امیرحسن کاکایی: قیمتگذاری دستوری و بیثباتی سیاستها، مانع توسعه فناوری و کیفیت در صنعت خودرو
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت با انتقاد از سیاستگذاریهای ناپایدار و قیمتگذاری دستوری در صنایع کشور، تأکید کرد: مشکلات صنعت خودرو و ضعف در توسعه محصول را نمیتوان صرفاً به عملکرد خودروسازان نسبت داد؛ بلکه ساختار سیاستگذاری، محدودیتهای زنجیره تأمین، دشواری دسترسی به فناوری و نبود ارتباط مؤثر میان دانشگاه و صنعت نیز در شکلگیری این وضعیت نقش دارند.
امیرحسن کاکایی، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت، در میزگرد بررسی مزیتهای توسعه محصول برای صنعت خودرو و مشتریان که در قالب پویش «سایپا-رسانه» برگزار شد، با اشاره به ریشههای ساختاری مشکلات صنعت خودرو اظهار کرد: بخش قابلتوجهی از چالشهای صنایع مختلف کشور، از جمله خودرو، فولاد و تایر، ناشی از تصمیمات ناپایدار، قیمتگذاری دستوری و مداخلاتی است که انگیزه سرمایهگذاری و توسعه محصول را کاهش میدهد.
وی با بیان اینکه بررسی مشکلات صنعت خودرو باید از سطح عملکرد خودروسازان فراتر برود، گفت: برای تحلیل وضعیت تولید و توسعه محصولات موردنیاز این صنعت، باید ساختار اقتصادی و سیاستگذاری کشور را نیز مورد توجه قرار داد. در برخی حوزهها، سیاستهای موجود موجب میشود سرمایهگذاری از توجیه اقتصادی خارج شود و فعالان اقتصادی منابع خود را به سمت فعالیتهایی هدایت کنند که بازدهی بیشتری دارند.
کاکایی تأکید کرد: نمیتوان بدون بررسی ریشههای اقتصادی و سیاستی، تولیدکنندگان را مسئول تمام مشکلات دانست. عملکرد همه حلقههای زنجیره تأمین، از تولید مواد اولیه و قطعات تا طراحی و مونتاژ، باید بهصورت یکپارچه ارزیابی شود.
ضعف توسعه محصول؛ فراتر از توان مهندسی خودروسازان
این عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت با اشاره به ضرورت ارتقای سطح طراحی و مهندسی خودروهای داخلی اظهار کرد: توسعه خودروهای جدید و افزایش سطح ایمنی محصولات، مستلزم برخورداری از دانش مهندسی، انجام آزمونهای تخصصی و شکلگیری فرهنگ عمومی متناسب با فناوریهای جدید است.
وی افزود: گاهی به دلیل ناآشنایی عمومی با اصول مهندسی و فناوریهای ایمنی، برخی دستاوردهای فنی بهدرستی درک نمیشوند و حتی مورد تمسخر قرار میگیرند؛ درحالیکه طراحی ایمن خودرو بر پایه محاسبات مهندسی و آزمونهای تخصصی انجام میشود.
محدودیتهای ارزی و گمرکی؛ مانع سرمایهگذاری صنعتی
کاکایی یکی دیگر از موانع توسعه صنعت خودرو را دشواری تأمین تجهیزات و ماشینآلات موردنیاز خطوط تولید دانست و گفت: در برخی موارد، سرمایهگذاران برای راهاندازی یا توسعه خطوط تولید اقدام کردهاند، اما تجهیزات واردشده به دلیل محدودیتهای ارزی و مقررات تخصیص ارز، برای مدت طولانی در گمرک باقی ماندهاند.
وی با اشاره به نمونهای از معطلی بیش از یکساله تجهیزات تولیدی در گمرک افزود: چنین تصمیماتی بهطور مستقیم بر روند توسعه صنعتی و داخلیسازی تأثیر میگذارد. در این شرایط، نمیتوان از تولیدکننده انتظار داشت که بدون دسترسی به تجهیزات، مواد اولیه و فناوری موردنیاز، در کوتاهمدت محصولات جدید عرضه کند یا کیفیت تولیدات خود را به شکل محسوسی ارتقا دهد.
نبود ارتباط پایدار میان دانشگاه و صنعت
این کارشناس صنعت خودرو با تأکید بر ظرفیت علمی و مهندسی کشور، نبود ارتباط مؤثر میان دانشگاه، صنعت و سیاستگذاران را یکی از چالشهای اصلی توسعه صنعتی دانست.
به گفته وی، طی سالهای گذشته طرحها و برنامههای متعددی با هدف خودکفایی و تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت اجرا شده است، اما این اقدامات نتوانستهاند به ایجاد یک اکوسیستم منسجم و پایدار منجر شوند.
کاکایی تصریح کرد: مسئولیت این وضعیت را نمیتوان صرفاً متوجه دانشگاهیان یا صنعتگران دانست؛ زیرا سیاستگذاریهای نادرست و تغییرات مداوم مقررات، مسیر شکلگیری همکاری مؤثر میان این بخشها را مختل کرده است.
قیمتگذاری دستوری و تضعیف انگیزه سرمایهگذاری
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت در ادامه، سیاستهای قیمتگذاری را از عوامل اثرگذار بر کاهش انگیزه سرمایهگذاری در صنعت خودرو عنوان کرد و گفت: اختلاف قابلتوجه میان قیمت محصولات داخلی و نمونههای مشابه خارجی، در شرایطی که تولیدکننده داخلی با محدودیتهای فناوری، مواد اولیه و تحریم مواجه است، میتواند انگیزه سرمایهگذاری برای ارتقای کیفیت و توسعه ظرفیت تولید را کاهش دهد.
وی افزود: زمانی که تولیدکننده امکان عرضه محصول با قیمتی متناسب با هزینههای واقعی تولید را نداشته باشد، منابع مالی کافی برای تحقیق و توسعه، نوسازی تجهیزات و ارتقای فناوری در اختیار نخواهد داشت.
کاکایی تأکید کرد: اصلاح سازوکار قیمتگذاری، ایجاد ثبات در سیاستهای ارزی و تجاری، تسهیل ورود فناوری و تجهیزات تولیدی و شکلگیری ارتباط پایدار میان دانشگاه و صنعت، از الزامات توسعه صنعتی کشور است. تحقق این اصلاحات میتواند زمینه افزایش کیفیت محصولات داخلی، توسعه محصول و بهرهمندی مصرفکنندگان از ظرفیت واقعی صنعت خودرو را فراهم کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.