پیامدهای قیمت‌گذاری دستوری در بازار دارو؛ خطر کاهش تولید و محدودیت دسترسی بیماران
برای بیماری که هر روز باید دارویی را مصرف کند، کمبود دارو فقط یک واژه در گزارش‌های رسمی نیست؛ بلکه به معنای جست‌وجو در چند داروخانه، نگرانی از ادامه درمان و گاهی ناچار شدن به استفاده از داروی جایگزین است. در سوی دیگر، تولیدکننده‌ای قرار دارد که باید مواد اولیه، بسته‌بندی، انرژی، دستمزد، حمل‌ونقل و سایر هزینه‌های تولید را تامین کند و محصولی را به بازار برساند که قیمت آن تحت نظارت قرار دارد.
صنعت دارو در ماه‌های اخیر با فشارهای ارزی، مشکلات نقدینگی، افزایش هزینه‌های تولید و اختلال در حمل‌ونقل مواجه بوده است. در چنین شرایطی، اگر قیمت مصوب دارو با هزینه واقعی تولید تناسب نداشته باشد، ادامه تولید برخی اقلام می‌تواند به فعالیتی زیان‌ده تبدیل شود. در این وضعیت، شرکت‌ها ممکن است برای کاهش زیان ناچار به کاهش ظرفیت یا توقف تولید برخی داروها از جمله داروهای حیاتی همچون انسولین شوند؛ تصمیمی که می‌تواند دسترسی بیماران به دارو و حتی، به واسطه کمبود، امنیت جانی و روانی جامعه را تحت‌الشعاع قرار دهد.
در این شرایط، با جلب توجه رسانه‌های خارج از کشور، علاوه بر ایجاد نارضایتی عمومی، زحمات و فداکاری‌های این صنعت در طول شرایط سختی همچون جنگ رمضان نادیده گرفته خواهد شد. البته کمبود دارو به یک عامل محدود نمی‌شود و مشکلات تامین ارز، نقدینگی، تولید و توزیع نیز در آن نقش دارند. بااین‌حال، قیمت‌گذاری نامتناسب با هزینه‌های واقعی می‌تواند فشار بر تولید را افزایش دهد. از سوی دیگر، افزایش ارزش بازار دارو نیز لزوما به معنای افزایش سود شرکت‌ها نیست؛ زیرا بخشی از آن ناشی از تورم و رشد هزینه‌های جایگزینی است.
در این شرایط، پایین نگه داشتن قیمت دارو به هر بهایی لزوما به نفع بیمار نیست و چه بسا این امر بر خلاف منویات رهبر شهید نظام مبنی بر حمایت از تولید داخل محسوب می‌شود. داروی ارزان، اگر به دلیل غیراقتصادی شدن تولید در دسترس نباشد، نمی‌تواند نیاز بیمار را برطرف کند. راهکار، قیمت‌گذاری هدفمند و مبتنی بر هزینه‌های واقعی تولید، همراه با تقویت پوشش بیمه‌ای، کاهش پرداخت از جیب بیمار و پرداخت به‌موقع مطالبات شرکت‌های دارویی است.
حمایت از بیماران و حفظ پایداری تولید دارو، دو هدف مکمل در سیاست‌گذاری دارویی هستند. دستیابی به این اهداف مستلزم آن است که ضمن کنترل هزینه‌های پرداختی بیماران، شرایط اقتصادی لازم برای تداوم تولید و عرضه پایدار دارو نیز فراهم شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
