نیویورکتایمز:
بهمن یخی؛ عامل احتمالی سیل مرگبار نپال
ارزیابی اولیه تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که یک «بهمن یخی» از یک یخچال طبیعی در ارتفاعات بالا ممکن است آبشاری عظیم از یخ و آب را به دره پاییندست فرستاده باشد.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
نیویورکتایمز نوشت: دانشمندان میگویند سیل مرگبار نپال ممکن است بر اثر جدا شدن تودهای از یخچال طبیعی رخ داده باشد.
ارزیابی اولیه تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که یک «بهمن یخی» از یک یخچال طبیعی در ارتفاعات بالا ممکن است آبشاری عظیم از یخ و آب را به دره پاییندست فرستاده باشد.
سیل مرگبار روز چهارشنبه در نپال احتمالاً دستکم تا حدی بر اثر جدا شدن ناگهانی تودهای عظیم از یخچال طبیعی و سقوط آن از ارتفاع چند هزار فوتی به دره پاییندست رخ داده است. گروهی از زمینشناسان و یخچالشناسان پس از بررسیهای اولیه به این نتیجه رسیدهاند. این پدیده به «بهمن یخی» (ice avalanche) معروف است.
دانیل شوگار، زمینشناس دانشگاه کلگری کانادا که برای بررسی این حادثه تصاویر ماهوارهای را مطالعه کرده است، گفت: «به نظر میرسد یک یخچال طبیعی در این منطقه اساساً در یک شکست تمیز و یکپارچه از هم جدا شده و باعث شده توده یخ بیش از یک کیلومتر بهصورت عمودی تا کف دره سقوط کند.»
او افزود: «پایین آن منطقه شبیه جایی است که یک بمب منفجر شده باشد؛ همهجا مملو از رسوبات و بقایای یخچال شکستهشده است.»
با این حال، شوگار تأکید کرد که هنوز برای کنار گذاشتن سایر عوامل احتمالی مؤثر در وقوع این سیلاب ناگهانی بسیار زود است.
صدها نفر در نپال و قلمرو تبتِ چین پس از آنکه آب سیلاب صبح چهارشنبه از میان درههای رودخانهای جاری شد، مفقود شدهاند.
دانشمندان میگویند افزایش دما ناشی از تغییرات اقلیمی ممکن است فروپاشی یخچال را سرعت بخشیده باشد، اما تأکید دارند که هنوز برای تعیین علت دقیق این حادثه زود است.
به گفته شوگار، روز چهارشنبه تودهای از یخ با عرض حدود ۶۱۰ متر بهطور ناگهانی از یخچال طبیعی جدا شد و ترکیبی از یخ و آب را به کف دره فرستاد. بر اساس ارزیابی او، این توده از ارتفاع حدود ۵۲۰۰ متری سقوط کرده و تقریباً ۱۲۰۰ متر پایین آمده است.
سایمون کوک، یخچالشناس دانشگاه داندی در اسکاتلند که در تحلیل تصاویر ماهوارهای نیز مشارکت داشته، گفت: «این یک توده بزرگ یخ است که در ارتفاع بسیار بالای کوه ذخیره شده و انرژی بالقوه عظیمی دارد.»
او افزود: «وقتی این توده جدا میشود، نیروی ناشی از سقوط آن، یخ را بهشدت خرد میکند و به ترکیبی خطرناک و بسیار سریع تبدیل میشود.»
او گفت: «آن یخ عملاً در اثر این فرایند به آب تبدیل و کاملاً پودر میشود.»
بر اساس تحلیل این گروه، جریان یخ به سمت شمالغربی در امتداد دره حرکت کرده و به سوی رودخانه بوتکوشی (Bhotekoshi) در مرز میان نپال و قلمرو تبت چین پیش رفته است.
کوک گفت این بهمن یخی یادآور حادثه مشابهی در هند در سال ۲۰۲۱ است؛ زمانی که شکستن یک یخچال طبیعی در هیمالیا باعث وقوع سیلابی گسترده در ایالت اوتاراکند در شمال هند شد و بیش از ۱۰۰ نفر را کشت.
کریستن کوک، ژئومورفولوژیست دانشگاه گرونوبل آلپ در فرانسه، گفت دادههای ثبتشده توسط دستگاههای لرزهنگاری محلی نشان میدهد که حدود ساعت ۸:۴۰ صبح به وقت محلی، توده بزرگی از مواد ناگهان در منطقه به سمت پایین حرکت کرده است.
بلافاصله پس از آن نیز یک «سیگنال جریان» ثبت شده که نشاندهنده وقوع سیلاب است.
او گفت: «در ابتدای این رویداد، سیگنالی را میبینم که بسیار بزرگ است، اما شبیه یک زمینلرزه نیست.»
وی افزود: «وقتی این داده را با اطلاعاتی که درباره منطقه داریم و همچنین تصاویر ماهوارهای ترکیب میکنیم، به این برداشت اولیه میرسیم که محتملترین توضیح، یک بهمن سنگی-یخی بوده که هنگام حرکت در پاییندست به یک جریان سیلابی تبدیل شده است.»
در همان حوالی زمانی، سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS) لرزشهایی با بزرگی ۴.۴ را در منطقه ثبت کرد. دانشمندان همچنان در حال بررسی دادهها هستند تا مشخص شود آیا نیروی ناشی از سقوط این بهمن در سطح زمین میتوانسته خود باعث ایجاد این لرزشها شده باشد یا خیر.
شوگار گفت هنوز اطلاعات کامل هواشناسی در دسترس نیست، اما تصاویر ماهوارهای نشان میدهند که پوشش برف منطقه طی روز قبل بهسرعت کاهش یافته است. این موضوع میتواند نشانه افزایش دما باشد؛ افزایشی که ممکن است موجب ذوب شدن بخشی از یخچال و در نهایت وقوع بهمن یخی شده باشد.
شوگار اضافه کرد که به دلیل شرایط ابری، تصاویر ماهوارهای بهروز و کامل هنوز در دسترس نیست و در روزهای آینده، با تکمیل اطلاعات، درک دانشمندان از علت سیلاب روشنتر خواهد شد.
او همچنین تأکید کرد که هنوز نمیتوان سایر عوامل مؤثر را کاملاً کنار گذاشت.
شوگار گفت: «حجم آبی که در ویدئوها دیده میشود حیرتانگیز است؛ حجمی که تقریباً یک مرتبه بزرگی بیشتر از دیگر فجایع اخیر مرتبط با یخچالهای طبیعی از این نوع است.»
او افزود: «کاملاً ممکن است عامل دیگری نیز در اینجا وجود داشته باشد.»
لئو سندز خبرنگار بخش اخبار فوری نیویورکتایمز در لندن است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
