آیا قطع اینترنت به جلوگیری از حملات سایبری کمک کرد؟

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

 در حالی که طی هفته‌های گذشته محدودیت و اختلال گسترده اینترنت، یکی از مهم‌ترین انتقادهای کاربران، کسب‌وکارها و فعالان اقتصاد دیجیتال بوده، و این قطعی حالا 2هزار ساعت را رد کرده و به هشتادوپنجمین روز خود رسیده، مقام‌های وزارت ارتباطات و نهادهای مرتبط، بیش از گذشته تلاش می‌کنند این محدودیت‌ها را با استناد به تهدیدهای سایبری توضیح دهند؛ روایتی که می‌گوید محدودسازی اینترنت، بخشی از راهکار مقابله با حملات سایبری در جریان «جنگ رمضان» بوده است؛ هرچند بسیاری از کارشناسان امنیت سایبری و فعالان اینترنتی، این استدلال را محل مناقشه می‌دانند.

«محمدمحسن صدر»، رئیس سازمان فناوری اطلاعات و معاون وزیر ارتباطات، تازه‌ترین مقام دولتی است که از ابعاد حملات سایبری در دوران جنگ گفته است. او با تشریح عملکرد سازمان فناوری اطلاعات در جریان «جنگ تحمیلی رمضان» اعلام کرد در این دوره بیش از ۵۰۰ حمله و تهدید سایبری توسط مرکز ماهر شناسایی و رصد شده و پشتیبانی فنی لازم برای مقابله با این تهدیدها در اختیار دستگاه‌ها قرار گرفته است.

به گفته او، با وجود شرایط جنگی، خدمات دولت الکترونیک بدون قطعی ادامه داشته و «هیچ‌گونه قطعی در سرویس‌های دولت الکترونیک رخ نداد». صدر همچنین گفت تعداد کاربران پنجره ملی خدمات دولت هوشمند از ۸۰ میلیون نفر عبور کرده و بیش از یک میلیارد تراکنش و تبادل داده میان دستگاه‌های اجرایی ثبت شده است.

او تاکید کرد زیرساخت‌های ارسال پیامک‌های خدماتی دولت و سامانه‌هایی مانند پنجره واحد زمین و درگاه ملی مجوزها نیز در طول جنگ بدون وقفه فعال بوده‌اند و بیش از ۵۰ هزار درخواست از طریق پنجره واحد زمین ثبت و پیگیری شده است.

اما روایت مقام‌های ارتباطی از حملات سایبری، تنها به آمار ۵۰۰ حمله محدود نمی‌شود. هفته گذشته نیز رئیس مرکز ملی فضای مجازی گفته بود در ایام جنگ رمضان، روزانه بیش از ۱۰۰ حمله سایبری علیه کشور انجام می‌شد؛ حملاتی که به گفته او با کمک متخصصان امنیت سایبری و نیروهای فنی تا حد زیادی مهار شده‌اند.

در همین فضا، احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات، نیز پیش‌تر گفته بود بخشی از محدودیت ارتباطات بین‌الملل به دلیل نگرانی از حملات سایبری اعمال شده است. او در یک برنامه تلویزیونی تاکید کرده بود که «قطع ارتباطات بین‌الملل کمک کرد ارتباطات داخلی پایدار باقی بماند» و بخشی از محدودیت اینترنت، ناشی از نگرانی درباره حملات سایبری بوده است.

چیت‌ساز همچنین در اظهارات دیگری از حمله به بیش از ۵۰۰ سایت ارتباطی کشور در جریان جنگ خبر داده و گفته بود برخی مناطق به‌طور مرتب با اختلال ارتباطی مواجه بودند.

با این حال، روایت رسمی درباره ارتباط مستقیم میان قطع اینترنت و افزایش امنیت سایبری، موضوعی است که طی هفته‌های اخیر بارها از سوی کارشناسان و فعالان اینترنتی مورد تردید قرار گرفته است. بسیاری از متخصصان حوزه امنیت سایبری معتقدند قطع اینترنت لزوما به معنای افزایش امنیت نیست و حتی در برخی موارد می‌تواند دسترسی کسب‌وکارها و کاربران به ابزارهای امنیتی، سرویس‌های ابری، به‌روزرسانی‌ها و سامانه‌های مقابله با حملات را مختل کند.

در گزارش‌ها و گفت‌وگوهای متعددی که طی هفته‌های اخیر در رسانه‌ها از جمله روزنامه «شرق» منتشر شده، کارشناسان تاکید کرده‌اند که امنیت سایبری بیش از آنکه به قطع دسترسی وابسته باشد، به تقویت زیرساخت‌ها، آموزش، به‌روزرسانی مداوم سامانه‌ها و استفاده از پروتکل‌های استاندارد امنیتی وابسته است؛ موضوعی که همچنان یکی از اصلی‌ترین محل‌های اختلاف میان روایت رسمی و فعالان اقتصاد دیجیتال به شمار می‌رود.

از سوی دیگر، محدودیت طولانی‌مدت اینترنت در ماه‌های گذشته، فشار سنگینی بر کسب‌وکارهای آنلاین، استارتاپ‌ها و کاربران وارد کرده و بسیاری از فعالان این حوزه هشدار داده‌اند که تداوم چنین سیاست‌هایی می‌تواند علاوه بر خسارت اقتصادی، شکاف دیجیتال و بی‌اعتمادی عمومی را نیز تشدید کند