نگرانی ژاپن و کره جنوبی از توافق احتمالی ترامپ با کره شمالی
تلاش واشنگتن برای ازسرگیری مذاکرازت هسته‌ای با پیونگ‌یانگ از مسیر توافقی مرحله‌ای، نگرانی ژاپن و کره جنوبی را برانگیخته است؛ دو متحدی که بیم دارند آمریکا با تمرکز بر مهار موشک‌های دوربرد کره شمالی، زرادخانه هسته‌ای موجود و توان موشکی تهدیدکننده امنیت آن‌ها را از دستور کار مذاکرات خارج کند.
به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
دولت آمریکا در حال بررسی امکان ازسرگیری مذاکرات مستقیم با کره شمالی بر پایه توافقی مرحله‌ای است؛ رویکردی که نگرانی سئول و توکیو را برانگیخته است. این دو متحد واشنگتن بیم دارند توافقی محدود با پیونگ‌یانگ، بدون تعیین تکلیف زرادخانه هسته‌ای موجود و موشک‌های تهدیدکننده منطقه، تنها به توقف بخشی از فعالیت‌های هسته‌ای این کشور منجر شود. با این حال، واشنگتن هنوز نشانه روشنی از آمادگی کره شمالی برای بازگشت به مذاکرات دریافت نکرده است.
این تحرکات احتمالی در شرایطی مطرح می‌شود که کره شمالی طی روزهای گذشته فعالیت‌های نظامی خود را افزایش داده و در مواضع رسمی، نسبت به ازسرگیری گفت‌وگوها بر اساس شروط پیشین آمریکا ابراز تردید کرده است.
یک منبع سیاسی آمریکایی آگاه از رایزنی‌های شورای امنیت ملی و وزارت خارجه این کشور درباره شبه‌جزیره کره به «ارم‌نیوز» گفت واشنگتن در حال بررسی میزان آمادگی پیونگ‌یانگ برای برداشتن گام‌های اولیه و قابل راستی‌آزمایی در پرونده هسته‌ای است؛ این در حالی است که آمریکا همچنان بر هدف خلع سلاح هسته‌ای کامل کره شمالی تأکید دارد.
به گفته این منبع، هرگونه توافق مرحله‌ای باید با تعیین تعهدات اولیه پیونگ‌یانگ و سازوکار نظارت بر اجرای آن‌ها آغاز شود و پس از آن، درباره اقدامات متقابل احتمالی آمریکا تصمیم‌گیری شود.
با وجود این، هنوز برنامه رسمی برای دیدار تازه دونالد ترامپ و کیم جونگ اون اعلام نشده است. مقام‌های آمریکایی می‌گویند ترامپ در صورت فراهم بودن شرایط، آمادگی گفت‌وگو با رهبر کره شمالی را دارد.
حدود امتیازدهی
یکی از گزینه‌های مطرح، آغاز مذاکرات با اقداماتی محدودتر از برچیدن کامل برنامه هسته‌ای کره شمالی است؛ از جمله توقف تولید مواد شکافت‌پذیر، تعلیق آزمایش‌های موشکی و قرار گرفتن برخی تأسیسات مشخص تحت نظارت.
منبع آمریکایی تأکید کرد که توقف فعالیت‌های هسته‌ای با تعیین تکلیف تسلیحات و مواد هسته‌ای موجود در زرادخانه پیونگ‌یانگ یکسان نیست و هر توافقی باید این دو موضوع را از یکدیگر تفکیک کند.
به گفته او، هرگونه امتیاز اقتصادی یا دیپلماتیک به کره شمالی نیز به ماهیت تعهدات این کشور و امکان نظارت بر اجرای آن‌ها بستگی دارد. از این رو، بازگشایی کانال‌های ارتباطی را نباید به معنای ارائه پیشنهاد رسمی برای کاهش تحریم‌ها دانست.
موضع‌گیری کیم یو جونگ، خواهر رهبر کره شمالی، در چهارم نوامبر نیز چشم‌انداز مذاکرات را مبهم‌تر کرده است. او اعلام کرد پیونگ‌یانگ نیازی به گفت‌وگو با واشنگتن ندارد. این اظهارات هم‌زمان با شلیک موشک‌های جدید از سوی کره شمالی و تشدید اختلافات بر سر اتهام‌های آمریکا درباره فعالیت‌های سایبری این کشور مطرح شد.
موضع پیونگ‌یانگ نشان می‌دهد این کشور همچنان خواهان کنار گذاشتن پیش‌شرط خلع سلاح هسته‌ای از سوی آمریکاست؛ خواسته‌ای که با سیاست اعلام‌شده واشنگتن و قطعنامه‌های بین‌المللی مغایرت دارد.
هماهنگی سه‌جانبه
احتمال توافق مرحله‌ای، نگرانی متحدان آسیایی آمریکا را درباره دامنه محدودیت‌های احتمالی افزایش داده است. به‌ویژه اگر واشنگتن بر توقف توسعه موشک‌های بالستیک قاره‌پیما متمرکز شود و موشک‌های کوتاه‌برد کره شمالی، که ژاپن و کره جنوبی را تهدید می‌کنند، خارج از توافق باقی بمانند.
وزیران خارجه آمریکا، ژاپن و کره جنوبی در نشست ۳۰ اکتبر در آتلانتا، بار دیگر بر خلع سلاح هسته‌ای کامل کره شمالی، اجرای تحریم‌های شورای امنیت و مقابله با منابع مالی برنامه‌های هسته‌ای و موشکی پیونگ‌یانگ تأکید کردند.
منبع آمریکایی به «ارم‌نیوز» گفت واشنگتن در بررسی گزینه‌های دیپلماتیک، حفظ هماهنگی با سئول و توکیو را ضروری می‌داند؛ به‌ویژه در زمینه نظارت بر تأسیسات هسته‌ای، اجرای تحریم‌ها و حفظ بازدارندگی منطقه‌ای.
او افزود هرگونه مذاکره درباره توان موشکی کره شمالی باید به تهدیدهایی که متوجه خاک آمریکا و متحدان آسیایی این کشور است، به یک اندازه توجه کند؛ نه اینکه امنیت یک طرف را به بهای نادیده گرفتن نگرانی‌های طرف دیگر تأمین کند.
این نگرانی‌ها پس از دیدار روز جمعه مقام‌های ارشد چین و کره شمالی در پکن نیز اهمیت بیشتری یافته است. دو طرف در این دیدار بر تقویت هماهنگی راهبردی تأکید کردند؛ نشانه‌ای از اینکه پیونگ‌یانگ، با وجود بن‌بست در روابط با واشنگتن، همچنان روابط منطقه‌ای خود را فعال نگه داشته است.
محدودیت‌های توافق احتمالی
ساتورو ناگائو، پژوهشگر ژاپنی مسائل امنیتی آسیا، معتقد است ارزیابی هرگونه توافق با کره شمالی نباید فقط بر تأسیسات هسته‌ای مشمول محدودیت متمرکز باشد، بلکه باید نوع موشک‌هایی را نیز در نظر بگیرد که ممکن است از این توافق مستثنا شوند.
او به «ارم‌نیوز» گفت توافقی که صرفا موشک‌های بالستیک قاره‌پیما را هدف قرار دهد، شاید تهدید مستقیم علیه آمریکا را کاهش دهد، اما اگر پیونگ‌یانگ همچنان موشک‌های منطقه‌ای و کلاهک‌های هسته‌ای خود را حفظ کند، امنیت ژاپن تضمین نخواهد شد.
ناگائو همچنین بر ضرورت هماهنگی سه‌جانبه برای تعیین معیارهای مشترک نظارت، حفظ تعهدات دفاعی آمریکا و جلوگیری از تضعیف ابزارهای مقابله با نقض احتمالی توافق تأکید کرد.
به گفته این پژوهشگر، پذیرش توافق مرحله‌ای لزوماً به معنای به‌رسمیت‌شناختن کره شمالی به‌عنوان قدرتی هسته‌ای نیست؛ با این حال، باقی ماندن زرادخانه هسته‌ای این کشور بدون تعیین جدول زمانی برای رسیدگی به آن، می‌تواند در آینده سیاست خلع سلاح هسته‌ای را با چالش مواجه کند.
با نزدیک شدن به نشست سران مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اَپک) در روزهای ۱۸ و ۱۹ نوامبر در شنژن چین، مسیر دیپلماسی واشنگتن همچنان به پاسخ پیونگ‌یانگ و توانایی آمریکا در تدوین چارچوبی برای مذاکرات بستگی دارد؛ چارچوبی که هم اهداف هسته‌ای واشنگتن را دنبال کند و هم نگرانی‌های امنیتی متحدان آسیایی این کشور را نادیده نگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
