روایت روزهای بدون اینترنت؛ وقتی تجربههای شخصی به سند تبدیل میشوند
از ۱۸ دیماه، اینترنت در ایران بهطور گسترده قطع شد؛ قطعیای که نهفقط دسترسی به شبکههای اجتماعی و پیامرسانها را مختل کرد، بلکه بخش بزرگی از زندگی روزمره، ارتباطات کاری، خدمات آنلاین و حتی امور ساده شخصی را از کار انداخت.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
از ۱۸ دیماه، اینترنت در ایران بهطور گسترده قطع شد؛ قطعیای که نهفقط دسترسی به شبکههای اجتماعی و پیامرسانها را مختل کرد، بلکه بخش بزرگی از زندگی روزمره، ارتباطات کاری، خدمات آنلاین و حتی امور ساده شخصی را از کار انداخت. حدود ۲۰ روز بعد، اینترنت بهصورت محدود و قطرهچکانی در اختیار بخشی از کاربران قرار گرفت؛ وضعیتی که همچنان با اختلال، فیلترینگ گسترده و دسترسی نابرابر همراه است.
در همان روزهای ابتدایی قطع اینترنت، وبسایتی با نام روایت خاموشی راهاندازی شد؛ سایتی ساده اما معنادار که هدفش نه تحلیل فنی بود و نه موضعگیری سیاسی، بلکه ثبت تجربههای شخصی کاربرانی که ناگهان از جهان آنلاین جدا شده بودند. ایده اصلی این پلتفرم، تبدیل تجربههای پراکنده و فردی به یک حافظه جمعی است؛ حافظهای از روزهایی که اینترنت نبود، اما زندگی متوقف نشد—بلکه سختتر، کندتر و پرهزینهتر ادامه پیدا کرد.
مرور تجربههایی که در این سایت ثبت شدهاند، نشان میدهد قطع اینترنت برای بسیاری از کاربران صرفاً به معنای «نداشتن اینستاگرام یا واتساپ» نبوده است. روایتها از اختلال در کسبوکارهای خرد آنلاین شروع میشود؛ فروشندگانی که راه ارتباطی با مشتریانشان قطع شد، فریلنسرهایی که نتوانستند با کارفرماهای خارجی ارتباط بگیرند و افرادی که درآمد روزانهشان به اینترنت وابسته بود و ناگهان با صفر شدن آن مواجه شدند.
در بخش دیگری از تجربهها، قطع ارتباط انسانی پررنگ است؛ ناتوانی در تماس با اعضای خانواده در شهرها یا کشورهای دیگر، بیخبری از وضعیت دوستان در روزهای پرتنش و اضطراب ناشی از نبود جریان آزاد اطلاعات. برخی روایتها به تأثیر مستقیم قطع اینترنت بر دسترسی به خدمات درمانی، آموزشی و بانکی اشاره میکنند؛ از ناتوانی در دریافت مشاوره آنلاین گرفته تا اختلال در پیگیری امور اداری و مالی.
نکته قابل توجه در این تجربهها، شباهت الگوهای تکرارشونده است: حس بلاتکلیفی، خشم فروخورده، اضطراب و در عین حال تلاش برای سازگاری. کاربران از راهحلهای موقت مینویسند؛ استفاده از تماسهای پرهزینه بینالمللی، رفتوآمدهای حضوری که پیشتر با چند کلیک انجام میشد و بازگشت ناخواسته به روشهایی که تصور میشد سالهاست پشت سر گذاشته شدهاند.
گردانندگان سایت تأکید کردهاند که هدف از راهاندازی این پلتفرم، ثبت همین روایتهای خرد است؛ روایتهایی که معمولاً در آمارها، گزارشهای رسمی و بیانیهها دیده نمیشوند، اما تصویر دقیقتری از اثرات واقعی قطع اینترنت بر زندگی مردم ارائه میدهند. بهویژه در شرایطی که پس از گذشت حدود ۲۰ روز، اینترنت نه بهطور کامل، بلکه بهصورت محدود و ناپایدار بازگشته و تجربه «اینترنت نداشتن» همچنان برای بسیاری از کاربران ادامه دارد.
در نبود شفافیت رسمی درباره ابعاد، تصمیمگیران و پیامدهای قطع اینترنت، چنین وبسایتهایی به آرشیوی غیررسمی اما مهم تبدیل میشوند؛ آرشیوی از تجربههای زیسته که نشان میدهد اینترنت، دیگر یک ابزار لوکس یا صرفاً رسانهای برای سرگرمی نیست، بلکه زیرساختی حیاتی برای زیست اجتماعی، اقتصادی و انسانی است.
offlineiran.com تلاشی است برای اینکه این تجربهها فراموش نشوند؛ تلاشی برای ثبت آنچه در روزهای قطع اینترنت بر مردم گذشت، پیش از آنکه عادیسازی اختلال و بازگشت ناقص اینترنت، روایت این روزها را به حاشیه ببرد.
آخرین اخبار فناوری را از طریق این لینک پیگیری کنید.
