تحلیل الجزیره از ۱۴ روز آتش بس

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

در واپسین دقایق و تنها ۹۰ دقیقه پیش از پایان مهلتی سرنوشت‌ساز، ترامپ با پذیرش میانجی‌گری پاکستان، حمله گسترده علیه ایران را برای دو هفته تعلیق کرد. این عقب‌نشینیِ ناگهانی خطر انفجار منطقه‌ای را موقتاً مهار کرد، اما پرسشی مهم را برجای گذاشت: آیا این تعلیق، آغازی برای صلحی واقعی است یا فقط مکثی تاکتیکی در خدمت اهداف دو طرف؟

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در ساعت ۶:۳۲ عصر به وقت ساحل شرقی آمریکا و تنها یک ساعت و ۲۸ دقیقه پیش از پایان مهلت تعیین‌شده، در حساب تروث‌سوشال خود نوشت: «بر اساس گفت‌وگوها با شهباز شریف و ژنرال عاصم منیر از پاکستان، و مشروط به موافقت جمهوری اسلامی با بازگشایی کامل، فوری و امن تنگه هرمز، با تعلیق بمباران و حمله به مدت دو هفته موافقت می‌کنم.»

او این اقدام را «آتش‌بس دوطرفه» خواند و مدعی شد واشنگتن به تمام اهداف نظامی خود رسیده و حتی فراتر از آن رفته است. ترامپ افزود که دولتش «پیشنهادی ۱۰ بندی از ایران دریافت کرده که آن را مبنایی عملی برای مذاکره می‌دانیم». او تأکید کرد که «تقریبا درباره تمام موارد اختلافی به توافق رسیده‌ایم» و این دو هفته برای نهایی‌کردن توافق صرف خواهد شد.

ایران نیز سریعا واکنش نشان داد. سید عباس عراقچی، وزیر خارجه، اعلام کرد که «به یک توافق اولیه رسیده شده، و اگر حملات متوقف شود، نیروهای ما نیز عملیات دفاعی خود را متوقف خواهند کرد.» او تصریح کرد که عبور از تنگه هرمز طی این دو هفته «با هماهنگی با نیروهای مسلح ایران و با رعایت ملاحظات فنی» امکان‌پذیر خواهد بود.

با وجود لحنی که از پیروزی می‌گفت، بسیاری از تحلیلگران این تصمیم آمریکا را در چارچوب ملاحظات اقتصادی داخلی می‌بینند.

به محض اعلام تعلیق حمله، بازارهای جهانی واکنش فوری نشان دادند: قیمت قراردادهای آتی نفت خام وست تگزاس اینترمدیت بیش از ۱۵ درصد سقوط کرد و با کاهش بیش از ۲۰ دلاری، به ۹۲.۳۶ دلار رسید. همزمان، فلزات گرانبها جهش کردند؛ پلاتین بیش از ۳ درصد و نقره حدود ۵ درصد افزایش یافت.

این تحرکات، فرصت ارزشمندی برای کاخ سفید ایجاد می‌کند تا پیش از موعدی مهم در ماه مه- زمانی که کوین وارش ریاست فدرال رزرو را بر عهده می‌گیرد- بازار را تثبیت و شاخص‌ها را تقویت کند.

دو هفته آرامش، مسیر وارش را برای انجام «هدف اصلی» انتصابش هموار می‌کند: آغاز کاهش نرخ بهره بدون فشارهای تورمی ناشی از جهش قیمت انرژی در صورت بسته شدن تنگه هرمز.

از آنجا که تعلیق حمله تنها به بازگشایی دو هفته‌ای تنگه هرمز گره خورده، این دوره برای ارتش‌ها بیشتر یک فرصت تاکتیکی است تا نشانه‌ای واقعی از پایان جنگ.

کارشناسان می‌گویند این دو هفته می‌تواند برای جمع‌آوری و به‌روزرسانی اطلاعات، جابه‌جایی نیروها، و تولید یا تأمین مهمات جدید به‌کار گرفته شود تا همه طرف‌ها برای هر سناریویی آماده‌تر باشند.

در عین حال، آمریکا و اسرائیل نیز می‌دانند که جنگ با ایران، تفاوت‌هایی اساسی با دیگر بازیگران دارد؛ تهران همچنان توانایی انجام حملات موشکی و پهپادی را دارد. بنابراین، هرگونه نقض تاکتیکی آتش‌بس از سوی واشنگتن یا تل‌آویو با پاسخ مستقیم ایران روبه‌رو خواهد شد؛ پاسخی که می‌تواند شرایط را به نقطه آغاز بازگرداند و حتی باعث بسته‌ماندن طولانی‌تر تنگه هرمز شود.

برخی معتقدند این آتش‌بس تنها فرصتی محدود برای جلوگیری از انفجار بزرگ‌تر است و نه راه‌حلی جادویی برای اختلافات چندده‌ساله. با این حال، هزینه‌های سنگین جنگ در هفته‌های اخیر ممکن است همه طرف‌ها را به سمت کاهش اختلافات و ارائه امتیازاتی برای جلوگیری از فاجعه‌ای بزرگ‌تر سوق دهد.

در حالی که طرفین خود را برای مذاکره در اسلام‌آباد آماده می‌کنند، خاورمیانه روزهایی از آرامش همراه با نگرانی را می‌گذراند. اکنون پرسش اصلی این است: آیا این مهلت زمانی به نقطه شروع توافقی نهایی برای توقف واقعی جنگ تبدیل می‌شود، یا تنها استراحتی کوتاه پیش از دور تازه‌ای از تنش‌های پرهزینه برای ایران، منطقه و جهان خواهد بود؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «بله» و «روبیکا» بپیوندید.