هشدار آژانس بین‌المللی انرژی درباره پیامدهای محدودیت صادرات عناصر کمیاب چین

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

به گزارش رویترز، این نهاد بین‌المللی در تازه‌ترین گزارش «چشم‌انداز جهانی مواد معدنی حیاتی»، اعلام کرد که اجرای کامل محدودیت‌های صادرات عناصر خاکی نادر چین، خطر اختلال در زنجیره تامین بخش‌های راهبردی اقتصاد جهان را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

چین که بزرگ‌ترین تولیدکننده عناصر خاکی کمیاب در جهان به شمار می‌رود، اواسط مهر ماه سال گذشته دامنه کنترل‌های صادراتی خود را به مواد معدنی بیشتری گسترش داد و همزمان نظام جدید صدور مجوز صادرات را معرفی کرد؛ هرچند اجرای کامل این مقررات را بعدا به مدت یک سال به تعویق انداخت.

عناصر خاکی کمیاب مجموعه‌ای از ۱۷ فلز هستند که با وجود مصرف اندک، نقش حیاتی در تولید خودرو، هواپیما، تجهیزات الکترونیکی، سامانه‌های دفاعی و فناوری‌های نوین ایفا می‌کنند.

درهمین پیوند، آژانس بین‌المللی انرژی برآورد کرده است که در صورت اجرای کامل این محدودیت‌ها، حدود ۶ تریلیون و ۵۰۰ میلیارد دلار از تولیدات پایین‌دستی در صنایع خودروسازی، فناوری نوین، دفاعی و انرژی خارج از چین در معرض اختلال در تامین مواد اولیه قرار خواهد گرفت و آمریکا - اروپا نزدیک به نیمی از این پیامد اقتصادی را متحمل خواهند شد.

«فاتح بیرول» مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی با اشاره به وابستگی گسترده صنایع جهان به مواد معدنی حیاتی، تاکید کرد که ارزش اقتصادی بزرگی به حجم نسبتا اندکی از این مواد وابسته است، در حالی که زنجیره‌های تامین آن‌ها همچنان به‌شدت متمرکز بوده و در برابر اختلالات آسیب‌پذیر هستند.

این نهاد بین‌المللی همچنین نسبت به برنامه چین برای اعمال محدودیت‌های صادراتی بر گرافیت، ماده اولیه کلیدی در تولید باتری خودروهای برقی، هشدار داده است.

به گفته آژانس بین‌المللی انرژی، در صورت اجرای کامل این محدودیت‌ها، حدود ۳۰۰ میلیارد دلار از تولیدات پایین‌دستی خارج از چین در معرض خطر قرار خواهد گرفت. چین در حال حاضر بیش از ۹۰ درصد ظرفیت فرآوری گرافیت جهان را در اختیار دارد.

رویترز نوشت که دولت‌های غربی در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند زنجیره‌های تأمین جایگزین برای مواد معدنی راهبردی ایجاد کنند. آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد تعهدات مالی عمومی برای اجرای پروژه‌های جدید در این حوزه بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بیش از چهار برابر شده و به ۶۵ میلیارد دلار رسیده است.

بر اساس این گزارش، راه‌اندازی پروژه‌های جدید فرآوری عناصر خاکی کمیاب در آمریکا و مالزی موجب شده سهم چین از بازار جهانی فرآوری این مواد از ۹۰ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۸۵ درصد در سال گذشته کاهش یابد. همچنین اگر پروژه‌های برنامه‌ریزی‌شده طبق زمان‌بندی اجرا شوند، این سهم تا سال ۲۰۳۵ می‌تواند به حدود ۷۰ درصد برسد.