بلایی که هر بار قطع اینترنت بر صنعت گردشگری میآورد
از افت ۶۰ درصدی درآمد میزبانها تا کاهش تقاضای رزرو اقامتگاه برای نوروز
بازار اقامتگاههای کشور هنوز از شوک یک بحران بیرون نیامده بود که با بحران دیگری روبهرو شد. صنعتی که در سال جاری تجربه یک توقف به دلیل قطعی و اختلال اینترنت در ۱۲ روزه جنگ خرداد ماه را پشت سر گذاشته و در حال ترمیم خود بود، از ۱۸ دیماه دوباره با قطعی اینترنت برای نزدیک به ۲۰ روز اختلال و محدودیت شدید اینترنت که همچنان هم ادامه دارد مواجه شد؛ اختلالی که دادههای بازار رزرو اقامتگاه که توسط «جاباما» جمعآوری شده نشان میدهد اثر آن تنها یک نوسان مقطعی نبوده، بلکه به افت همزمان تقاضا، قیمت، درآمد و نرخ اشغال انجامیده است.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
بازار اقامتگاههای کشور هنوز از شوک یک بحران بیرون نیامده بود که با بحران دیگری روبهرو شد. صنعتی که در سال جاری تجربه یک توقف به دلیل قطعی و اختلال اینترنت در ۱۲ روزه جنگ خرداد ماه را پشت سر گذاشته و در حال ترمیم خود بود، از ۱۸ دیماه دوباره با قطعی اینترنت برای نزدیک به ۲۰ روز اختلال و محدودیت شدید اینترنت که همچنان هم ادامه دارد مواجه شد؛ اختلالی که دادههای بازار رزرو اقامتگاه که توسط «جاباما» جمعآوری شده نشان میدهد اثر آن تنها یک نوسان مقطعی نبوده، بلکه به افت همزمان تقاضا، قیمت، درآمد و نرخ اشغال انجامیده است. بسیاری از پلتفرمهای آنلاین حوزه گردشگری که هر کدام به نحوی به رشد این صنعت کمک میکنند، امیدوارند تعطیلات نوروزی بتواند تا حدودی این ضرررها خسارتها را به صنعت و کسبوکارهای فعال در این بخش جبران کند. هرچند گزارش اخیر «جاباما» نشان میدهد،تقاضا برای رزرو اقامتگاههای نوروزی در بهمن ۱۴۰۴، حدود ۲۵ درصد نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۳ افت کرده است.
آنچه در ادامه میآید، بر اساس مقایسه دادههایی بازار اقامتگاه در ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ است که توسط «جاباما» گردآوری شده است، دادههایی که تصویر روشنی از عمق افت سفر در دیماه و نشانههای شکننده بازگشت در بهمن ارائه میدهد.
جنوب در صدر ریزش؛ شمال در حال بازیابی

بررسی میزان جستوجو (تقاضا) به تفکیک مناطق کشور در هفته ۴۸، سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نشان میدهد بازار اقامتگاههای شمال کشور همچنان در حال بازیابی است و هنوز به وضعیت عادی بازنگشته است.
در مقابل، بازار جنوب با بیشترین ریزش نسبت به پارسال روبهرو بوده است؛ ۳۶ درصد کاهش. این عدد، بیشترین افت ثبتشده در میان مناطق کشور است. پس از جنوب، بازارهای تهران و مرکز نیز با افت جستوجو و تقاضا مواجه بودهاند.
در این میان، بازار اطراف تهران، غرب کشور و مشهد تغییری نداشتهاند؛ نه رشد چشمگیری ثبت شده و نه افتی مشابه جنوب.
این توزیع منطقهای نشان میدهد شوک دیماه، اثر یکنواختی بر جغرافیای گردشگری کشور نداشته است. جنوب بیشترین فشار را تحمل کرده، شمال در مسیر بازیابی قرار دارد و برخی بازارها در وضعیت ثبات ایستادهاند.
بدون برنامه برای نوروز

نوروز، همیشه نقطه اتکای بازار سفر بوده است؛ زمانی برای جبران رکود ماههای کمتقاضا. اما دادههای مربوط به روند تقاضا در روزهای منتهی به تعطیلات نوروز در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نشان میدهد بازگشت به سطح سال گذشته هنوز کامل نشده است.
در روزهای اخیر، میزان جستوجو برای مسافرتهای تعطیلات نوروز به اندازه ۷۵ درصد نسبت به زمانهای مشابه در سال گذشته بازگشته است. این یعنی هنوز ۲۵ درصد فاصله وجود دارد.
به عبارت دقیقتر، میزان افت تقاضا از ۶۵ درصد به ۲۵ درصد رسیده است. یعنی اگرچه بازار از کف فاصله گرفته، اما هنوز یکچهارم عقبتر از سال گذشته حرکت میکند. این دادهها نشان میدهد نوروز ۱۴۰۵، حداقل در مرحله جستوجو و برنامهریزی سفر، هنوز به وضعیت سال پیش نرسیده است.
ضربه دلاری به میزبانها

افت تقاضا تنها یک عدد روی نمودار نیست؛ به درآمد واقعی هزاران میزبان گره خورده است.
در بخش «وضعیت درآمد میزبانها و قیمت رزروها (تحت تأثیر بحران اعتراضات دی ۱۴۰۴)» سه عدد کلیدی ثبت شده است:
- ۶۰ درصد کاهش درآمد دلاری میزبانها
- ۴۱ درصد افت دلاری میانگین قیمت یک رزرو (اتاق شب)
- ۲۵ درصد کاهش تقاضا در بهمن برای رزروهای نوروزی
کاهش ۶۰ درصدی درآمد دلاری، عمیقترین نشانه این افت است. همزمان، میانگین قیمت یک رزرو نیز ۴۱ درصد کاهش یافته است. یعنی بازار نهتنها با کاهش تعداد رزرو مواجه بوده، بلکه قیمت هر رزرو نیز پایینتر آمده است.
در بهمنماه نیز تقاضا برای رزروهای نوروزی ۲۵ درصد کاهش یافته است؛ عددی که نشان میدهد اثر بحران دیماه و قطعی اینترنت تنها محدود به همان مقطع نبوده و به برنامهریزی سفرهای نوروزی نیز سرایت کرده است.
سقوط نرخ اشغال؛ هم هفتگی، هم سالانه
نرخ اشغال اقامتگاهها یکی از شاخصهای مستقیم سلامت بازار است. دادههای مربوط به روند نرخ اشغال (از هفته ۶ سال ۱۴۰۳ تا هفته ۴۶ سال ۱۴۰۴) نشان میدهد:
- ۲۰ درصد افت نسبت به هفتههای قبل (در بازه هفتههای ۴۳ تا ۴۶)
- ۳۶ درصد افت نسبت به هفته مشابه سال گذشته
این یعنی بازار نهتنها نسبت به سال قبل کوچکتر شده، بلکه در مقایسه با هفتههای پیش از بحران نیز افت معناداری داشته است.
افت ۳۶ درصدی نسبت به هفته مشابه سال گذشته، نشان میدهد این کاهش صرفاً یک نوسان فصلی نیست؛ بلکه فاصلهای جدی با روند سال پیش ایجاد شده است.
دیماه؛ رسیدن تقاضا به کف
در تحلیل رفتار جستوجوی کاربران، کلیدواژه «اجاره ویلا» بهعنوان شاخص نماینده بازار رزرو اقامتگاه غیرهتلی در صنعت گردشگری در نظر گرفته شده است.
بررسی رفتار جستوجوی کاربران در گوگل نشان میدهد میزان تقاضا برای رزرو اقامتگاه در دی ۱۴۰۴ به پایینترین حد خود رسیده است.
پایینترین حد؛ این تعبیر نشان میدهد دیماه نقطه کف تقاضا بوده است. بازاری که در حال ترمیم خود بود، در دیماه به کمترین سطح تقاضا رسیده است.
نشانههای بازگشت؛ اما شکننده
با وجود افتهای ثبتشده، دادهها از نشانههایی برای بازگشت بازار به حالت عادی نیز خبر میدهند.
در دو تعطیلی متوالی ۱۵ و ۲۲ بهمن، نرخ اشغال اقامتگاهها ۴۳ درصد رشد کرده است. این رشد همزمان با ثبات نسبی رخ داده است.
رشد ۴۳ درصدی در دو هفته، نشان میدهد بازار به محرکهای تقویمی و شرایط با ثبات واکنش مثبت نشان میدهد. اما این رشد پس از افتهای ۲۰ درصدی هفتگی، ۳۶ درصدی سالانه و کاهش ۶۰ درصدی درآمد دلاری رخ داده است؛ بنابراین تصویر کلی همچنان از بازاری حکایت دارد که در حال جبران فاصله ایجادشده است.
صنعتی که در حال ترمیم بود
دادهها نشان میدهد بازار اقامتگاهها پیش از دیماه در مسیر بازیابی خود به دنبال جنگ ۱۲ روزه و روزهای دلهرهآور قرار داشت. شمال کشور در حال بازیابی بود، نرخ اشغال روندی قابل رصد داشت و بازار به سمت نوروز حرکت میکرد. اما در دیماه، به دنبال اعتراضات و قطع اینترنت، تقاضا به پایینترین حد خود رسید، درآمد دلاری میزبانها ۶۰ درصد کاهش یافت، قیمت رزروها ۴۱ درصد افت کرد و نرخ اشغال هم در مقایسه هفتگی و هم سالانه کاهش یافت.
اکنون، با رشد ۴۳ درصدی نرخ اشغال در دو تعطیلی متوالی، نشانههایی از بازگشت دیده میشود. اما فاصله ۲۵ درصدی تقاضای نوروزی با سال گذشته و افتهای ثبتشده نشان میدهد این بازگشت هنوز کامل نشده است.
بازار سفر، صنعتی وابسته به تقاضا و اطمینان است. دادههای دی و بهمن ۱۴۰۴ نشان میدهد هر اختلالی در این زنجیره، مستقیماً به افت جستوجو، کاهش رزرو، کاهش قیمت و کاهش درآمد منتهی میشود؛ زنجیرهای که بازسازی آن زمان میبرد.
آخرین اخبار فناوری را از طریق این لینک پیگیری کنید.