را بررسی کرده بود.
او میگوید: «بازیکنان کلیدی را میشناسید، ویژگیهایشان را درک میکنید و میدانید معمولاً در شرایط مختلف چگونه رفتار میکنند.»
ابهام درباره زمان آغاز مسابقه، برنامه آمادهسازی فغانی را نیز مختل کرده بود. مسئولان فیفا چند روز قبل طرح برگزاری مسابقه شش ساعت زودتر را مطرح کرده بودند، اما این تصمیم پس از نگرانی کییر استارمر، نخستوزیر وقت بریتانیا، کنار گذاشته شد.
فغانی مجبور بود برنامه جسمانی و تغذیهای خود را مدام تغییر دهد؛ موضوعی که برای او خوشایند نبود.
او توضیح میدهد: «واقعاً آدم خرافاتیای نیستم، اما به داشتن یک روتین مشخص علاقه دارم. این روتین به من آرامش میدهد و کمک میکند با ذهنی شفاف وارد زمین شوم.»
با این حال، تلاش کرد انرژی خود را صرف موضوعی نکند که کنترلی بر آن نداشت و تا حد ممکن روند آمادهسازی معمولش را حفظ کند.
فغانی همچنین نمیخواست یادداشتهایش باعث پیشداوری در تصمیمات شود. او میگوید: «این موضوع میتواند خطرناک باشد، چون ممکن است مسابقه را با یک تصور از پیش ساختهشده آغاز کنید.»
بنابراین، او لحظات ابتدایی بازی را در ذهنش تجسم کرد و تلاش داشت خود را از اتفاقات خارج از رختکن جدا کرده و فقط روی مسابقه تمرکز کند.
مکزیک معمولاً بازیها را هجومی و پرانرژی آغاز میکرد و انگلیس نیز تیمی بود که در نبردهای فیزیکی عقب نمیکشید.
فغانی میگوید: «انتظار مسابقهای بسیار پرفشار داشتیم، بهخصوص در انتقالها و دوئلهای فردی. نکته مهم این بود که از نظر ذهنی برای سرعت بازی آماده باشیم.»
انگلیس مسابقه را زیر باران سوت و هواداران مکزیکی آغاز کرد و تقریباً هر لمس توپ بازیکنان این تیم با واکنش تماشاگران همراه بود.
فغانی به یاد میآورد: «صدای ورزشگاه باورنکردنی بود.»
در دقایق ابتدایی، فغانی قصد داشت اجازه دهد بازی مسیر طبیعی خود را پیدا کند و شدت مسابقه را ارزیابی کند.
او میگوید: «هر مسابقه شخصیت خاص خودش را پیدا میکند و یکی از مهمترین مهارتها این است که هرچه سریعتر آن شخصیت را تشخیص دهید و شیوه داوریتان را با آن تطبیق دهید.»
اما تنها چند ثانیه از شروع بازی گذشته بود که دکلان رایس برای رسیدن به یک توپ سرگردان پایش را بالا آورد و با سر بازیکن حریف برخورد کرد.
فغانی ابتدا تمایلی به نشان دادن کارت زرد نداشت، اما احساس کرد باید از همان ابتدا مرز برخوردهای قابل قبول را مشخص کند. به همین دلیل رایس را اخطار داد و هواداران مکزیک بهشدت واکنش نشان دادند.
فغانی میگوید: «برای من یک کارت زرد کاملاً واضح بود. این تصمیم از همان ابتدا کمک کرد همه بدانند مرز ما کجاست.»
توماس توخل نیز در کنار زمین بهشدت اعتراض میکرد و دو تیم با شدت زیادی وارد دوئلها میشدند.
فغانی میگوید: «خیلی سریع احساس کردم با مسابقهای شدید، احساسی و سریع روبهرو هستیم. میدانستم باید آرام بمانم، جایی که لازم است محکم باشم، اما در عین حال به بازیکنان هم فضای کافی برای بازی کردن بدهم.»
با افزایش اعتراضها، فغانی تلاش کرد با زبان بدن اقتدار خود را نشان دهد. پس از اعلام خطا روی جود بلینگام، یکی از مدافعان مکزیک به تصمیم او اعتراض کرد و فغانی با نزدیک شدن به بازیکن و استفاده از سوت، مرز اعتراض را مشخص کرد.
او میگوید: «در آن فضا احساس کردم باید فوراً با اعتراضها برخورد کنم. میخواستم پیام روشنی بدهم که صحبت کردن مشکلی ندارد، اما حد و مرزی وجود دارد.»
این روش مؤثر واقع شد و اعتراضها کاهش یافت. در ادامه، انگلیس دو بار حمله کرد و جود بلینگام هر دو موقعیت را به گل تبدیل کرد. مکزیک یکی از گلها را پاسخ داد تا نیمه نخست با برتری ۲ بر یک انگلیس به پایان برسد.
فغانی در رختکن از عملکردش رضایت نسبی داشت و هدفش برای نیمه دوم حفظ تمرکز و ثبات بود.
اما اتفاقات مهم نیمه دوم خیلی زود آغاز شد.
در دقیقه ۵۲، خسوس گایاردو از جناح چپ حرکت کرد و جارل کوانسا برای متوقف کردن او تکل رفت. مدافع انگلیس هم توپ و هم گایاردو را زد، اما فغانی در سرعت واقعی بازی دستور به ادامه کار داد.
او میگوید: «در سرعت واقعی صحنه، به نظرم میرسید میتوانم اجازه دهم بازی ادامه پیدا کند.»
پس از اعتراض شدید نیمکت مکزیک، در نخستین توقف بازی، داور VAR از فغانی خواست صحنه را بررسی کند. فغانی پس از مشاهده تصاویر از زاویهای دیگر متوجه شد برخورد پای کوانسا با قسمت بالایی ساق گایاردو را ندیده است.
او توضیح میدهد: «تکل را دیدم، اما دید واضحی نسبت به نقطه برخورد نداشتم. حالا دیگر همه چیز مشخص بود.»
فغانی پس از بازبینی صحنه کارت قرمز را به کوانسا نشان داد. هواداران مکزیک چنان جشن گرفتند که گویی تیمشان گل زده است.
کمی بعد، آنتونی گوردون در تعقیب پاس هری کین به سمت دروازه مکزیک رفت. دروازهبان مکزیک از دروازه خارج شد و پس از اینکه گوردون زودتر به توپ رسید، با پای خود به بازیکن انگلیس برخورد کرد. فغانی بلافاصله نقطه پنالتی را نشان داد.
او میگوید: «این بخشی از آمادگی جسمانی در این سطح است. سخت کار میکنید تا در بهترین موقعیت ممکن قرار بگیرید، اما وقتی صحنه اتفاق میافتد باید خیلی سریع از نظر ذهنی آرام شوید و فقط بر اساس چیزی که میبینید قضاوت کنید.»
هری کین پنالتی را به گل تبدیل کرد تا انگلیس ۳ بر یک پیش بیفتد.
با این حال، فشار مکزیک ادامه داشت و این بار هری کین هنگام تلاش برای دور کردن توپ، به پای بازیکن مکزیک ضربه زد. فغانی در ابتدا دستور به ادامه بازی داد.
او میگوید: «در ابتدا، از زاویهای که داشتم مطمئن نبودم برخورد به اندازهای باشد که پنالتی اعلام کنم. اعتراض بازیکنان را شنیدم، اما واکنش آنها نمیتواند تعیینکننده تصمیم شما باشد.»
داور VAR بار دیگر از فغانی خواست صحنه را بررسی کند. در ابتدا او نیز معتقد نبود خطای واضحی رخ داده، اما پس از آنکه تصاویر آهسته و نقطه برخورد پای کین با کفش بازیکن مکزیک را مشاهده کرد، نظرش تغییر کرد.
فغانی میگوید: «وقتی نقطه برخورد مربوطه را پیدا کردیم و بهترین زاویه را دیدم، تصمیم بسیار واضحتر شد.»
مکزیک پنالتی را گل کرد و نتیجه ۳ بر ۲ شد. فغانی باید خیلی سریع تصمیمهای قبلی را کنار میگذاشت و برای صحنه بعدی آماده میشد.
او تأکید میکند: «VAR بخشی از تیم داوری است و هدف این است که تصمیم نهایی درست باشد. نمیتوانید اجازه دهید یک تصمیم، یا حتی دو تصمیم، روی تصمیم بعدی شما اثر بگذارد.»
انگلیس مقاومت کرد و گل دیگری به ثمر نرسید. در دقایق پایانی، نیمکت مکزیک از فغانی میخواست تمام وقتهای تلفشده را محاسبه کند. تابلوی داور چهارم ۱۱ دقیقه وقت اضافه را نشان داد.
فغانی خسته بود و احساس میکرد شفافیت ذهنی ابتدای مسابقه را ندارد. فشار مسابقه به حدی بود که میدانست یک اشتباه میتواند سرنوشت بازی و حتی ادامه حضور خودش در جام جهانی را تغییر دهد.
اما چنین اشتباهی رخ نداد.
در دقیقه ۱۰۲، فغانی سوت پایان مسابقه را به صدا درآورد. بازیکنان انگلیس روی زمین افتادند و فغانی نیز احساس میکرد میتواند تمام فشار مسابقه را رها کند.
مدتی بعد در رختکن، در حالی که موسیقی گوش میداد و آب مینوشید، مسابقه را مرور کرد و از عملکرد خود رضایت داشت.
اما در سوی دیگر، توماس توخل بهشدت از عملکرد تیم داوری انتقاد کرد.
سرمربی انگلیس گفت: «داورها واقعاً به اندازه کافی خوب نیستند، داوران چهارم هم به اندازه کافی خوب نیستند. واقعیت همین است.»
توخل بهطور مشخص تصمیم مربوط به پنالتی مکزیک را زیر سؤال برد و معتقد بود مداخله VAR در چارچوب یک «اشتباه واضح و آشکار» قرار نمیگرفت.
فغانی اما نخواست بیش از حد درگیر این انتقادها شود. چند ساعت بعد، زمانی که ورزشگاه آزتکا کاملاً ساکت شده بود، شام سبکی خورد و به رختخواب رفت؛ جایی که این بار خیلی زود به خوابی عمیق و آرام فرو رفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
